Eyni zamanda, Prezident bildirir ki, aqrar sektora dövlət qayğısı daha da artırılmalı, bu zaman dünya təcrübəsində özünü doğrultmuş iqtisadi mexanizmlərdən istifadə edilməlidir. Bizim üzümçülük, pambıqçılıq, meyvəçilik, çayçılıq kimi əmək tutumlu, yüksək gəlirli ənənəvi sahələrimizin prioriteti bərpa olunmalıdır.

Yerli istehsalın inkişafı üçün mövcud olan bütün imkanlar araşdırılmalı, sahibkarların fəaliyyətlərinə mane olan əngəllər aradan qaldırılmalı, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin edilməsində regionların rolu artırılmalıdır. İstehsalın intensivləşdirilməsi, torpaq, su ehtiyatlarından, kənd təsərrüfatı xammalından daha yüksək səviyyədə istifadə olunması, emal sənayesi müəssisələrinin səmərəli yerləşdirilməsi, rəqabət qabiliyyətli məhsul istehsalının stimullaşdırılması, aqrar bölmənin maliyyə vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məsələlərinə daim diqqət yetirilməlidir.

İlham Əliyev Prezident seçiləndən sonra Azərbaycanın energetika bazasının möhkəmləndirilməsi istiqamətində irimiqyaslı tədbirlərin həyata keçirilməsini də ön plana çəkdi. Çünki qloballaşan dünyada yalnız o ölkə dinamik və keyfiyyətli inkişaf edə bilər ki, onun enerji resursları ilə təminatı lazımi səviyyədə olsun. Təsadüfi deyil ki, bu sahədə beynəlxalq bazarlarda son dərəcə gərgin vəziyyət yaranmışdır, neftin qiyməti isə bütün ağlasığan rekordları üstələmişdir.

Son illər Naxçıvanda, Şəkidə, Astarada, Xaçmazda müasir standartlara cavab verən elektrik stansiyaları tikilib istifadəyə verilmişdir və bir sıra bu cür obyektlərin istifadayə verilməsi gözlənilir. Az vaxt ərzində Bakıda 30 yeni transformator məntəqəsi tikilmiş, 80 komplektləşdirilmiş transformator məntəqəsi quraşdırılmış, 15 transformator məntəqəsi əsaslı təmir edilmişdir. 46 belə məntəqədə və 16 yüksək gərginlikli yardımçı stansiyada ifrat yüklənmiş transformatorlar yeniləri ilə əvəz edilmiş, 45,5 km elektrikötürmə xətləri və 76 km kabel xətləri çəkilmişdir. Sumqayıt elektrik şəbəkəsi üzrə ümumi gücü 36 min kilovat olan 30 yeni transformator quraşdırılmış, 27,2 km yeni elektrikötürmə xətləri və 5,2 km kabel xətləri çəkilmişdir.

Dövlət başçısı hökumət, milli energetika idarəsi və bu istiqamətdə fəaliyyət göstərən digər strukturlara əhalinin və iqtisadiyyatın fasiləsiz elektrik enerjisi ilə təmin olunması, texniki itkilərin azaldılması və israfçılığın qarşısının alınması, elektrik enerjisi uçotunun yeni prinsiplər əsasında qurulması ilə əlaqədar aydın və dəqiq tapşırıqlar vermişdir.

İstifadə olunmuş elektrik enerjisinə görə yığım səviyyəsinin ən yüksək həddə çatdırılmasına və bütövlükdə energetika sisteminin ahəngdar fəaliyyətinə nail olmaq son dərəcə vacibdir.

Qarşıdakı illərdə respublikada bir sıra yeni istilik və su elektrik stansiyalarının tikintisi, mövcud enerji bloklarının əsaslı modernizasiyası, alternativ enerji mənbələri hesabına güclərin artırılması nəzərdə tutulur. Bir cəhəti də xüsusi vurğulamaq lazımdır: bu gün enerji resurslarının istehsalı, dünya bazarlarına çıxarılması yalnız ən müasir texnologiyalar əsasında həyata keçirilir, bu da öz növbəsində respublikanın kadr potensialından səmərəli istifadə olunmasını, müasir idarəetmə üsullarının tətbiqini tələb edir.

