LİTVA PREZİDENTİ VALDAS ADAMKUSUN ÇIXIŞI
-Hörmətli cənab Prezident!
Hörmətli iştirakçılar!
Hörmətli xanımlar və cənablar!
İlk növbədə, mən hazırda GUAM-da sədrlik edən Azərbaycana və Prezident İlham Əliyevə bu zirvə görüşündə iştirak etmək barədə göndərdiyi dəvətə görə səmimi minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. GUAM-ın toplantılarının ənənəvi qonağı və iştirakçısı olmaqdan çox məmnunam və bundan böyük şərəf hissi duyuram.
Son bir neçə il ərzində GUAM-ın əhəmiyyəti və fəaliyyəti artmışdır və o, sözün əsl mənasında, mühüm regional məsələləri müzakirə etmək məqsədi ilə Qara dəniz və Xəzər dənizi regionlarının dörd ölkəsini birləşdirən təşkilata çevrilmişdir. Dinamik və sıx Avropa dialoqu yoluna verdiyimiz qəti üstünlük, eləcə də demokratiyanın möhkəmləndirilməsi və lazımi islahatların həyata keçirilməsi kimi məramlarımız bizi daha da sıx birləşdirmişdir.
Kişinyov zirvə görüşündən Bakıdakı zirvə görüşünə qədər ölkələriniz tərəfindən göstərilən davamlı və məqsədyönlü səylər artıq mənim qarşıma gördüyüm təzahürləri gətirir. 10 ildən də çox bundan əvvəl Baltikyanı dövlətlər üçtərəfli siyasi təsisatlar yaratmaq, azad ticarət zonası qurmaq və regional əməkdaşlığın digər mexanizmlərini formalaşdırmaq üçün irəli sürülmüş regional təşəbbüslərdən başlayaraq, NATO və Avropa İttifaqına aparan yola səfərə çıxmışdır.
Ona görə də nəinki prezidentlər, həm də müvafiq iqtisadiyyat, nəqliyyat və turizm nazirləri, eləcə də digər təsisatların rəhbərləri arasında dialoqun qurulmasına yönəlmiş fəal səylərinizi qeyd edərək, biz sadəcə, bu səylərə dəstək verə bilərik: gedəcəyimiz yol budur.
İndi dünya nəinki ölkələrimiz tərəfindən atılmış fərdi addımları görür. Biz bütün regiona təsir göstərən dondurulmuş münaqişələrin həlli yollarının axtarılmasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatı çərçivəsində həyata keçirdiyiniz birgə xarici siyasət tədbirlərinizi böyük ümidlərlə alqışlayırıq.
İnanıram ki, bu təcrübə geniş şəkildə tətbiq olunaraq, Avropada təhlükəsizliyə və regional təhlükəsizliyə təsir göstərən digər məsələləri də əhatə edəcəkdir. GUAM-ın vacibliyi və dəyəri nəinki ölkələrinizin, həm də digərlərinin maraqlarına xidmət etmək imkanı ilə paralel olaraq, daha da artacaqdır.
GUAM-ın fəaliyyətini artırmaq üçün göstərdiyiniz dinamik səylər Qərb ictimaiyyətini, o cümlədən Avropa İttifaqını strateji baxımdan vacib Qara dəniz-Xəzər dənizi regionuna çıxış əldə etməyə sövqləndirmişdir. Yeni təşəbbüs olan “Qara dəniz işbirliyi” bu il Avropa İttifaqı səviyyəsində irəli sürülmüşdür. Bu əhəmiyyətli imkandan istifadə etmək GUAM üçün vacibdir.
Litva öz tərəfindən, əvvəllər olduğu kimi, yenə də Avropa İttifaqının GUAM-la daha sıx əməkdaşlığa açıq olmasına çalışacaqdır. Vizanın sadələşdirilməsi ilə bağlı sazişlər, Avropa İttifaqının artan maliyyə dəstəyi və azad ticarət razılaşmaları Avropanın sabitliyinə və rifahına verilən əhəmiyyəti yaxın vaxtlarda sadəcə artıracaqdır. Biz həmin prinsipləri Avropa İttifaqı daxilində təşviq etməliyik. Siz işləri bu sürətlə yerinə yetirsəniz və islahatlar yolunda fəaliyyətinizi qətiyyətlə davam etdirsəniz, əminəm ki, qarşımızda duran vəzifə daha asan olacaqdır.
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Kiyevdə keçirilmiş GUAM zirvə görüşündə dediyim “GUAM ölkələrinin uğuru Litvanın uğurudur” sözlərini xatırlayaraq, mən çox məmnunam ki, siz ötən il ərzində bu qədər işlərin öhdəsindən gəlmisiniz. Eyni zamanda, hamımız tərəfindən əldə edilmiş nailiyyətləri, - davamlı əməkdaşlıq, Avropa İttifaqının regionda daha fəal rol oynaması və bu yaxınlarda Krakovda keçirilmiş enerji sammitində artıq konkret nəticələr vermiş regional enerji dialoqu, - görməkdən çox şadam.
Bakı zirvə görüşü gələcəkdə Odessa-Brodı-Plotsk-Qdansk boru kəməri layihəsinin həyata keçirilməsini müzakirə etmək üçün gözəl fürsətdir. Xəzər neftinin boru kəmərini davamlı təchizatı GUAM-ın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verə biləcəyi real və gözəçarpan töhfəsi ola bilər. Ümid edirəm ki, biz enerji təhlükəsizliyinə dair dialoqumuzu bu ilin oktyabrında Vilnüsdə davam etdirəcəyik.
İnanıram ki, belə xüsusi və açıq müzakirələr nəinki regionlarımızı, yəni Baltik dənizi, Qara dəniz və Xəzər dənizi ölkələrini birləşdirəcək, həm də Avropanın uzun müddət ərzində digərləri tərəfindən “inteqrasiya olunmuş” və idarə edilmiş bu hissəsində real inteqrasiyaya xidmət göstərmiş olacaqdır. Uğurlarımız bizi hələ də zəif və parçalanmış kimi görmək istəyənlərin xülyalarını puç edəcəkdir.
Demokratik və açıq vətəndaş cəmiyyətləri qurmaq məqsədi ilə etdiyiniz seçim postsovet məkanına çox güclü təsir göstərəcəkdir. Bu, təkcə onunla bağlı deyil ki, ölkələriniz Mərkəzi Asiya və Rusiya ilə təsisat və digər əlaqələrini hələ də saxlamaqdadır. Eyni zamanda, onunla bağlıdır ki, sizin Avropaya inteqrasiyanız indi həmin seçimdən məhrum olmuş Minsk, Moskva və digər yerlərdə yaşayanların ümidlərini də əks etdirir.
Demokratiya və İqtisadi İnkişaf Uğrunda Təşkilat olan GUAM əldə etdiyiniz təmaslar və alətlər vasitəsilə həmin insanlara çıxışa malikdir. Mən bu xüsusi sahədə Avratlantik və GUAM dairələri arasında olduqca geniş əməkdaşlıq imkanlarını irəlicədən görürəm.
Əlbəttə, regiondakı demokratiya sizin açıq cəmiyyətə uğurla keçmək və bazar iqtisadiyyatı qurmaq məramlarınızdan faydalanacaqdır. Əminəm ki, sizin əlaqələndirilmiş səyləriniz, cari islahatlar və yeni təşəbbüsləriniz bizi məhz bu istiqamətə yönəldir. Sizin həqiqətən tarixi məramınızda ən böyük uğurlar arzulamaq istəyirəm. Çox sağ olun.