“Jerusalem Post” qəzeti: Akko şəhərinin meri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyir
Bakı, 23 fevral, AZƏRTAC
İsrailin ən məşhur və nüfuzlu ingilisdilli qəzeti olan “Jerusalem Post” nəşrində bu qəzetin diplomatik müxbiri Herb Keynonun yaxın günlərdə Azərbaycana səfəri haqda növbəti məqaləsi dərc edilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu, Herb Keynonun İsrailin Akko şəhəri merinin Azərbaycana səfəri barədə ikinci məqaləsidir.
Akko şəhərinin meri Şimon Lankri Qafqazda yəhudi icmasının tarixi mərkəzində - Quba rayonundakı Qırmızı Qəsəbədə yaxın vaxtlarda bərpa olunmuş gözəl sinaqoqda gündüz duasından sonra deyib: “Bu mərasim məni çox mütəəssir etdi”. Keynon yazır ki, Qubada yəhudi sinaqoquna baş çəkmək səfərin proqramında nəzərdə tutulmuşdu və Şimon Lankri dua mərasimində olmağı israr edirdi. Belə də oldu.
Şimon Lankri deyib ki, müsəlman ölkəsi olan Azərbaycanda yəhudilərin dini məbədində eynilə Akko sinaqoqunda olduğu kimi şərait yaradılıb. Biz Siona qayıdandan sonra eyni duanı oxuyurduq: “Tanrı həmişə mənimlə olub”.
“Jerusalem Post” nəşrinin diplomatik müxbiri qeyd edir ki, Azərbaycan hökuməti tərəfindən İsraildən dəvət olunmuş kiçik nümayəndə heyətinə Şimon Lankri rəhbərlik edirdi. Keynon yazır: “Merin özünün, onun əsas köməkçisinin, İsraildə sayı 70 minə çatan Azərbaycan mənşəli sakinlərin dörd tanınmış təmsilçisinin, mətbuat üzrə mütəxəssisin və iki jurnalistin daxil olduğu nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi Şimon Lankrinin seçilməsi heç də təsadüfi deyildi. İsraildə əslən Azərbaycandan olan yəhudilərin ən böyük icması Akkoda yaşayır. Bu icmaya təxminən 9 min nəfər daxildir. Lankri Azərbaycandan olan israillilər icması üçün mərkəzin birinci mərtəbəsini yenicə inşa edib. Binanın ikinci mərtəbəsində Azərbaycan Evinin inşası prosesi başlanır. Heydər Əliyevin adını daşıyacaq bu ev ölkədəki azərbaycanlı yəhudilər üçün mədəni mərkəz və əlaqələndirmə mərkəzi olacaq”.
İsrailli jurnalistin fikrincə, Lankrinin Azərbaycana səfəri onun bu ölkəyə marağını, habelə onun şəhərində yaşayan azərbaycanlı yəhudilərin sosial və mədəni ehtiyaclarını əks etdirir. Məqalədə deyilir: “Öz şəhərində elektoratın xeyli hissəsinin dəstəyini qazanmaq ağıllı siyasətdir. Lakin bu həm də onu göstərir ki, Lankri Azərbaycan ilə İsrailin münasibətlərinin strateji cəhətdən vacib olmasına inanır. Şimon Lankri Azərbaycanda yüksək vəzifəli şəxslərlə görüşlərində açıq bəyan edib ki, o, həlli uzanan Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsində Azərbaycanın mövqeyini dəstəkləyir. Merə sual veriblər ki, onun bu bəyanatları Ermənistanla və ya onun əsas tərəfdarı olan Rusiya ilə İsrailin diplomatik münasibətlərində neqativ nəticələr doğura bilərmi? Lankri cavab verib ki, o, buraya səfərdən əvvəl İsrail Xarici İşlər Nazirliyindən heç bir təlimat almayıb və Azərbaycana nazir kimi deyil, mer kimi səfər edir”.
Lankri deyib: “Mən buraya nazir qismində gəlsəm, onda İsrail Xarici İşlər Nazirliyindən təlimat alaram ki, bəzi məsələlər barəsində danışarkən ehtiyatlı olmaq lazımdır. Lakin hələlik mən nazir deyiləm. Mənim şəhərimdə azərbaycanlılardan ibarət böyük elektoratım və onların qarşısında böyük öhdəliklərim var”.