Bütün bu tədbirlər ölkənin energetika balansının yaxşılaşmasına, Azərbaycanın yaxın gələcəkdə elektrik enerjisi ixrac edən ölkəyə çevrilməsinə xidmət edəcək, bir çox ölkələrin, xüsusilə Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində onun strateji rolunu artıracaqdır. Bir sözlə, Azərbaycan qloballaşan dünya iqtisadiyyatının ən incə, eyni zamanda, ən mürəkkəb komponentlərindən sayılan yanacaq-energetika siyasətində əsaslandırılmış, özünün milli maraqlarını təmin edən mövqedən çıxış edir və bununla da beynəlxalq iqtisadi münasibətlər sisteminə uğurla inteqrasiya olmaq imkanlarını genişləndirir, haqlı olaraq qazandığı beynəlxalq nüfuzunu artırır. Ziddiyyət və çəkişmələrlə dolu müasir dünyada isə ərazisi və əhalisi çox da böyük olmayan ölkə üçün yüksək nüfuz, ilk növbədə, millətin təhlükəsizliyi və tərəqqisinə xidmət edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, qədəm qoyduğumuz əsrin dinamikasını güclənən qloballaşma ilə yanaşı, dövlətlərin regonal səviyyədə yaxınlaşması və qarşılıqlı əlaqələrinin genişlənməsi prosesləri, dünya təsərrüfatının nisbətən müstəqil mərkəzlərinin yaranması istiqamətində inkişaf edən iri inteqrasiya strukturlarının formalaşması da müəyyən edir. Hazırda “regional qloballaşma” adlandırılan proses müşahidə olunur və Azərbaycan GUAM, Qara Dəniz İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər qurumlarda nüfuzlu mövqe tutmaqla, bu “meydançada” yetərincə fəal oyunçu kimi çıxış edir. Regional səviyyədə qarşılıqlı əlaqə ölkəmizin lider rolu oynadığı Cənubi Qafqazda misilsiz enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçməsində həlledici amil olmuşdur. Bu da günümüzün reallığıdır.

Prezident İlham Əliyev demişdir: “Azərbaycanın uğurlu xarici siyasəti, bizim təşəbbüslərimiz. Həm siyasi, həm iqtisadi, həm enerji, həm də nəqliyyat sahələrində təşəbbüslərimiz qəbul olunur və bizim iradəmizdən asılı olaraq bu təşəbbüslər Azərbaycanı daha da gücləndirir və güclü mərkəzə çevirir. Mən bunu dəfələrlə demişəm və bir daha demək istəyirəm ki, Azərbaycanın iştirakı olmadan bu bölgədə heç bir layihə həyata keçirilə bilməz. Azərbaycanın razılığı olmadan bu regionda heç bir siyasi, iqtisadi məsələlər, enerji, nəqliyyat məsələləri və başqa məsələ həll edilə bilməz. Bu həqiqət onu göstərir ki, Azərbaycan bölgənin aparıcı ölkəsinə çevrilir. Əgər bu ölkədən regional əməkdaşlıq məsələləri asılıdırsa, əgər bu ölkədən başqa ölkələrin enerji təhlükəsizliyi asılıdırsa, əgər bu ölkədən siyasi proseslərin inkişafı asılıdırsa, əlbəttə ki, bu, ölkəni regionun aparıcı ölkəsinə çevirir. Bax, budur bizim real nailiyyətlərimiz, nəticələrimiz, siyasətimiz və fəaliyyətimiz: həm daxildə iqtisadi artım, siyasi sabitliyin möhkəmlənməsi, ictimai ab-havanın yaxşı olması, həm də hüdudlarımızdan kənarda olan məsələlərin uğurlu həlli. Bu, məsələlərə qlobal yanaşmadır”.

Dövlət başçısının fəaliyyət proqramında Azərbaycanı güclü istehsal infrastrukturuna malik olan bir ölkəyə çevirmək məsələsi də xüsusi yer tutur. O dəfələrlə bildirmişdir ki, güclü iqtisadiyyat yaratmaq üçün müasir, inkişaf etmiş istehsal, sosial infrastruktur lazımdır. Buna isə dövlətin qayğısı, yardımı olmadan nail olmaq qeyri-mümkündür. Son 4 ildə bu istiqamətdə görülən işlərin miqyası həqiqətən valehedicidir.

