Politoloq: Azərbaycan Qərb və Şərqi birləşdirən siyasi güc, türk dünyasının əsas lokomotividir
Bakı, 15 noyabr, AZƏRTAC
Azərbaycan hazırda siyasi güc olaraq mövqelərini möhkəmləndirməkdədir. Bu gün dövlətimiz beynəlxalq siyasətdə əsas oyunçulardan biridir. Azərbaycan dünyada baş verən proseslərdə əsas nizamlayıcı qüvvələrdən birinə çevrilib. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu siyasi kurs və ölkəmizdə davamlı xarakter alan islahatlar nəticəsində Azərbaycan hadisələrə istiqamət verən əsas amildir. 44 günlük Vətən müharibəsindəki Qələbəmizdən sonra isə Azərbaycan təkcə Avrasiya məkanı üçün deyil, bütün materiklər üçün tədqiq edilən areala çevrilib. Hazırkı dünya düzənində Azərbaycanın birmənalı yeri mövcuddur. Dövlətimizin başçısının liderlik keyfiyyətləri, qalib Lider xüsusiyyətləri, siyasi gedişləri beynəlxalq münasibətlər sistemində tədris olunan əsas nüanslardan birini təşkil edir. Prezident İlham Əliyev dünyanın ən vacib siyasi institutları və beyin mərkəzləri tərəfindən ehtiram göstərilən, qlobal nizama müsbət töhfələr verən rəhbər kimi xarakterizə edilir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Tural İsmayılov söyləyib.
Politoloq qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarda uğurla təmsil olunur. Dünyanın bütün coğrafiyalarını əhatə edən Qoşulmama Hərəkatı kimi vacib bir təşkilatı Azərbaycan daha da inkişaf etdirdi. Pandemiyanın ən kəskin dövründə dövlətimizin başçısının səyləri nəticəsində bəşəri ədalətsizliyə son qoyuldu, həmçinin onun “vaksin millətçiliyi”nə qarşı apardığı mübarizə, bu həssas mövzunu BMT və Qoşulmama Hərəkatında daim aktual saxlamağı problemini kökündən həll etdi. Belə ki, nisbətən yoxsul ölkələrə qarşı edilən haqsızlıqların qarşısı müəyyən qədər alındı. Eyni zamanda, Prezident İlham Əliyevin bir çox ölkələrə səfərləri və keçirilən görüşlər, ona Avropada, Asiyada, türk dünyasında olan inam Azərbaycanın maraqlarının ən yüksək kürsülərdə ifadə olunması ilə nəticələnir.
Azərbaycan qalib ölkə kimi bu gün türk dünyasını birləşdirən lokomotivdir. Çünki türk dövlətlərinin yerləşdiyi region uzun illər qlobal imperializmin qorxduğu istinad nöqtəsi hesab edilib. Əsrlər boyu bu böyük qüvvəni sabotaj etmək istəyən dünya bu ölkələri əsassız formada təhdid kimi görüb. Türk dünyası 200 milyondan çox insanın yaşadığı geniş bir coğrafiyanı əhatə edir. Azərbaycan ulu öndər Heydər Əliyev və onun layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin məqsədyönlü siyasi kursu nəticəsində türk dünyasını birləşdirmək üçün mühüm addımlar atıb.
Tural İsmayılov vurğulayıb ki, türkdilli xalqların inteqrasiyası ulu öndər Heydər Əliyevin daim diqqətdə saxladığı mövzu olub. Ümummilli Lider vurğulayırdı ki, bizim köklərimiz bir dilə, bir mənəviyyata, bir dinə bağlı olduğuna görə çox dərindir və mənəvi dəyərlərimiz tarixin bütün mərhələlərində nə qədər çətinliklərlə rastlaşsa da, inkişaf edib. İndi isə türkdilli xalqların müstəqil dövlətləri olduğuna və onlar üçün böyük imkanlar yarandığına görə bu prosesləri daha da gücləndirə, daha da mütəşəkkil etmək olar. Ulu öndər Heydər Əliyev 1994-cü il oktyabrın 18-də türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının İstanbul sammitində “Türk birliyi” məfhumunun vacibliyini çox dəqiq izah etmişdi: “Ötən müddətdə Azərbaycan tərəfinin buraxdığı səhvlər nəticəsində Azərbaycanın Qazaxıstanla, Özbəkistanla, Türkmənistanla, Qırğızıstanla əlaqələri çox zəif olub. Bildirmək istəyirəm ki, Azərbaycan bu əlaqələrin gücləndirilməsinə çalışır və çalışacaqdır. Bizim əməkdaşlığımız zamanın hökmüdür. Bizim əməkdaşlığımız xalqlarımızın, ölkələrimizin tarixi kökləri, əsrlər boyu toplanmış adət-ənənələrinin birliyi, dil birliyi və fəaliyyət birliyi əsasında qurulub. Bu, çox böyük əsasdır və biz bu imkanlardan səmərəli istifadə etməliyik”. Ulu öndər Heydər Əliyevin bu etirafı onun siyasi Lider kimi böyüklüyünün nümayişi idi. Bu bəyanat həm də Azərbaycan rəhbərinin bütün tərəfdaşlar kimi, türk respublikaları ilə də açıq və səmimi münasibət qurmaq niyyətini göstərirdi. Azərbaycan Prezidenti bu təmkinli siyasəti sonrakı müddətdə türk dövlət başçıları ilə keçirdiyi bütün görüşlərdə nümayiş etdirib, ortaya çıxan müəyyən anlaşmazlıqları səbirlə aradan qaldıraraq qarşılıqlı münasibətlər üçün müsbət zəmin yaradılmasına çalışıb. O, türk dövlətlərinin başçılarının 1994-2001-ci illərdə keçirilmiş 6 sammitinin hamısında iştirak edərək formatın gələcək inkişaf meyarlarına danılmaz töhfələr verib.
