Qəbələdə XI Beynəlxalq Pestisid Forumu işə başlamışdır
Qəbələ, 7 sentyabr (AZƏRTAC). Azərbaycan Respublikası Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin və Beynəlxalq Pestisid Assosiasiyasının (İHPA) təşkilatçılığı ilə sentyabrın 7-də Qəbələdə XI Beynəlxalq Pestisid Forumu işə başlamışdır.
AZƏRTAC xəbər verir ki, Kənd Təssərrüfatı Nazirliyinin, Niderland Krallığının, Davamlı Üzvi Çirkləndiricilərə dair Mərkəzi və Şərqi Avropa Regional Mərkəzinin (RECETOX), Çexiyanın Brno şəhərinin Masarik Universitetinin, Almaniyanın Federal Ətraf Mühit Agentliyinin (UBA) dəstəyi ilə keçirilən forumda 40-dan çox ölkəni təmsil edən 120-dən artıq ekspert iştirak edir.
Tədbirdə ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırov məlumat vermişdir ki, müasir dünyada baş verən qloballaşma prosesi, iqtisadiyyatın sürətli inkişafı, əhalinin çoxalması ilə əlaqədar təbii sərvətlərə tələbatın artması, iqlimdə baş verən dəyişikliklər, zərərli kimyəvi maddələrdən istifadə amilləri nəticəsində yaranmış ekoloji problemlər bəşəriyyəti daha çox narahat edir.
Nazir qeyd etmişdir ki, hazırda ölkəmizdə aktual ekoloji problemlərin davamlı inkişaf prinsipləri əsasında həll edilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görülür. Ətraf mühitin mühafizəsi, insanların sağlam təbii mühitdə yaşaması və təbii sərvətlərdən səmərəli istifadəsi məsələləri Azərbaycanda aparılan sosial-iqtisadi islahatlarda mühüm yer tutur və bu, ölkə başçısı İlham Əliyevin ekoloji problemlərə xüsusi diqqət və qayğısının nümunəsidir.
Ölkədə ekoloji vəziyyətin sağlamlaşdırılması məqsədilə su ehtiyatlarının çirklənməsinin qarşısının alınması, Xəzər dənizinin çirklənmədən qorunması, biomüxtəlifliyin mühafizəsi, yaşıllıqların artırılması, neft və digər tullantılarla çirklənmiş torpaqların reabilitasiyası, bərk sənaye və məişət tullantılarının, eləcə də təhlükəli tullantıların lazımi səviyyədə idarə olunması istiqamətlərində məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirildiyi diqqətə çatdırmışdır. Bildirilmişdir ki, son illər ərzində ölkədə mərkəzləşdirilmiş su-kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulması, mövcud sutəmizləyici qurğuların modernləşdirilməsi və yenilərinin inşası üzrə irimiqyaslı layihələr həyata keçirilir, 185 kənddə 340 min sakin üçün modul tipli sutəmizləyici qurğu inşa edilmiş və 33 kənddə 44 min nəfərin istifadə edəcəyi qurğunun inşasına başlanılmış, meşə ilə örtülü sahələr 989 min hektardan 1 milyon 21 min hektara çatdırılmışdır. Bu, respublikanın meşə ilə örtülü ərazilərinin 11,4 faizdən 11,8 faizə qədər artması deməkdir. Xüsusi mühafizə olunan ərazilərin sahəsi 2003-cü ildən bəri 478 min hektardan 881 min hektaradək artırılmış və hazırda 8 milli park, 11 qoruq və 24 yasaqlıqlardan ibarət şəbəkə ölkə ərazisinin 10,2 faizini əhatə edir. “Davamlı üzvi çirkləndiricilərin insan orqanizmində toplanması xüsusiyyətini və bu şəbəkədə də bir çox xəstəliklərin yaranmasını nəzərə alaraq hesab edirik ki, pestisidər barədə əhalinin maarifləndirilməsi, kimyəvi maddələr saxlanılmış bazalar və anbarların yerləşdiyi torpaqların təmizlənməsi istiqamətində tədbirlərin davam etdirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.
Nazir demişdir ki, bu gün Azərbaycan keçmişdən miras qalmış ekoloji problemlərin həlli ilə məşğuldur. Ötən əsrdə uzun illər boyu neft sənayesinin bəsit texnologiyalarla artırılması səbəbindən bu gün 30-35 min hektar neftlə çirklənmiş torpaqların təmizlənməsi həyata keçirilir. Bundan başqa, nəzərə alsaq ki, sovet dövründə Azərbaycan həm də pambıqçılıq respublikası olub, bu da ölkədə üzvi kimyəvi tullantıların artmasına zəmin yaratmışdır.
H.Bağırov yaxın 8-10 ilə Azərbaycanda pestisid-üzvi kimyəvi tullantılarla bağlı problemlərin həll olunacağına inandığını bildirmişdir. Onun sözlərinə görə, ölkədə artıq meşələrin qırılması meylinin qarşısı alınmışdır.
Forumda Avropa Parlamentinin üzvü Dan Jorqensenin çıxışı dinlənilmişdir. Nitqdə bildirilir ki, bu gün bütün dünya ölkələri üzrə vaxtı keçmiş pestisidlərin təhlükəsi kifayət qədər ciddidir. “Artıq bu məsələnin tək Avropa ölkələri üzrə yox, bütün dünya ölkələri üzrə həll olunmasına ehtiyac yaranır. Bununla bağlı Avropa İttifaqı səviyyəsində bu məsələnin qaldırılmasına ehtiyac var. Bu problemlərin həll olunmasında alternativ maliyyə mənbələrinin artırılması daha vacibdir. Hesablamalara görə, vaxtı keçmiş pestisidlərin təmizlənməsi üçün 600 milyon avro məbləğində maliyyə vəsaitinə ehtiyac vardır. Bu istiqamətdə cari məsələlərin həlli üçün hazırda vəsait çatmır. Avropa İttifaqında bu məsələni də qaldıracağam. Aİ-də, həmçinin tullantıların müasir qaydada idarə olunması məsələsi də qaldırılacaqdır.
Tədbirdə Çexiyanın ətraf mühit nazirinin, Sloveniyanın səhiyyə nazirinin, Qırğızıstanın kənd təsərrüfatı nazirinin də nitqlərinin mətni oxunmuş, Almaniyanın Ətraf Mühit, Təbiəti Mühafizə və Nüvə Təhlükəsizliyi Nazirliyinin nümayəndəsi Andreas Bieberin çıxışı dinlənilmişdir. Beynəlxalq Pestisid Assosiasiyasının direktoru Con Vijgen də çıxış etmişdir.
Ekspertlərin çıxışlarında Şərqi Avropa, Qafqaz və Mərkəzi Asiyada köhnəlmiş və davamlı üzvi çirkləndiricilərin vəziyyəti, köhnəlmiş pestisidlərin texniki vəziyyəti barədə məlumat verilmişdir.
Üç gün davam edəcək XI Beynəlxalq Qəbələ Pestisid Forumu ölkələr, ekspertlər, təşkilatlar və donorlar arasında daha geniş informasiya mübadiləsi və mümkün əməkdaşlığın yaradılması məqsədilə hökumətləri, donorları, BMT agentliklərini, hökumətlərarası təşkilatları, QHT-ləri, elmi və özəl sektoru bir araya gətirmişdir.
######
