İstini sevən, gec çiçək açan, həm müalicəvi, həm də zəhərli kliviya
Bakı, 27 yanvar, AZƏRTAC
Bir qayda olaraq bitki nə qədər ekzotik və yaraşıqlı görünüşə malikdirsə, ona qulluq göstərilməsi də o qədər zəhmət və qayğı tələb edir. Lakin valehedici xarici görünüşə malik kliviyaya bunu şamil etmək olmur. Cənub -şərqi Afrika bitkisi XIX əsrdə Avropaya gəlib çıxıb və ona Britaniya kraliçası Viktoriyanın tərbiyəçilərindən olan Şarlotta Klayvın şərəfinə kliviya adı verilib.
Soğanaqsız otaq bitkisi olan kliviyanın növbəli bitən ətli yarpaqlarının aşağı hissəsi qəribə şəkildə qalınlaşaraq möhkəm zoğ əmələ gətirir. Yabanı halda bitən bitkinin zoğları adətən çox qalın olur.
AZƏRTAC xarici saytlara istinadla otaq şəraitində daha çox kinovar və nəcib kliviya növlərinin becərildiyini xəbər verir, çiçəkləri açılana qədər isə onları fərqləndirmək olmur. Yeganə fərq ondadır ki, kinovar kliviya daha iri olur, lakin əslində o da nisbidir. Bitkilər fərqli şəraitdə yetişdiriləndə nəcib kliviya da iri olur. Nəcib kliviyanın bir çiçək zoğunda 40-dan 60-a qədər boruşəkilli çiçək əmələ gəlir. Kinovar növünün yarpaqlarını isə 10-20 ədəd qıfşəkilli tacı geniş açılan çiçək bəzəyir.
Kliviya işıqsevən bitki olsa da, onun yarpaqlarını düz düşən günəş şüalarından qorumaq lazımdır. Otaq şəraitində normal temperaturda bitki özünü yaxşı hiss edir. Hərarəti həmin səviyyədə saxlayanda və sükunət dövründə aşağı temperaturu təmin edəndə kliviya gur və gözoxşayan çiçəklər açır. Az işıqlanan və isti otaqda isə onun açdığı çiçəklər xırda olur. Yayda açıq havada və yarımkölgəlikdə özünü yaxşı hiss edir.
Sükunət dövründə onu sulamağa ehtiyac yoxdur, ancaq çiçək zoğu əmələ gələrək 10-15 santimetr uzunluğuna çatanda təkrar sulamağa başlamaq və həmin vaxt onu isti otağa keçirmək məsləhətdir. Qönçələr əmələ gələndən sonra bitkinin yerini dəyişəndə çiçəklər “dona” bilər.
Onun dar qabda yaxşı bitdiyini və gur çiçək açdığını nəzərə alaraq ehtiyac olmadığı halda dibçəyini dəyişmək olmaz. Kliviya həm vegetativ yolla, həm də toxumla çoxalır. Yalnız iki ildən sonra onun çiçək açacağını gözləmək olar.
Kliviyanın kök və yarpaqları müalicəvi təsirə malikdir. Afrika xalqları ondan titrətmənin müalicəsi, doğuşu sürətləndirmək və ilan zəhərlərini neytrallaşdırmaq üçün istifadə edirlər. Kinovar kliviyası tərkibində olan likorin maddəsinə görə zəhərli təsir göstərir. Ona görə kliviyanı ehtiyatla becərmək, uşaq otağından və əlçatan yerdən uzaq saxlamaq lazımdır.