Əsrlər boyu Azərbaycan həmişə sudan korluq çəkmişdir. XX əsrin əvvəllərində bakılılara indinin özündə də isifadə etdiyimiz Şollar suyunu bəxş etmiş unudulmaz Hacı Zeynalabdin Tağıyev müqəddəs iş görmüşdür. Sovet hakimiyyəti illərində bu köhnə problemin aradan qaldırılması üçün xeyli qüvvə və vəsait sərf olunmuşdu. Ötən əsrin 70-ci illərində Heydər Əliyev Bakının, digər şəhər və rayonların içməli su ilə təmin edilməsi üçün irimiqyaslı tədbirlər həyata keçirmişdir. Lakin bu məsələ yenə də əvvəlki kimi gündəlikdədir. Qeyd edək ki, respublikanın suya tələbatının 70 faizinin kənarda formalaşdığı bir şəraitdə bu gün problemə sistemli yanaşmaq, spesifik strategiya tələb olunur. Dövlət başçısı İlham Əliyev hələ 4 il bundan əvvəl bəyan etmişdi ki, Azərbaycan əhalisinin içməli suya olan tələbatını yaxşılaşdırmaq üçün mühüm tədbirlər görüləcəkdir. Bu gün inamla demək olar ki, bu vəd də uğurla yerinə yetirilir. Neft Fondunun vəsaiti hesabına maliyyələşən Oğuz-Qəbələ-Bakı su kəmərinin tikintisinə artıq 82 milyon manatdan çox vəsait xərclənmiş, bu il üçün isə 183,7 milyon manat ayrılmışdır. Layihənin nəzərdə tutulmuş vaxtda başa çatdırılması Bakı şəhərinin içməli su ilə təminatını xeyli yaxşılaşdıracaqdır. Bundan əlavə, paytaxtda su kəmərləri, anbarları, nasos stansiyaları, paylayıcı şəbəkələr, binadaxili su sistemləri və kanalizasiya qurğuları yenidən qurulacaqdır. Respublikanın bütün şəhər və rayon mərkəzlərində, xüsusilə kənd yerlərində geniş bir proqram həyata keçirilməlidir: su və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması və tikilməsi genişlənəcək, bu işlərə bələdiyyələr, özəl sektor strukturları cəlb ediləcək, sudan səmərəli istifadəni təmin etmək məqsədi ilə sayğacların qurulması başa çatdırılacaqdır.

Son dörd ildə 100 min nəfərə qədər insanın çalışdığı və ÜDM-in 5,5 faizini verən nəqliyyat sektoru dinamik inkişaf etmişdir. Nəqliyyat sektorunda bir sıra beynəlxalq əhəmiyyətli transmilli layihələr həyata keçirilmişdir ki, bunlardan ən mühümü uzunluğu 1768 kilometr və layihə gücü ildə 50 milyon ton olan Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəmərinin istismara verilməsidir. Bu illərin ən mühüm iqtisadi, siyasi uğurlarından biri də Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin tikintisi, Azərbaycan qazının Gürcüstana, Türkiyəyə, lap bu günlərdə isə Yunanıstana, yəni Avropa bazarına çatdırılmasıdır.

Dünya Bankı və Azərbaycan hökumətinin birgə maliyyələşdirdiyi Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizi yaradılması çərçivəsində Gəncə-Qazax avtomobil yolunun yenidən qurulması layihəsində nəzərdə tutulmuş Şəmkir-Qazax hissəsində ötən il tikinti işləri başa çatmış və beləliklə, ümumi uzunluğu 94 kilometr olan Gəncə-Qazax avtomobil yolu istifadəyə verilmişdir. Dövlət büdcəsi vəsaiti hesabına 57 kilometr uzunluğunda Quba-İspik-Xınalıq, 53 kilometrlik Masallı-Yardımlı, 47 kilometrlik Gəncə-Daşkəsən-Xoşbulaq, 19 kilometr uzunluğunda Biləsuvar-İran İslam Respublikasının dövlət sərhədi avtomobil yolları da yenidən qurularaq istismara verilmişdir. Bundan başqa, Bakıda iki çoxsəviyyəli yol qovşağı və iki yeraltı piyada keçidi inşa edilmişdir, yaxın vaxtlarda daha bir neçə bu tipli obyektin istifadəyə verilməsi gözlənilir.

