“Dayan, vurum faşist təyyarəsini”: Səməd Vurğunun qızının xatirələri
AZƏRTAC Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılıq irsinə həsr olunmuş silsilə yazılarını davam etdirir
Bakı, 14 sentyabr, AZƏRTAC
Nəşrin layihə rəhbəri Şəmil Sadiq, redaktoru və tərtibatçısı isə Aslan Salmansoy olan “Səməd Vurğun xatirələrdə” kitabında şairin doğmalarının və yaxınlarının xatirələri toplanıb. Bu xatirələr Səməd Vurğunu yalnız böyük söz ustadı və ictimai xadim kimi deyil, həm də hiss və əqidəsinə dərindən bağlı olan səmimi, qətiyyətli və duyğulu bir insan kimi görməyə imkan verir.
AZƏRTAC silsilənin növbəti yazısında Azərbaycan Xalq şairinin qızı Aybəniz Vurğunun xatirələrini oxuculara təqdim edir. O, atasından, sonradan muzeyə çevrilmiş evdən, həmçinin müharibə illərindəki uşaqlıq dövrünün bəzi epizodlarından danışır.
“Hər gün atamın adı ilə bağlı muzeyə gələndə qəribə hisslər keçirirəm. Düz on bir ildir ki, evimiz muzey olub. Bu, az müddət deyil, lakin, bu evlə bağlı elə xatirələr var ki, onlar yada düşəndə evin muzey olduğuna inana bilmirəm. Bu xatirələri nə ekskursiya mətninə daxil etmək olar, nə də eksponata çevirmək... Bunlar ömrümün sonuna qədər qəlbimdə yaşayacaqdır...
1954-cü ilin fevralında atamın bəyənib-seçdiyi bu evə köçdük. Anam, ev çox böyük olduğu üçün köçmək istəmirdi. Bu barədə öz narazılığını atama bildirəndə, o dedi:
“Ay Xavər, məni qınama, cavanlıqda o qədər darısqallıqda yaşamışıq ki, indi gözüm doymur, genişlik istəyirəm...”
Biz əvvəllər Fioletov küçəsindəki 6 nömrəli evdə yaşayırdıq. İlk uşaqlıq xatirəm müharibənin başladığı günlə bağlıdır.
Bir gün kimsə otaqdakı çilçırağa cuna keçirirdi, mən dəhlizdə oynayırdım. Birdən kimsə gəlib dedi ki, müharibə başlayıb. “Müharibə” sözünün dəhşətli bir şey olduğunu böyüklərin sifətindəki həyəcanlı ifadədən də hiss etdim. Sonralar atamla anamın dərdli-dərdli söhbət etmələri, atamın tez-tez bizi bərk-bərk bağrına basıb evdən harasa çıxıb getməsi, həyəcan siqnalları eşidilən kimi anamın bizi tələsik yuxudan oyatması (çox zaman üçümüzü də paltarda yatırardı), Vaqifin anamın əlindən qaçaraq oyuncaq tapançasını pəncərəyə tuşlayıb “dayan, vurum faşist təyyarəsini” deməsi, yuxulu-yuxulu kuklamı qucağıma almağım, zirzəmiyə düşməyimiz, orada çoxlu həyəcanlı adamlar görməyimiz, “müharibə” sözünün dəhşətini daha da artırırdı.
O vaxtlar atamın şair olduğunu da bilmirdim. Heç xəbərim yox idi ki, o gün şair atam müharibə mövzusunda ilk şeirini yazıb. Xəbərim yox idi ki, atam – Səməd Vurğundur və o, tez-tez evdən cəbhədə, xəstəxanalarda, radio və ictimai tribunalarda çıxış etməyə gedirmiş. Heç xəbərim yox idi ki, şair atam “Ukrayna partizanları” adlı şeir yazmış və bu şeir təyyarədən siyasi vərəqələr kimi Ukrayna meşələrinə səpələnib partizanlara çatdırılmışdır...
O dəhşətli günlərdə evimizdə xüsusi bir qonaqlıq olduğunu da xatırlayıram. Evdə çoxlu adam var idi, bir azdan atam uzun saqqallı bir kişi ilə gəldi. Sonralar bildim ki, həmin kişi görkəmli alim, Arktika fatehlərindən biri Otto Yulyeviç Şmiddir.”
Ardı var...
Müxbir – Günel Alıyeva
Bölmənin digər xəbərləri
