Həkim-otolorinqoloq: Səsi qorunmaq üçün onun gigiyenasına diqqətlə yanaşmaq lazımdır
Bakı, 16 aprel, AZƏRTAC
Səs həyatımızda əhəmiyyətli rol oynayan elementdir. Gündəlik həyatda və iş prosesində onun vasitəsilə ürəyimizdən keçənləri, düşündüklərimizi izah edir, fikrimizi çatdırırıq. Gözlər qəlbin aynası olduğu kimi, səs də ruhun güzgüsüdür. Səsin əmələ gəlmə prosesi döş qəfəsindən başlayır. Nəfəs aldığımız havanı boğazımızdakı səs aparatına göndərdiyimiz zaman səs tellərindən hava axını keçir. Həmin tellər titrəməyə başlayanda cingiltili səs yaranır. Bundan sonra çənə, dil və damağın yumşaq hissəsi hərəkətə gəlməklə söz formalaşır.
Yeniyetməlik çağında insanlarda səs telləri dəyişməyə başlayır. Kişilərdə boğazın səs şöbəsi həmin dövrdə aşağı enir, qırtlaq əmələ gəlir. Səs şöbəsi ilə ağız arasında məsafə uzanır, nəticədə kişilərin səsi daha yoğun çıxır. Qadınlarda isə oxşar proses zəif şəkildə olur.
1990-cı ildə Braziliyada aprelin 16-nın Ümumdünya Səs Günü kimi təsis edilməsindən sonra 2015-ci ildən həmin gün ölkəmizdə də keçirilir. Ə.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun otorinolarinqologiya kafedrasının dosenti Ramil Həşimlinin AZƏRTAC-a verdiyi məlumata görə, həmin günün keçirilməsində əsas məqsəd səsin qorunması, insanlar arasında maarifləndirmə işlərinin aparılması və səsin gigiyenası haqqında ictimaiyyətə məlumat verməkdir: “Səsi qorumağın vacibliyini çatdırmaq üçün hər il müxtəlif seminar, konfrans, konsert və s. təşkil edirik. Son iki ildə pandemiya şəraiti ilə əlaqədar olaraq həmin tədbirləri onlayn formatda keçiririk. Bu il də bu mövzuda bir neçə tədbirimiz olub”.
Səs telləri gün ərzində ən çox istifadə edilən orqanlardan biridir. Həkim-otolorinqoloq onu da qeyd edib ki, səsin qorunması üçün, xüsusilə onun gigiyenasına diqqətlə yanaşmaq lazımdır: “Səsi qorumaq üçün bir çox üsullar var. Digər orqanların gigiyenası olduğu kimi, səsin də gigiyenası var. Məsələn, çoxlu su içmək, qışqırmamaq, səs-küylü məkanlarda çox ucadan danışmamaq, siqaret çəkməmək, alkoqoldan istifadə etməmək, yaşadığımız və işlədiyimiz yerin rütubət dərəcəsini normal saxlamaq və bunlarla çox acı, istiotlu və mədə turşuluğunu artıran, boğaz reflüksünə aparıb çıxaran qidalardan uzaq durmaq, əsəblərin sakitliyi səsi qorumaq üçün ən əhəmiyyətli səbəblər sırasındadır”.
Səsi qoruyaraq daha rahat şəkildə özünü ifadə etmək üçün xüsusi məşqlər də var. Yaşlandıqca səs telləri sağlamlığını itirir, əzələlər kimi səs telləri də boşalır, nəticədə yaşlılar danışanda hava səs aparatından kənara sızır, danışıq səsinə nəfəs səsi də qarışır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, düzgün tələffüz üçün vaxtaşırı səs tellərini məşq etdirmək məsləhətdir.
Bölmənin digər xəbərləri