Dəniz nəqliyyatının və mülki aviasiyanın fəaliyyətinə nəzarətin və bazar iqtisadiyyatının tələblərinə uyğun olaraq dövlət tənzimlənməsinin lazımi səviyyədə təmin edilməsi məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanları ilə Nazirlər Kabineti yanında Dövlət Dəniz Administrasiyası və Dövlət Mülki Aviasiya Administrasiyası yaradılmışdır.

2007-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında nəqliyyat sektorunda bütün nəqliyyat növləri ilə 88 milyon ton yük daşınmışdır ki, bu da ötən ilin müvafiq göstəricisindən 1,8 faiz çoxdur. Beynəlxalq maliyyə qurumlarının iştirakı ilə TRASEKA və Şimal-Cənub dəhlizlərinin tərkibində uzunluğu 85,6 kilometr olan Hacıqabul-Kürdəmir avtomobil yolunun, 136 kilometrlik Ələt-Astara avtomobil yolunun Ələt-Masallı hissəsinin ilk 22 kilometrlik sahəsinin yenidən qurulması, eləcə də 21,5 km uzunluğunda Bakı dairəvi avtomobil yolunun inşasına dair investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi uğurla davam etdirilir. Eyni zamanda, cari ildə uzunluğu 53 kilometr olan Ucar-Yevlax avtomobil yolunun yenidən qurulmasına və Tovuz dairəvi yolunun tikintisinə başlanılmışdır. Bundan başqa, 2007-ci ilin sonunadək Yevlax-Gəncə avtomobil yolunun ən yüksək texniki dərəcənin tələblərinə uyğun yenidən qurulması (əlavə 2 zolaq tikilməklə), Bakı-Samur avtomobil yolunun 28-89 kilometrlik hissəsinin, 124 kilometrlik Bakı-Şamaxı-Muğanlı avtomobil yolunun, 38 kilometr uzunluğunda Qazax-Gürcüstanın dövlət sərhədi avtomobil yolunun, Ələt-Astara avtomobil yolunun 59 kilometr uzunluğunda Masallı (Qumbaşı)-Astara hissəsinin yenidən qurulması layihələri üzrə işlərin başlanılması nəzərdə tutulmuşdur.

2007-ci ildə 75 kilometrlik Muğanlı-İsmayıllı avtomobil yolunun, 45 kilometrlik Şəmkir-Gədəbəy, Qusar-Əniq-Suvar (37 km), Tovuz-Böyükqışlaq (40 km) və Tovuz-Əlibəyli (19 km) avtomobil yollarının yenidən qurulması və bərpası layihələri də regionların yol-nəqliyyat infrastrukturunun yaxşılaşdırılması və təkmilləşdirilməsinə yönəlmişdir. Bundan əlavə, Azərbaycanın bir çox şəhər və rayon mərkəzlərində kəndlərarası, kənd yolları müasir görkəm alır, körpülərin tikintisi və bərpası üzrə işlər aparılır.

Nəqliyyat sektorunun digər sahələrində də ölkənin bütövlükdə infrastrukturunun yeniləşməsində müstəsna əhəmiyyət kəsb edən həqiqətən köklü dəyişikliklər baş verir. Milli nəqliyyat-yol sisteminin dünya kommunikasiya məkanına sürətli inteqrasiyası, yüklərin, enerji daşıyıcıların beynəlxalq və tranzit nəqlində Azərbaycanın aparıcı mövqeyinin saxlanılması və gücləndirilməsi, Xəzərin karbohidrogen ehtiyatlarının dünya bazarlarına çatdırılması yaxın perspektivin ən vacib vəzifələrdəndir. Hazırda dövlət başçısının tapşırığı ilə nəqliyyat sektorunun inkişafı ilə əlaqədar görülən irimiqyaslı işlər günü-gündən vüsət alır. Görünür, ölkə iqtisadiyatının ki, həm milli maraqlarımızı, həm də Azərbaycanın tutduğu geosiyasi məkanın üstünlüklərini özündə cəm edən bu mühüm sektorunun uzunmüddətli inkişaf strategiyasının hazırlanması vaxtı gəlib çatmışdır.