“2009-cu ildə Naxçıvan Zirvə Görüşündən başlayaraq Türk Dövlətləri Təşkilatı böyük inkişaf yolu keçib. Türk Dövlətləri Təşkilatının ilkin forması olan Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurası (TDƏŞ) türkdilli ölkələr arasında hərtərəfli əməkdaşlığa yardım etmək məqsədi daşıyan beynəlxalq hökumətlərarası təşkilat kimi Naxçıvan Zirvə Görüşü nəticəsində ərsəyə gəldi. Təşkilat türkdilli ölkələrin dövlət başçılarının 2009-cu il oktyabrın 3-də Naxçıvan şəhərində keçirilən Zirvə Görüşündə imzalanmış Sazişə əsasən yaradıldı. TDƏŞ Katibliyi 2020-ci ilin iyulunda baş vermiş Tovuz hadisələri və 2020-ci il sentyabrın 27-dən başlayaraq Ermənistan tərəfindən həyata keçirilən təxribatlarla bağlı mütəmadi olaraq bəyanatlar verib. TDƏŞ-in Baş katibi Bağdad Amreyev 2020-ci ilin oktyabrın 20-də Gəncəni ziyarət edib, Ermənistan tərəfindən şəhərin raket atəşinə tutulması ilə bağlı türk dünyası adından həmrəyliyi nümayiş etdirən bəyanat verib. Eyni zamanda, TDƏŞ nümayəndə heyəti işğaldan azad edilmiş Ağdam və Füzuli rayonlarına da səfərləri olub. Bunun ardınca isə 44 günlük Vətən müharibəsində bütün türk dünyası tək yumruq halında Azərbaycanı dəstəklədi.
2009-cu il oktyabrın 3-də Naxçıvan Zirvə Görüşündə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev türk dünyasının birliyi məsələsində öz prinsipiallığını nümayiş etdirdi. Dövlətimizin başçısı vurğuladı ki, biz çox istəyirik türkdilli xalqlar, ölkələr arasında birlik daha da güclənsin. Bu, bizim tariximizdir, bizim mədəniyyətimizdir, bizim köklərimizdir. Eyni zamanda, bu, bugünkü vəziyyətin reallıqlarıdır. Biz bilirik ki, beynəlxalq müstəvidə öz mövqeyini müdafiə etmək bəzi hallarda o qədər də asan olmur. Biz birlikdə olsaq, müəyyən məsələlərdə vahid mövqedən çıxış etsək və bu birliyi mütəmadi işlərlə möhkəmləndirsək, bizim beynəlxalq mövqelərimiz daha da güclü olacaq. Çünki türkdilli ölkələrdə bütün imkanlar vardır - təbii sərvətlər, neft-qaz yataqları, əlverişli coğrafi vəziyyət, güclü iqtisadiyyatlar, insanların istedadı, mövcud olan yeni infrastruktur. Bütün bu imkanları biz əgər bir yerə toplasaq və bir yerdə cəmləşdirsək türkdilli ölkələr dünya miqyasında böyük gücə çevriləcəkdir. Bu gücə çevrilmək üçün biz səmərəli işləməliyik. Bu, bizim əlimizdədir, bizim iradəmizdən asılıdır. Prezident bütün siyasi mərkəzlərə göstərdi ki, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrlə əlaqələrin bütün sahələrdə möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir.
Ekspert xatırladıb ki, ötən il Prezident İlham Əliyev İstanbulda Ordenlə təltif edilib. Bu, türk dünyasının Azərbaycan Prezidentinin fəaliyyətinə verdiyi qiymətdir. Həmçinin sonuncu Zirvə Görüşündə Macarıstanın Baş naziri Avropanın alternativ enerji ilə təmin edilməsinə görə Azərbaycana təşəkkür etdi. Bütün bunlar ölkəmizin beynəlxalq aləmdə artan nüfuzunun təcəssümüdür.