ERMƏNİSTANDA KEÇİRİLƏCƏK PREZİDENT SEÇKİLƏRİNİN ƏSAS İNTRİQASI
Ermənistan 2008-ci il fevralın 19-da keçiriləcək prezident seçkilərinə hazırlaşır. Ölkənin baş naziri Serj Sarkisyan Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Peter Semnebi ilə görüşdə bəyan etmişdir ki, Ermənistanın hakimiyyət orqanları bu seçkilərin ən yüksək səviyyədə təşkil edilməsində və keçirilməsində çox maraqlıdır. Elə etmək lazımdır ki, seçkilərin obyektivliyi və şəffaflığı heç kəsdə azacıq da olsa şübhə oyatmasın. O, seçkilərdə subyektivlik barədə şübhələr yaranmaması üçün exit-poll sorğularından istifadə edilməsi ilə yanaşı, elektron və mətbu informasiya vasitələrinin yetərli monitorinqini keçirəcək bir neçə nüfuzlu təşkilatın da cəlb olunmasını təklif etmişdir. Bundan əlavə, prezident seçkilərinin müşahidəsinə beş yerli təşkilat cəlb edilmişdir: “Erebuni” - 3 müşahidəçi, “Açıq cəmiyyət institutu” - 1405 müşahidəçi, “Sənin seçimin”- 4010 müşahidəçi, “Mutk” - 40 müşahidəçi, “Ədalət və hüquq” - 616 müşahidəçi.
Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin (MTX) direktoru Qorik Akopyan həm hökuməti, həm də xalqı əmin etmişdir ki, MTX əməkdaşları seçkiqabağı dövrdə konstitusion qaydaların pozulmasının qarşısını öz səlahiyyətləri çərçivəsində alacaqlar.
Gurultulu bəyanatlardır, ancaq bunlara əməl ediləcəkmi. Hələlik isə faktlar bunun tam əksinədir.
Eks-prezident Levon Ter-Petrosyanın sözlərinə görə, bu gün Ermənistanda təpədən-dırnağa qədər korrupsiyaya qurşanmış cinayətkar idarəetmə aparatı fəaliyyət göstərir. Bu aparatda münasibətlər qanunlarla, xalqın iradəsi ilə, siyasi dialoqla deyil, kriminal aləmin qaydaları ilə tənzimlənir.
Müxalifətçi “Çorord şixanutyun” (“Dördüncü hakimiyyət”) qəzetinin ofisinin girəcəyində partlayış baş vermiş, nəticədə ofis, demək olar ki, dağılmışdır. Ölkədə əsl “əcinnə ovu” gedir, sabiq prezidentin tərəfdarları və müxalifətçi qüvvələr müxtəlif hücumlara məruz qalırlar.
Ermənistanın ombudsmanı Armen Arutyunyanın bu partlayışla əlaqədar müraciətində deyilir: “Çorord şixanutyun” qəzetinin redaksiyasında törədilmiş partlayış ölkədə söz və fikir azadlığının bərqərar olmasını zərbə altında qoyur”.
“Yeni Zəmanə” Partiyası da bu insidenti pisləyərək, onu “siyasi vandalizmin növbəti təzahürü” adlandırmışdır.
Qarabağ klanı yaxşı başa düşür ki, L.Ter-Petrosyanın hakimiyyətə qayıtmaq şansı getdikcə artır. Buna görə də ona indidən “satqın” damğası vuraraq bildirirlər ki, L.Ter-Petrosyan prezident vəzifəsində fəaliyyətə başlayan kimi, Qarabağı və işğal olunmuş digər əraziləri Azərbaycana qaytaracaqdır. Elə Ermənistanın indiki hakimiyyət orqanları da Azərbaycanla bu və ya digər şəkildə sövdələşməyin əleyhinə deyil, onlar Qarabağ məsələsində güzəştə getməyə hazır olduqlarını bəyan edirlər. Hərçənd, bu bəyanatlar xalis erməni üslubunda səslənir. Məsələn, prezidentliyə namizəd Serj Sarkisyan demişdir: “Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü, Azərbaycan isə Dağlıq Qarabağ xalqının öz müqəddəratını təyin etmək hüququnu tanımalıdır”. Belə çıxır ki, ermənilərin (gəlin, hər şeyi öz adı ilə adlandıraq, Sarkisyan “Dağlıq Qarabağ xalqı” dedikdə, məhz orada məskunlaşmış erməniləri nəzərdə tutur) öz müqəddəratını təyin etməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qəsd edilməsi deyilmiş... Hərçənd, ədalət naminə deməliyik ki, o, ilk dəfə olaraq Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tanınmasının zəruri olmasından söz açmışdır.