İlham Əliyev reallığı obyektiv qiymətləndirən, gələcəyə nikbin baxan, Azərbaycanda sivilizasiyalı cəmiyyət qurmağı dövlətin ali məqsədi sayan liderdir. Ona görə də innovasiyalı inkişafa istiqamətlənmiş iqtisadiyyatın qurulmasını, tərəqqinin amili kimi elm və təhsildən fəal istifadəni ön plana çəkir. Çünki davamlı tərəqqi yalnız keyfiyyətli məhsul istehsala və yeniliklərə arxalanan innovasiyalı iqtisadiyyat sayəsində mümkündür. Ölkə yalnız dünyada gedən ən yeni innovasiya proseslərinə üzvi surətdə qoşulmaqla, bütün mühüm yeniliklərdən, o cümlədən təşkilatçılıq və idarəçilikdə tez bir zamanda bəhrələnməklə labüd qloballaşma proseslərindən səmərə əldə edə bilər, onun qurbanına çevrilməz.

Son 4 ildə yüksək informasiya texnologiyalarının ümumi daxili məhsulda payı artmağa meyil etmişdir və hazırda hesablamalara görə, 4-5 faiz arasında tərəddüd edir. Bu, gənc müstəqil dövlət üçün ən mühüm nailiyyətlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. 2007-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında bütün növ rabitə və telekommunikasiya xidmətlərindən ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə xeyli çox gəlir əldə edilmişdir. Mövcud telekommunikasiya infrastrukturunun modernləşdirilməsinə, o cümlədən elektron rəqəmli ATS-lərin quraşdırılmasına və beynəlxalq rabitə trafikinin gücləndirilməsinə dair çoxsaylı layihələr müvəffəqiyytlə həyata keçirilir. Ölkənin informasiya-kommunikasiya sektorunda struktur islahatları və idarəetmənin təkmilləşdirilməsi çərçivəsində bir sıra rabitə müəssisələrinin özəlləşdirilməsi davam etdirilir, xarici iş adamları ilə müştərək strukturlar yaradılır. ATS-lərin, poçt şöbələrinin tikintisi, yenidən qurulması və müasir avadanlıqla təchiz edilməsi işləri davam etdirilir.

Hazırda Azərbaycanın informasiya cəmiyyətinə fəal inteqrasiyası, elektron hökumətin formalaşması və intellektual potensialın inkişafı, bütövlükdə sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsinin yüksəldilməsi ən mühüm məsələlərdən birinə çevrilmişdir. Ölkə rəhbərliyi tərəfindən İKT sektorunun inkişafı neft-qaz sənayesindən sonra ikinci prioritet sahə kimi müəyyən edilmişdir.

Yaxın gələcəkdə ölkə vətəndaşlarının və sosial təsisatların məlumat almaq, onu yaymaq və istifadə etmək kimi hüquqlarının təmin edilməsi üçün müvafiq mühit yaradılacaq, şəffaf və nəzarət oluna bilən dövlət idarəetməsi və yerli özünüidarənin həyata keçirilməsi üçün elektron hökumətin yaradılması imkanları xeyli genişlənəcək, vahid milli elektron informasiya məkanının formalaşdırılması, informasiya və kommunikasiya xidmətlərinin daha əhatəli təşkili, ölkənin ümumdünya elektron informasiya məkanına inteqrasiyası istiqamətində uğurlu addımlar atılacaqdır.

Hamıya bəllidir ki, XXI əsrdə yalnız kütləvi şəkildə, əhalisinin çox hissəsinin iştirakı ilə informasiya cəmiyyətinin nailiyyətlərinə qoşulub ondan bəhrələnə biləcək ölkələrin perspektivləri vardır. Yerdə qalanlar öz yerlərini tapa bilməyəcəklər.

