Levon Ter-Petrosyan Ermənistan prezidenti vəzifəsinə namizədliyini irəli sürmüşdür. Ermənistanın keçmiş prezidenti özünün bu addımının əsas məqsədini onunla izah edir ki, indiki iqtidarın yenidən ölkəyə başçılıq etməsinin qarşısını almaq lazımdır, çünki bu iqtidarın “əxlaqı qüsurludur, o, xalqı alçaldır və ona heç də şərəf gətirmir”. Levon Ter-Petrosyan oktyabrın 26-da Yerevanın mərkəzində keçirilmiş mitinqdə ölkənin hakim dairələrini kəskin tənqid edərək, onları “tamamilə korrupsiyaya qurşanmış, münasibətləri qanunla, xalqın iradəsi ilə, siyasi dialoq yolu ilə deyil, cinayətkar aləmin qaydaları ilə tənzimləyən cinayətkar administrasiya” adlandırmışdır.

Nə deyək, bəlkə də, onlar bilən məsləhətdir, lakin gəlin keçmişə qısaca nəzər salaq.

Levon Ter-Petrosyan 1998-ci il fevralın 3-də, o vaxtkı baş nazir R.Koçaryan, müdafiə naziri V.Sarkisyan, daxili işlər və milli təhlükəsizlik naziri S.Sarkisyan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsi barədə L.Ter-Petrosyanın təklif etdiyi planı dəstəkləməyəndə istefa vermişdi.

Xatırladaq ki, L.Ter-Petrosyanın təklif etdiyi planın əsas mahiyyətini Azərbaycanın işğal edilmiş altı rayonunu qaytarmaq, kommunikasiyaların blokadasını ləğv etmək və Dağlıq Qarabağın statusu barədə danışıqlar aparmaq təşkil edirdi. Bu plan opponentləri qane etmirdi, onlar qoşunların çıxarılmasını birbaşa Dağlıq Qarabağın statusu məsələsi ilə əlaqələndirən “paket variantı” təklif edirdilər.

Ter-Petrosyanın soydaşı, Qafqaz KİV İnstitutunun direktoru, “RİA Novosti” agentliyinin Ekspert şurasının üzvü Aleksandr İskəndəryan deyir: “Əlbəttə, Ermənistanın birinci prezidentinin niyyətlərini ona Vaşinqtondan və ya Brüsseldən telefonla diktə etməyiblər. Bu, Ermənistanın daxilindəki siyasi vəziyyətin inkişafının və onun (Ter-Petrosyanın) bu siyasi vəziyyət barədə təsəvvürünün nəticəsidir”. A.İskəndəryanın fikrincə, Ter-Petrosyanın vəzifəsi müxalifəti birləşdirmək deyil, “hakimiyyət sistemini üstələməyə qabil olan güclü dalğa yaratmaqdır”.

Artıq bir həftədir ki, KİV-lər Ermənistanda “narıncı inqilab” baş verməsi ehtimalı barədə oxuculara bu və ya digər formada xəbərdarlıq edən yazılar verir. Özü də bu yazıların hər birində amerikalıların əli var. Əlbəttə, fərziyyə söyləmək heç kəs üçün qadağan edilməyib, amma bu fərziyyə inandırıcı olmalıdır.

ABŞ-da mütəmadi olaraq demokratiyanı tapdalayan və öz siyasi opponentlərinə münasibətdə axırıncı dəlil kimi terroru seçən klan nümayəndələri ilə müqayisədə Qərbyönümlü siyasətçiyə qat-qat hörmətli münasibət bəslənir.

Səkkiz il bundan əvvəl (daha dəqiq desək, 1999-cu il oktyabrın 27-də) bir qrup terrorçunun Ermənistan parlamentinin iclas salonunda törətdiyi qırğını xatırlamaq kifayətdir. Terrorçular Ermənistan Milli Məclisinin və hökumətin həmin salonda olan rəhbərlərini və üzvlərini güllələmişdilər. Onların məhkəmə prosesi 2001-ci il fevralın 15-də başlandı, iyunun 20-də isə xristianlığın qəbul edilməsinin 1700 illiyi münasibətilə amnistiya barədə fərman qüvvəyə mindi. 13 nəfər terrorçudan 6-sı həmin əfv fərmanına əsasən azad edildi. Halbuki onların “arsenalında” bir sıra cinayətlər, o cümlədən Vətənə xəyanət və terrorizm maddələri üzrə ittihamlar vardı.

