Politoloq: Azərbaycan Soçidə yeni diplomatik qələbə qazandı
Bakı, 5 noyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanın təklif etdiyi sülh gündəliyi və yaratdığı yeni siyasi reallıq Soçi görüşündə bir daha təsdiqlənmiş oldu. Belə ki, görüş sonrası verilmiş bəyanatın mətni bunu bir daha sübut edir. Bəs keçirilən görüş hansı məqamlarla yadda qaldı? Görüşdən əvvəl Ermənistan cəmiyyətində və siyasi dairələrində hər zaman olduğu kimi, yersiz canlanma müşahidə olunurdu. Həm Qərbin, həm də Rusiyanın əlində oyuncağa çevrilən Ermənistanın siyasi hakimiyyəti bir-birinin ardınca məntiqsiz bəyanatlar verməyə başladı. Lakin Ermənistanın həmişəki tərəddüdlü və əsas hədəfdən yayınma kimi cəhdlərinə, Xankəndidə başlanan şou xarakterli mitinq və Qərb mətbuatında görüşün baş tutmayacağına dair iddiaların olmasına baxmayaraq, müzakirələr növbəti dəfə Azərbaycanın siyasi qələbəsi ilə başa çatdı.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında politoloq Amid Əliyev söyləyib.
Politoloq qeyd edib ki, Rusiyanın uzun fasilədən sonra yenidən vasitəçilik missiyası üzrə geri qayıdışı özünü daha çox büruzə verdi. Ehtimal etmək olar ki, Praqa görüşündə səsləndirilən faktlar Rusiyanı dərhal hərəkətə keçməyə məcbur etdi. Buna qədər isə bütün əsas detallar Praqada razılaşdırılmışdı. Sadəcə rəsmi Moskva bütün prosesləri öz saatları ilə tutuşdurmaq istədi.
“Dövlətimizin başçısının Rusiya prezidenti ilə təkbətək görüşü zamanı səsləndirdiyi “Qarabağ münaqişəsi iki il bundan qabaq bitib. Biz bura Azərbaycan və Ermənistan arasındakı münasibətlərin normallaşmasına görə gəlmişik” ifadəsi həm erməni siyasi cəmiyyətinə, həm də Rusiyada buna maraqlı olan dairələrə ciddi bir mesaj idi. Bu, eyni zamanda, görüşün hansı notlar üzərində davam edəcəyinə vacib işarə idi. Ən əsası bütün bunlar erməni nümayəndə heyətinə ağır bir zərbə oldu. Çünki Ermənistan tərəfi bu görüşə tamam başqa ab-havada gəlmişdi. Prezident İlham Əliyev imzalanan bəyanatla bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan görüşdə qalib dövlət qismində çıxış edir, sülh gündəliyinin elementləri dəyişməyib. Həmçinin imzalanan bütün bəyanatların yerinə yetirilməsi istiqamətində ölkəmizin mövqeyi prinsipial olaraq qalıb”, - deyə A.Əliyev vurğulayıb.
Politoloq deyib: “Üçtərəfli və ikitərəfli danışıqlar öncəsi ən əsas məqamlardan biri də hər üç dövlətin görüşə hansı təkliflər və məlumat qovluqları ilə gəlməsi idi. Hər zaman olduğu kimi Azərbaycanın mövqeyi açıq-aydın və dəyişməz idi. Ermənistan isə bunun əksinə olaraq, bir sıra bəyanatlar verərək görüşə tərəddüdlü və məqsədsiz gəldiyini büruzə verdi. Görüşün bloklanmasına cəhdlər olsa da, ölkəmizin ciddi səyləri ilə bunların qarşısı alındı, eyni zamanda, bizim üçün narahatlıq yarada biləcək heç bir məqam bəyanata salınmadı və səsləndirilmədi. Ermənistanın daha çox can atdığı “status”, rus sülhməramlı qüvvələrinin mandatının müəyyən olunması və Azərbaycan silahlı qüvvələrinin sərhəddən geri çəkilməsi kimi məqamlar görüş sonrası bəyanatda öz əksini tapmadı. Əksinə yenə də beynəlxalq təcrübəyə əsasən BMT Nizamnaməsi çərçivəsində bu məsələlərə yanaşma ortaya qoyuldu. Bununla da Azərbaycan bir daha sübut etdi ki, bölgədə sülh və təhlükəsizliklə bağlı olan bütün elementləri özü müəyyən edir və keçirilən görüşlərin gündəliyi məhz dövlətimizlə hesablanır. Bundan əlavə, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdəki prinsiplərin hansısa marginal qrupların və revanşistlərin istəklərindən daha üstün olduğunu nümayiş etdirdi”.
O əlavə edib ki, görüş zamanı bir sıra razılaşdırılması mümkün olmayan məqamların bəyanatın mətnindən çıxarılması da məlum oldu. Bu, onu göstərir ki, tərəflər arasında hələ də qarşılıqlı etimadın qurulması, Ermənistanın üzərinə düşən öhdəlikləri yerinə yetirməsi, sülhün qarantoru rolunda çıxış edən Rusiyanın 10 noyabr Bəyanatı çərçivəsində müvafiq maddələrin icrasına əməl etməsi hələ də təmin olunmayıb. Həmçinin kommunikasiyaların açılması və sülh sazişinin əldə edilməsi istiqamətində müəyyən incə məqamlar da vardır ki, bunların razılaşdırılması üçün zaman tələb olunur. Bunu Rusiya Prezidenti Vladimir Putin keçirdiyi mətbuat konfransında da vurğulayıb. Görünür ki, bu məsələlər ətrafında vasitəçilik missiyasını icra edən Rusiya və Avropa İttifaqı daha vacib nailiyyətlər əldə etmək üçün ciddi addımlar atmalıdırlar.