Başqa sözlə desək, indi təşəbbüsü Qərbdə çox populyar olan L.Ter-Petrosyanın əlindən almağa cəhd edirlər. Bu məqsədlə sabiq prezidentin özünün və onun siyasi tərəfdarlarının teleefir vasitəsilə ölkə əhalisi ilə ünsiyyət saxlamasına imkan verilmir. Bütün bunlar birbaşa sübut edir ki, Ermənistanın hakimiyyət orqanları söz azadlığını, fikir plüralizmini və siyasi qüvvələr üçün bərabər şərait yaradılması zərurətini inkar etməklə demokratik cəmiyyətin əsas prinsiplərini başa düşmürlər. Belə bir ölkəyə demokratik ölkə demək olarmı?!
Bu qarşıdurma Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Ermənistan üzrə Monitorinq Komitəsinin həmməruzəçisi Jorj Kolombyenin də nəzərindən qaçmamışdır. O, mətbuata inzibati təzyiq və polis tərəfindən KİV-in qorxudulması faktlarından, ümumiyyətlə, bu ölkədəki seçkiqabağı ab-havadan narahat olduğunu bildirmişdir.
Gəlin, qarşıdakı prezident seçkiləri ilə əlaqədar Ermənistan Gənclər Alyansı tərəfindən aparılmış sosioloji sorğunun nəticələrinə diqqət yetirək. Sorğunun yekunlarına görə, respondentlərin 27,4 faizi Serj Sarkisyanın namizədliyini dəstəkləmişdir. Sonrakı yerləri Vaan Ovannisyan (15,2 faiz), Levon Ter-Petrosyan (14,5 faiz), Artur Baqdasaryan (9,6 faiz), Vazgen Manukyan (6,6 faiz), Artaşes Qeqamyan (4,4 faiz), Tiqran Karapetyan (3,6 faiz) və hərəsi 0,3 faiz səs toplamış Aram Arutyunyan və Arman Melikyan tuturlar. Əlamətdar haldır ki, qondarma “DQR” separatçılarının başçısının keçmiş müşaviri, işğal olunmuş ərazilərin qaytarılmasının əleyhinə çıxış edən, seçkiqabağı kampaniyada davakar ritorikadan istifadə edən Melikyana respondentlərin cəmi 0,3 faizi səs vermişdir.
Xatırladaq ki, dekabrın 13-14-də keçirilmiş bu sosioloji sorğuda min nəfər respondent iştirak etmişdir.
Ermənistan Xalq Partiyasının lideri Stepan Dəmirçyanın dediyinə görə, qarşıdakı seçkilərin əsas intriqası ölkənin ilk prezidentinin namizədliyinin irəli sürülməsidir. O demişdir ki, Levon Ter-Petrosyanın reytinqinin artması meylini sosioloji sorğuların nəticələri də, müxalifətin mitinqləri də təsdiq edir.
“Daşnaksütyun” Erməni İnqilabi Federasiyasından (DEİF) prezidentliyə namizəd Vaan Ovannisyan isə bunun əksini iddia edir. Onun dediyinə görə, sorğuların nəticələrini yoxlamazdan əvvəl bu sorğuların sifarişçisinin kim olması faktını nəzərə almaq lazımdır. O demişdir: “Mən inanmıram ki, Serj Sarkisyan lider mövqeyində olsun, buna da inanmıram ki, Ermənistanın ilk prezidenti Levon Ter-Petrosyanı əhalinin 52 faizi dəstəkləyir”.
“Daşnaksütyun” Erməni İnqilabi Federasiyası parlament fraksiyasının rəhbəri Qrayr Karapetyan bu fraksiyanın öz namizədini irəli sürməsinin səbəbini belə izah etmişdir: “1998-ci ildə DEİF Robert Koçaryanın ölkə rəhbərliyinin siyasi, ilk növbədə, xarici siyasi xəttinin dəyişdirilməsi barədə təklifini dəstəkləmişdi. İndiki prezidentin seçkidə iştirak edə bilməyəcəyi şəraitdə bizim öz namizədimizi irəli sürmək məqamı yetişmişdir”.
Ermənistan Kommunist Partiyası belə hesab edir ki, erməni xalqı siyasi proseslərdən kənardır və daha prezidentliyə namizədlərlə maraqlanmır. Buna görə də Kommunist Partiyası seçkiqabağı mübarizəyə qoşulmamağı və namizədlərdən heç birini dəstəkləməməyi qərara almışdır.
Ermənistan Xalq Partiyasının lideri birmənalı olaraq hesab edir ki, prezident seçkilərində əsas mübarizə Levon Ter-Petrosyanla Serj Sarkisyan arasında gedəcəkdir.