Azərbaycan XİN-in mətbuat xidmətinin rəhbəri Xəzər İbrahimin bu yaxınlardakı müsahibəsində söylədiyi fikirlə razılaşmamaq mümkün deyil. O, day.az saytına müsahibəsində demişdir: “...Ermənistanda “narıncı inqilab”ın mümkünlüyü barədə xəbərlər bu ölkənin həm daxildən, həm də xaricdən zəiflədiyini, onun müstəqil siyasət yeritmək iqtidarında olmadığını göstərir. Buna görə də Ermənistanı özünün “forpostu” adlandırmaq iddiasında olan bu və ya digər iri dövlətlərin əlində oyuncağa çevrilmiş erməni xalqı ermənilərin öz dövlətçiliyini faktik olaraq tamamilə itirmiş vəziyyətə düşməsində kimin təqsirkar olması barədə düşünməlidir”.

Beləliklə, hazırda Ermənistanda baş verən hadisələr heç də “narıncı inqilab” deyil, çünki daha bir fərziyyə - ABŞ Konqresinin Beynəlxalq məsələlər komitəsinin Osmanlı Türkiyəsində “ermənilərin soyqırımı” faktını tanımaq barədə qətnaməni guya “Ermənistanda ABŞ-ın əlaltısını hakimiyyətə gətirməklə bağlı tədbirlərin həyata keçirilməsindən əvvəl zəruri addım kimi ABŞ-da Ermənistan barədə ictimai rəyi əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmaq” üçün qəbul etməsi fərziyyəsi də puç olur.

Əks dəlil kimi bu faktı xatırlatmaq kifayətdir ki, amerikalı siyasətçilərin çoxu, o cümlədən ABŞ Prezidenti Corc Buş özü də qondarma “erməni soyqırımı”nın konqresmenlər tərəfindən tanınmasına etiraz etmişdir. Əvvəllər “erməni soyqırımı”nın tanınmasına səs vermiş bəzi konqresmenlər isə bu məsələ barədə öz mövqelərinə yenidən nəzər salmışlar.

Beləliklə, Ermənistanın keçmiş prezidenti Levon Ter-Petrosyanın siyasi səhnəyə gəlməkdən məqsədi dünya birliyinin nəzərində “ermənilik” imicini dəyişməkdir. Doğrudanmı Levon Ter-Petrosyan buna kömək edə biləcək? Bəlkə də. Əgər o, Azərbaycanla dialoqun xarakterini dəyişsə. Özü də təkcə Azərbaycanla yox. Ermənistan öz ekspansiyaçı siyasətindən imtina etməli, Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərini azad etməli, istər bizim ölkəyə, istərsə də qonşu dövlətlərə qarşı ərazi iddiaları irəli sürməkdən əl çəkməli və regionda dinc yanaşı yaşamaq siyasəti yeritməyə cəhd göstərməlidir.

Bəs onun bu cəhdi həyata keçirməsinə imkan verəcəklərmi? Çətin. Bircə faktı qeyd etmək kifayətdir: Ermənistanın hərbi doktrinasının layihəsində göstərilir ki, bu ölkə Dağlıq Qarabağ əhalisinin (təbii ki, erməni əhali nəzərdə tutulur) təhlükəsizliyinin təminatçısıdır. Məgər bu, Azərbaycan ərazisində aparılan döyüş əməliyyatlarında rəsmi Yerevanın əli olmasını sübut etmirmi?! Ermənilər hay-küy yaratmaqda ustadırlar. Onlar hamıdan bərk qışqırmağı bacarırlar. Lakin boş yerə hay-küy yaratmaq çox davam edə bilməz.