İqtisadi artım siyasəti sosial siyasətə qarşı qoyula bilməz. İqtisadi artım hər şeydən əvvəl bizə vətəndaşların rifahını yüksəltmək üçün lazımdır, bir sıra mühüm problemlərin həlli də artımla bağlıdır. Bu, keyfiyyətli qidalanma, rahat mənzil, işığın, qazın, suyun fasiləsiz verilməsidir. Nəhayət, bu, keyfiyyətli təhsil, müasir səhiyyə və s. deməkdir. Biz bu gün qürur hissi ilə qeyd edirik ki, Azərbaycan iqtisadi cəhətdən inkişaf etdikcə, onun maliyyə imkanları da genişlənir ki, bu da sosial problemlərin həlli istiqamətində mühüm tədbirlərin görülməsi üçün güclü zəmin yaradır. Əmək haqqının, pensiyaların, aztəminatlı ailələrə yardımın ildən-ilə artması təmin edilir, sosial sferanı əhatə edən sahələrin maddi-texniki bazası möhkəmlənir və bu işlərin gələcəkdə daha geniş vüsət alacağı bəyan edilir. 2000-ci ildə dövlət büdcəsinin gəlirləri 714,6 milyon manatdan çox deyildi. 2007-ci ilin təsdiq edilmiş büdcəsinin gəlirləri isə artıq 5,7 milyard manat olmuşdur. Cəmi 8 il ərzində bu rəqəm 8 dəfədən çox artmışdır! 2003-cü ilə nisbətən dövlət büdcəsinin gəlirləri 4,6 dəfə çoxalmışdır. Diqqətəlayiq haldır ki, nəinki MDB məkanında, hətta dünyada bənzəri olmayan belə inkişaf meyli heç şübhəsiz düşünülmüş, gələcəyə istiqamətlənmiş inkişaf strategiyasının uğurla həyata keçirilməsinin nəticəsidir.

Güclü iqtisadi inkişaf, maliyyə imkanlarının artması həm iqtisadi, həm də sosial prioritetlərin düzgün seçilməsi imkanlarını genişləndirir, ölkənin pul-kredit, büdcə siyasətində təkmilləşmələr aparılmasını zəruri edir. Bu yeniliklərdən biri ÜDM-də büdcənin xüsusi çəkisinin artması ilə əlaqədardır. Bu nisbətin dövlət büdcəsinin xeyrinə dəyişməsi dövlətin sosial-iqtisadi proseslərdə iştirakının artmasını, onun öz funksiyalarını daha müvəffəqiyyətlə yerinə yetirməsini nümayiş etdirir.

Xatırladaq ki, müstəqilliyin ilk illərində büdcənin gəlirləri və xərcləri ÜDM-in cəmi 12-13 faizini təşkil edirdi. Son illər bu nisbət 24-25 faizə çatmışdır. Açıq deyək ki, keçid dövrünü yaşayan az-az dövlətlər bunu özünə rəva görə bilər. Büdcə xərclərimizin strukturu da köklü surətdə dəyişir, təhsilə, səhiyyəyə, elmə ayrılan xərclərin həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artır.

2008-ci ilin büdcə proqnozları ölkənin maliyyə imkanlarının genişlənməsini, habelə dövlət başçısının müəyyən etdiyi sosial-iqtisadi inkişaf proqramlarının müvəffəqiyyətlə həyata keçiriləcəyini bir daha təsdiqləyir. Dövlət büdcəsinin gəlirləri təxminən 7,5 milyard manat, xərcləri isə 8,5 milyard manat olacaq ki, bu da 2004-cü ilin müvafiq göstəricilərindən 4,9 və 5,6 dəfə çoxdur. Dövlət büdcəsi xərclərinin ÜDM-də xüsusi çəkisi 27,5 faiz proqnozlaşdırılır. Təhsilin inkişafına ayrılan büdcə vəsaiti təxminən 1 milyard manata çatacaqdır. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2000-ci ildə dövlət büdcəsinin bütün xərcləri cəmi 760 milyon manata bərabər idi.