Keynon yazır ki, azərbaycanlı yəhudilər Akkoya 1992-ci ildə, kütləvi repatriasiya dalğasından az sonra gəlməyə başlayıblar. Müəllif yazır: “Orada bunun üçün heç bir xüsusi səbəb yox idi. Bəziləri deyir ki, Akko bu insanlara Bakını xatırladıb. Əslində belə deyil, səbəb o idi ki, ailələr bir-birini çəkib gətiriblər. Azərbaycan yəhudi icmasında məni heyrətləndirən bu oldu ki, onlar doğulduqları ölkə - Azərbaycan haqqında həmişə müsbət fikir söyləyirlər. Belə insanlardan biri Akkodakı Azərbaycan Dağ Yəhudiləri İcmasının başçısı Nexamiya Şirin Mixaelidir. Bələdiyyə şurasının üzvü olan bu şəxs Şimon Lankrinin Bakıya dəvət olunmasında həlledici rol oynayıb. Nümayəndə heyətinin tərkibində o da vardı. Bu səfər Nexamiya Şirin Mixaeli üçün onun 1991-ci ildə, keçmiş Sovet İttifaqından yəhudilərin kütləvi repatriasiyasının qızğın dövründə İsrailə köçüb gələndən sonra Azərbaycana ilk səfər idi”.
Şirin Mixaeli 24 il bundan əvvəl ailəsinin Azərbaycanı tərk etmək qərarına gəlməsi barədə söhbət açaraq deyib: “Biz burada pis yaşamırdıq. Milyonçu deyildik, lakin öz evimiz, öz biznesimiz vardı, atam bizi dəstəkləyir və lazımınca kömək edirdi”. Ailəsinin Azərbaycanı tərk etməyi qərara almasına səbəb təqiblər deyildi, sadəcə, o dövrdə havada repatriasiya ruhu duyulurdu. Bundan əlavə, gələcək barədə müəyyənlik yox idi. Bu, Sovet İttifaqının dağıldığı dövr idi.
Şirin Mixaeli Azərbaycanın mərkəzi hissəsində yerləşən, doğulub boya-başa çatdığı kənddə deyib: “Biz məktəbə getməli və bütün “izm”ləri öyrənməli idik. Biz kommunizm və sosializm nə demək olduğunu öyrənirdik. Mən evə gələndə valideynlərim bizi öyrədirdilər ki, biz yəhudilərik. Onlar deyirdilər: “Siz yəhudisiniz və günlərin bir günü Yerusəlimdə olmalısınız”. Atam hər gün evə gələndə “Növbəti ili Yerusəlimdə qarşılamaq” şərəfinə badə qaldırırdı. O, bu sözləri təkcə Pasxa bayramı günlərində deyil, hər gün deyirdi”.
Mixaeli deyib ki, 26 il ərzində Azərbaycanda olmayıb. Ona görə yox ki, Azərbaycan haqqında xatirələri pisdir, ona görə ki, o, Azərbaycana təkcə qonaq kimi, “hətta sevimli anamın məzarını da ziyarət etmədən” gəlmək istəmirdi. O, doğulduğu ölkəyə özünün müəyyən köməyini təklif etməyə hazır olan insan kimi qayıtmaq istəyirdi.
Şirin Mixaeli deyib: “Mən Azərbaycana nailiyyətlərlə qayıtmaq istəyirdim, təkcə onu görmək yox, həm də İsrailə repatriasiya etmiş və indi Azərbaycanın güclü dövlət olmasına baxmayaraq, Azərbaycan xalqına kömək edə biləcək bir yəhudi kimi qayıtmaq istəyirdim”.
Qəzetin diplomatik müxbiri Herb Keynon sonda yazır: “Bəs o, necə kömək edə bilər? Bir vaxt tərk edib getdiyi ölkə ilə kontaktlar və əlaqələr yaratmaq yolu ilə”.
Bölmənin digər xəbərləri