Bir məsələni də qeyd etməmək olmaz ki, ermənilər Los-Anceles yaxınlığında, Qlendal kitabxanasında “Naxçıvanın erməni irsi” mövzusunda konfrans keçirməyi planlaşdırırlar. Sən demə, belə bir erməni irsi də varmış... Onlar bütöv bir aksiya keçirməyə, Naxçıvanın guya “tarixi Ermənistan ərazisi” olmasını təsdiqləyən saxtalaşdırılmış “sənədli film” nümayiş etdirməyə hazırlaşırlar. Yaxşı deyiblər ki, iştah diş altındadır.

Ermənilər iddia edirlər ki, Naxçıvan ərazisində - Culfada erməni qəbiristanlığı və “erməni xaçkarları” tamamilə dağıdılmışdır. Belə iddialar Azərbaycana qarşı təcavüzün növbəti mərhələsidir. Milli Məclisin deputatı Qənirə Paşayeva deyir: “Onlar heç bir çirkin əməldən çəkinmir, tarixi təhrif etmək üçün hər cür yalana əl atırlar. Əgər onlar bu gün Naxçıvan barədə ərazi iddiaları irəli sürürlərsə, sabah başqa qonşu dövlətlərə münasibətdə də buna oxşar hərəkətlər edəcəklər. Yeri gəlmişkən, başqa ölkələrə ərazi iddiaları bu ölkənin hüquqi sənədlərində əks olunmuşdur”.

Bu məqamda İlya Çavçavadzenin sözləri yada düşür. O, “Erməni alimləri və daşların harayı” adlı kitabında yazırdı ki, ermənilər bir neçə ildən sonra müəyyən ərazinin qədim erməni torpağı olmasını bəyan etmək üçün orada xaçkarları yerə basdırırlar.

X.İbrahimin dediyinə görə, Azərbaycanın baş konsulluqları və diplomatik missiyaları bu cür hərəkətləri tam ciddiyyətlə izləyirlər və “erməni diasporunun və Ermənistan hökumətinin bu hərəkətlərinin ziyanını minimuma endirmək üçün” müəyyən addımlar atacaqlar.

Əslində, Ermənistanda prezident vəzifəsinə bu və ya digər namizədin hakimiyyətə gəlməsi Azərbaycana nə verə bilər? Əsas məsələ budur ki, Ermənistanın növbəti prezidenti öz ölkəsinin indiki xarici siyasət xəttinin uğursuzluğa məhkum olduğunu dərk edərək, bundan nəticə çıxarsın, ölkənin gələcəyini bu və ya digər iri dövlətin istəyindən asılı vəziyyətə salmasın, başqa cavan, lakin uzaqgörən Prezident İlham Əliyev başda olmaqla Azərbaycan kimi, tam müstəqil, öz ölkəsinin və xalqının mənafelərinə uyğun siyasət yeritsin, sonradan pərəstiş obyektinə çevriləcək miflər uydurmasın.

Bunlar baş verməyincə, Çauş, Dro, Andranik və millətçi-faşist təmayüllü başqa müzür ünsürlər Ermənistanda qəhrəman kimi qələmə verildikcə, Ermənistanın XXI əsrə daxil olması baş tutmayacaq, çünki dal-dala hərəkət etməklə irəli getmək olmaz.

Bu qeydləri Ermənistan Hüquq və Azadlıqlar Mərkəzinin sədri, siyasi məhbus Vardan Arutyunyanın sözləri ilə tamamlamaq istərdik. Öz ölkəsinin yalançı vətənpərvərlərinin yeritdiyi siyasətin tamamilə perspektivsiz və məhvə məhkum olmasını başa düşən bu adam deyir: “Biz bütün uğursuzluqlarımızı qonşularımızın pis olması ilə izah edirik, guya biz istisnayıq, guya bütün başqa xalqların qonşuları bizim qonşulardan yaxşıdır və onlar heç vaxt başqalarının əsarəti altında olmayıblar. Bizim bu günümüz - keçmişimizin təkrarıdır. Biz yenə qonşularımızı özümüzə düşmən elan etmişik, yenə öz dövlətimizə hörmət etmirik, ölkəmizi idarə edən ləyaqətsiz və bacarıqsızlara münasibətdə dözümlülük göstəririk. Bizi növbəti məğlubiyyət gözləyir”.