Cəmiyyətimiz bizi gözləyən hər hansı çağırışa intellektual cəhətdən hazır olmalıdır. Bu səbəbdən də ilk növbədə təhsilə, elmə, insanın inkişafı ilə bağlı nə varsa, ona vəsait qoymaq lazımdır. Dövlət başçısı Azərbaycan xalqının gələcəyi, onun dünya xalqları arasında layiqli yer tutması naminə təhsilə, elmə diqqətin bundan sonra da artırılacağını birmənalı şəkildə bəyan etmişdir. Çünki qloballaşan dünyada yalnız ən yüksək elmi-intellektual potensiala malik olan ölkə özünün suverenliyini, milli mənəvi dəyərlərini daha layiqincə qoruya biləcəkdir.

Bir məsələni də qeyd etmək istərdim. Respublikanın maliyyə imkanları genişləndikcə, dövriyyəyə buraxılan pul kütləsinin miqdarı artdıqca inflyasiya təzyiqləri də artmağa meyil edir. Bunun obyektiv səbəbləri az deyil, hər şeydən əvvəl, dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə artmasıdır ki, bu da ölkəmizə gətirilən maşın və avadanlıqların, ərzaqın və digər məhsulların qiymətinə birbaşa təsir edir. Əgər MDB məkanına nəzər salsaq görərik ki, o ölkələrdə də inflyasiya çox yüksək sürətlə artır. Hətta bir sıra ölkələrdə son bir neçə ay ərzində ərzaq məhsulları 40-50 faiz bahalaşıbdır. Əlbəttə, bu o demək deyil ki, biz bu vəziyyətlə barışmalıyıq. Ancaq bütün bu proseslər reallıqda baş verir və əlbəttə, ölkədə bahalaşmaya gətirib çıxarmışdır. Bununla bərabər, subyektiv məqamlar da var və bunları qətiyyətlə aradan qaldırmalıyıq. Söhbət daxili bazarda qiymətlərin sabitliyinə heç də müsbət təsir göstərməyən inhisarçılıqdan, qeyri-sağlam rəqabətdən gedir.

Bütün istiqamətlərdə iqtisadi fəallığın artması şəraitində, sosial təminatda müsbət dəyişikliklərin getdiyi bir vaxtda inflyasiyanın idarə olunması günün kəskin problemləri sırasına çıxır. Təsadüfi deyil ki, dövlət başçısı hökumətdən sərt şəkildə tələb etmişdir ki, antiinflyasiya tədbirləri vaxtında hazırlanmalı və daha əsaslı şəkildə həyata keçirilməlidir. İstehlak bazarında qiymətlərin süni surətdə artırılması hallarının, ilk növbədə, inflyasiyanı qızışdıran artımların qarşısı alınmalıdır. Bu cür qiymət artımı azad bazar münasibətlərinə uyğun deyil və dövlət məhz buna görə qabaqlayıcı tədbirlərdən, o cümlədən inzibati mexanizmlərin imkanlarından istifadə etməyə borcludır. Bu da təbiidir, çünki hər bir ölkə bu kimi hallara qarşı fəal mübarizə aparır.

Prezident İlham Əliyev Nazirlər Kabinetinin bu yaxınlarda keçirilmiş iclasında demişdir: “Növbəti aylarda və 2008-ci ildə də makroiqtisadi vəziyyətə böyük diqqət göstərməliyik. Giriş sözümdə bunu qeyd etdim ki, inflyasiyanın 15-16 faizə qalxması məni çox narahat edir. Yenə də deyirəm, bunun həm təbii, həm də süni səbəbləri var. Biz təbii səbəblərə qarşı iqtisadi islahatlarla, makroiqtisadi addımlarla mübarizə apara bilərik. Süni səbəblərə qarşı isə biz gərək çox ciddi siyasət aparaq. İnzibati addımlar atılmalıdır, bu problemləri yaradan şirkətlərə qarşı sanksiyalar tətbiq olunmalıdır. Onlar çox ciddi cəzalandırılmalıdır ki, Azərbaycanda sağlam rəqabət mühiti möhkəmlənsin, inhisarçılığa son qoyulsun. Əfsuslar olsun ki, həm idxalda, həm də yerli istehsalda inhisarçılıq meyilləri hələ də qalmaqdadır. Buna qarşı böyük mübarizə aparılmalıdır. Bu, öz növbəsində, inflyasiyanın birrəqəmli səviyyədə qalmasına kömək göstərəcəkdir. Mən ümid edirəm ki, 2008-ci ildə inflyasiya birrəqəmli səviyyədə olacaqdır. Çünki 2008-ci ildə heç bir kommunal ödənişlərin qaldırılması nəzərdə tutulmur”.

