Parisdə Xocalı faciəsinin 20-ci ildönümü ilə bağlı konfrans keçirilmişdir
Paris, 29 fevral (AZƏRTAC). Fransanın Milli Assambleyasında Azərbaycanın bu ölkədəki səfirliyinin təşkilatçılığı ilə Xocalı soyqırımının 20-ci ildönümünə həsr olunmuş “Xatirə səciyyəli qanunlar və bilinməyən qırğınlar: Xocalının misalı” mövzusunda konfrans keçirilmişdir.
Konfransda Azərbaycanın Fransadakı səfiri E.Əmirbəyov, Milli Assambleyanın Fransa-Azərbaycan dostluq qrupunun sədri Jan-Lui Dümon, senator Natali Qule, Fransanın ən aparıcı düşüncə mərkəzlərindən biri hesab edilən Beynəlxalq və Strateji Münasibətlər İnstitutunun tədqiqatçısı Pyer Konesa, tarixçi jurnalist Aleksandr Adler, Versal Sen-Kventan Universitetinin professoru Ksavye Kretye, Paris Siyasi Elmlər İnstitutunun müəllimi, Belçika senatının fəxri senatoru An-Mari Lizin, Şuşadan olan müstəqil politoloq Təbib Hüseynov, Prezident Administrasiyasının siyasi təhlil və informasiya təminatı şöbəsinin əməkdaşı və BDU-nun müəllimi Fazil Zeynalov, Xocalıdan olan şahid Anar Usubov çıxış etmişlər.
Çıxışlar Xocalı soyqırımının müxtəlif aspektlərini əhatə etmişdir. J.L.Dümon tədbiri açaraq, Xocalıya həsr olunmuş konfransın ilk dəfə olaraq Milli Assambleyada təşkil edildiyini bildirmiş və bu cür məlumat xarakterli konfransların keçirilməsinin əhəmiyyətindən danışmış, bunun fransız cəmiyyətinin məlumatlandırılmasına xidmət edəcəyini qeyd etmişdir.
Səfir E.Əmirbəyov Xocalı soyqırımının Qarabağ müharibəsi zamanı həyata keçirilmiş ən irimiqyaslı və ən qəddar bir qırğın olduğunu qeyd edərək, onun beynəlxalq hüquq aspektlərinə toxunmuş və soyqırımı kimi səciyyələndirilməsi üçün bütün elementlərin toplandığını vurğulamışdır. Səfir Ermənistan rəhbərliyində təmsil olunan insanların Xocalı soyqırımının törədilməsində birbaşa iştirak etdiklərini və bunu xarici jurnalistlərə açıq etiraf etdiklərini qeyd edərək, müharibə cinayətləri törətmiş bu şəxslərin bir gün beynəlxalq məhkəmə qarşısında cavab verəcəklərini vurğulamışdır.
Tədqiqatçı Pyer Konesa konfransın əhəmiyyətini vurğulamış və müxtəlif aspektlərə toxunulacaq təqdimatların Xocalı qətliamına qiymət verilməsi üçün vacib olduğunu bildirmişdir.
Aleksandr Adler Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini qısaca təsvir edərək, ölkənin sovet dövründən ən humanist və müxtəlif millətlərin harmoniyada yaşadığı bir cəmiyyət formalaşdırdığını bildirmiş, müxtəlif dini etiqada malik insanların burada heç bir problem yaşamadığına diqqət çəkmişdir. Bu gün Azərbaycan haqqında fransız cəmiyyətində az məlumatın olmasının əsas səbəblərindən birinin də azərbaycanlıların heç vaxt təcavüzkar olmaması ilə əlaqələndirən A.Adler bu keyfiyyətin xüsusən Avropa cəmiyyəti tərəfindən qiymətləndirilməsinin vacibliyini diqqətə çəkmişdir.
Senator Natali Qule Fransada qəbul edilmiş xatirə səciyyəli qanunlara toxunaraq, Parlamentin Fransa Konstitusiyasının 34-cü maddəsinə görə tarixlə bağlı hər hansı qərar vermək hüququnun olmadığını, bu cür məsələlərlə tarixçilərin məşğul olmalı olduğunu qeyd edərək, Azərbaycana səfərləri zamanı qaçqın və məcburi köçkünlərlə görüşdüyünü və onların ağrılarını hiss etdiyini vurğulamışdır. O, Xocalı qətliamının tanınması üçün ilk növbədə ictimaiyyətin daha da məlumatlandırılması istiqamətində işlərin aparılmasının vacib olduğunu əlavə etmişdir. Erməni diasporunun güclü olduğunu qeyd edən senator, onların bütün formalardan istifadə edərək Xocalı qırğını barədə, ümumiyyətlə bu münaqişə haqqında Azərbaycan həqiqətlərinin yayılmasına mane olduğunu əlavə etmişdir. Bu mənada France24 kanalı vasitəsilə Xocalı soyqırımı barədə efirə gedən verilişin müxtəlif təzyiq vasitələri ilə internetdə baxışının məhdudlaşdırılmasına nail ola bildiklərini vurğulayaraq, Azərbaycan tərəfdən görülən işlərin davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir.
Versal Sen-Kventan Universitetinin professoru Ksavye Kretye terror və kütləvi qırğın törədən insanların sosial psixoloji vəziyyətlərini araşdıraraq, Xocalı, Srebrenitsa, Ruanda və digər soyqırımılar arasında paralellər aparmış, vəhşilikləri törədən insanların psixoloji xarakteristikalarını vermişdir.
Xanım An-Mari Lizin Azərbaycanın yerləşdiyi regionun geosiyasi vəziyyətinə nəzər salaraq, Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynadığını və nüfuzunun hər keçən il ərzində artdığını bildirmiş, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsində bəzi ölkələrin tutduğu ermənipərəst mövqeyə toxunmuşdur. O, münaqişənin həll edilməməsində əsas maneələrdən biri olaraq, bu ölkələrin geosiyasi maraqlarını önə çəkmişdir.
Politoloq T.Hüseynov ermənilərin guya Xocalı soyqırımının həyata keçirilməsində hər hansı bir rollarının olmadıqlarına dair iddialarını, qırğını inkar yolunu tutmalarının həm hüquqi, həm psixoloji və həm də faktiki cəhətdən heç bir məntiqə sığmadığını qeyd etmiş, müxtəlif qeyri-hökumət təşkilatlarının və beynəlxalq jurnalistlərin hesabatlarından misallar gətirmiş, həmçinin Ermənistan rəhbərliyində təmsil olunan insanların faciədə iştirakını əsaslandırmış və bu qətliamın birbaşa onlar tərəfindən törədilməsini bir daha sübut etmişdir.
Fazil Zeynalov çıxışında Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ümumi tarixindən danışmış, hadisələrin inkişaf istiqamətlərinə nəzər salmış və Xocalı soyqırımının törədilməsinə gətirən amillər barədə fikirlərini d bölüşmüşdür. Konfrans dinləyicilərdə böyük təəssürat buraxmışdır.
Sonda natiqlər iştirakçıların suallarına cavab vermişlər.
Konfransın gedişi zamanı Xocalı faciəsi ilə bağlı Heydər Əliyev Fondu tərəfindən fransız və ingilis dillərində nəşr olunmuş kitablar iştirakçılara paylanılmış, qırğını əks etdirən fotolar nümayiş etdirilmişdir.
Əsgər Əliyev
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Paris
Bölmənin digər xəbərləri
