“Politico”: İran müharibəsi Çinin təmiz enerji mənbələri üzrə qlobal dominantlığını gücləndirir
Bakı, 20 aprel, AZƏRTAC
ABŞ və İsrailin İrana hücumları səbəbindən enerji qiymətlərinin artmasından əziyyət çəkən Amerikanın müttəfiqləri narahat bir həqiqətlə üzləşir - qazıntı yanacağı şoklarından qaçış yolu onları Çin ilə daha fəal əməkdaşlığa sövq edir.
AZƏRTAC xəbər verir ki, bu fikir “Politico” nəşinin məqaləsində yer alıb. Qeyd olunub ki, Avropa İttifaqı və Birləşmiş Krallıqdan Cənubi Koreya və Filippinə qədər bir çox ölkə müharibənin yaratdığı neft və qaz qiymətlərinin kəskin artmasına elektrikləşdirməni sürətləndirmək və təmiz enerji infrastrukturunun tətbiqi çağırışları ilə cavab verib. Bu, yüksək xərclərə dərhal həll yolu təklif etməsə də, hökumətlər bərpaolunan enerji mənbələri və nüvə enerjisi kimi təmiz, daxili enerji mənbələrini öz iqtisadiyyatlarını qlobal qazıntı yanacağı bazarlarının şoklarından qorumaq üçün uzunmüddətli həll yolu kimi görürlər.
Nəşr diqqətə çatdırır ki, bu məsələdə açıq bir problem də var. Həmin ölkələr karbonsuzlaşdırmaya nə qədər tez keçsələr, lazımi materialların tədarükündə Çinə bir o qədər çox etibar etməli olacaqlar. Çünki Pekin dünyanın təmiz texnologiyasının və vacib mineral tədarükünün böyük əksəriyyətinə nəzarət edir.
“Bir asılılığı digəri ilə dəyişdirmək fikrindən narahat olan hökumətlər danılmaz faktın fərqindədir. İndi sual budur ki, onlar enerji təhlükəsizliyini gücləndirmək üçün bu ehtiyatları kənara qoyacaqlar, yoxsa iqtisadiyyatlarını Çinin dominantlığından qorumaq məqsədilə tədbirlər görməyə davam edəcəklər?”, -deyə nəşr yazır.
Aİ-nin sənaye rəhbəri Stefan Sejurne ötən ay blokun 27 hökumətindən yerli istehsal olan yaşıl texnologiyalara daha çox vergi cəlb olunmasını və dominant oyunçuların xarici investisiyalarını məhdudlaşdırmağı tələb edən yeni qanunvericilik aktını təklif edərkən məhz həmin dominantlıqdan qurtulmağı hədəf alıb. Brüssel uzun müddətdir ki, çoxlu sayda Çin malına icazə verərək daxili sənayesini ləngitməkdə ehtiyatlıdır. Aİ-nin karbon vergisi öz sənayesini Çində istehsal olunan ucuz tullantılarla zəngin idxaldan qorumaq məqsədi daşıyır. Bu arada, Britaniya hökuməti ötən ay Çin şirkətinin Şotlandiyada 2 milyard dollarlıq külək turbinləri zavodu tikməsini qeyri-müəyyən milli təhlükəsizlik problemləri üzündən dayandırıb.
Eyni zamanda, yaşıl keçidi sürətləndirmək istəyən ölkələr, o cümlədən ABŞ-nin müttəfiqləri Çinlə münasibətləri gücləndirməyə çalışır.
Almaniyanın iqtisadiyyat naziri gələn ay Pekinə gedəcək. Bu, ölkənin Kansleri və ətraf mühit nazirinin Çin investorlarını cəlb etmək və təmiz texnologiya bumundan dərs çıxarmaq məqsədilə səfərindən qısa müddət sonra baş tutacaq. İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes ötən həftə son bir neçə ildə dördüncü dəfə Pekinə səfər edib və onun apardığı danışıqlar əsas xammallara çıxışı təmin etmək məqsədi daşıyır. Böyük Britaniya, Kanada, Finlandiya və İrlandiya liderləri də son aylarda Çində səfərdə olublar.
Çinlə əlaqələri gücləndirmək təkcə Qərb ölkələri ilə bağlı deyil: Hindistan biznes nümayəndə heyəti bu yaxınlarda yaşıl enerji tərəfdaşlıqlarını gücləndirmək məqsədilə Çinə yollanıb, BƏƏ-nin vəliəhd şahzadəsi Xalid bin Məhəmməd bin Zayed Əl Nəhyan ötən həftə Pekinlə daha sıx enerji əlaqələrini müzakirə edib, Kuba isə Vaşinqtonun neft blokadası fonunda ümidini Çinin Günəş panellərinə bağlayıb.
Keçənilki Birləşmiş Millətlər Təşkilatının iqlim danışıqlarının Sədri və yüksəkvəzifəli braziliyalı diplomat Andre Korrea do Laqo bildirib ki, Çindən asılılıqla bağlı narahatlıqlar bərpaolunan enerji mənbələrindən geniş istifadəyə mane olmamalıdır. “Bu mərhələdə bərpaolunan enerji mənbələri ilə mümkün qədər çox işləməliyik, kimin istehsal etdiyi və kimin texnologiyaya sahib olduğu reallıqlarını nəzərə almalıyıq və eyni zamanda, öz istehsalımızı inkişaf etdirməyə çalışmalıyıq”, - deyə o bildirib.
Bölmənin digər xəbərləri