Müstəqilliyin ilk illərində Azərbaycanın xəzinəsi demək olar ki, boş idi, xaricin ölkəmizə inamı yox dərəcəsində idi, ona görə də hər hansı ciddi kreditdən söhbət belə gedə bilməzdi. Heydər Əliyev bu ağır maneələri dəf edərək, gənc respublikanı uçuruma aparan hadisələrin gedişatını dəyişə bildi, ölkədə siyasi, iqtisadi sabitliyə nail oldu, bu da beynəlxalq maliyyə qurumlarının Azərbaycana olan marağını xeyli dərəcədə artırdı. Dünya Bankı, Beynəlxalq Valyuta Fondu, sonra isə digər nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycanla əməkdaşlığa başladılar, respublikaya özlərinin sərt maraqlarına uyğun kredit ayırdılar.

Biz bu mərhələni də uğurla keçdik. Heydər Əliyevin uzaqgörənliyi, neft strategiyası öz bəhrəsini verdi. İndi Azərbaycan hər hansı çətinliklə üzləşmir və məsələn, 1-2 milyard dollarlıq kredit almaq üçün heç bir problem yaranmır. Çünki Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə böyük nüfuzu var, iqtisadi cəhətdən ildən-ilə güclənir, beynəlxalq əməkdaşlıqda özünü etibarlı tərəfdaş kimi göstərir, borclarını dəqiqliklə, vaxtlı-vaxtında ödəyir. Ölkəmizin xarici borcunun məbləği ümumi daxili məhsulun tərkibində 9-10 faiz arasında tərəddüd edir. Bu, MDB ölkələrinin, eləcə də çoxsaylı digər ölkələrin müvafiq göstəricisindən xeyli aşağıdır. Əlbəttə, alınmış kreditlərdən səmərəli istifadə olunması, bu vəsaitlərin real sektorun perspektivli sahələrinə yönəldilməsi prioritet vəzifələrdən biridir.

Biz yaddan çıxarmamalıyıq ki, bazar münasibətlərini inkişaf etdirmək məqsəd deyil, o, tərəqqi, yüksək keyfiyyətli yaşayışı təmin etmək vasitəsidir. Dünya dəyişir, dövlətin rolu da dəyişir. Onun funksiyaları qloballaşan dünyanın yeni, daha sərt çağırışları ilə üz-üzə gəlir. Belə bir şəraitdə o dövlət daha çox uğur qazanır ki, o bazarı fetişləşdirmir, ona davamlı, dayanıqlı inkişafın çox vacib bir vasitəsi kimi baxır.

Son 4 ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin apardığı siyasət Azərbaycan dövlətinin möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi gücünün artmasına, davamlı və dayanıqlı inkişafın uzun illər təmin edilməsinə yönəldilmişdir. Bizə yeni uğurlar gətirən bu strateji xətt təkidlə və ardıcıllıqla həyata keçirilir.

Dörd il tarix üçün bir andır. Ancaq Azərbaycan dövləti, onun Prezidenti İlham Əliyev üçün bu dörd il özünüsübut və özünütəsdiq illəri oldu, qloballaşan dünyada Azərbaycanın inamla inkişaf etdiyi illər oldu. Dünyanın aparıcı dövlətlərinin rəhbərləri, ən təcrübəli siyasətçilər, başlıcası isə, bütün xalqımız Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Heydər Əliyev tərəfindən möhkəm əsası qoyulmuş əbədi suverenlik, sabitlik, iqtisadi inkişaf, sülh və əmin-amanlıq siyasətini bundan sonra da davam etdirməsini haqlı olaraq ölkənin gələcək davamlı inkişafının etibarlı təminatı hesab edirlər.