Rəqəmsal islahatlar Azərbaycanın texnoloji inkişafının hüquqi əsaslarını möhkəmləndirir ŞƏRH
Bakı, 4 iyul, AZƏRTAC
Heç kəsə sirr deyil ki, 2020-ci ildən sonra dünya əvvəlki inkişaf modelindən fərqli mərhələyə qədəm qoyub. Yeni qlobal nizamın əsas xüsusiyyətlərindən biri rəqəmsallaşma proseslərinin sürətlənməsidir. Azərbaycanın bu çağırışlara hazırlığının təmin edilməsi isə hələ əvvəlki dövrlərdən dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olub və bu sahədə ardıcıl addımlar atılıb.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Məzahir Əfəndiyev deyib.
Deputat bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin siyasi iradəsi ilə ölkədə bir sıra innovativ layihələr uğurla həyata keçirilib, rəqəmsallaşma, operativlik, hesabatlılıq və şəffaflıq dövlət idarəçiliyinin əsas prinsiplərinə çevrilib. Onun sözlərinə görə, vaxtında reallaşdırılan bu təşəbbüslər və onların uzunmüddətli nəticələri ölkə rəhbərliyinin uzaqgörən siyasətinin təzahürüdür və Azərbaycanın qlobal çağırışlara cavab verən, rəqəmsal transformasiyanın fəal iştirakçılarından birinə çevrilməsinə xidmət edir.
M.Əfəndiyev xatırladıb ki, Azərbaycanda rəqəmsal transformasiya və innovativ texnologiyaların tətbiqi istiqamətində sistemli dövlət siyasətinin əsası hələ 2007-ci ildən qoyulub. O bildirib: “İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarının dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilməsi, elektron hökumət həllərinin tətbiqi, rəqəmsal xidmətlərin genişləndirilməsi və innovasiya ekosisteminin inkişafı ölkənin rəqəmsal gələcəyi üçün möhkəm zəmin yaradıb. Bu istiqamətdə həyata keçirilən institusional islahatların mühüm tərkib hissələrindən biri Prezident İlham Əliyevin 2013-cü il 13 iyul tarixli Fərmanı ilə Prezident yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin yaradılması olub. Dünyanın qabaqcıl təcrübəsi əsasında fəaliyyət göstərən və beynəlxalq səviyyədə tanınan “ASAN xidmət” ötən dövrdə dövlət xidmətlərinin göstərilməsində uğurlu model kimi özünü təsdiqləyib. Rəqəmsallaşmanın miqyası və yaratdığı dəyişikliklərin bəşəriyyətin əvvəlki inkişaf mərhələlərindən ciddi şəkildə fərqləndiyini nəzərə alsaq, “ASAN xidmət” konsepsiyasını Azərbaycanda rəqəmsal iqtisadiyyat ekosisteminin formalaşmasının ən uğurlu nümunələrindən biri hesab etmək olar.
Bu sahədə görülən işlərin davamı olaraq Prezident İlham Əliyevin 2020-ci ildə Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində Dördüncü Sənaye İnqilabı üzrə Bakıda Regional Mərkəzin yaradılması barədə Niyyət Protokolunu imzalaması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Həmin mərkəzin fəaliyyətə başlaması Azərbaycanın rəqəmsal iqtisadiyyat sahəsində böyük potensiala malik olduğunu bir daha nümayiş etdirib”.
Deputatın sözlərinə görə, hazırda rəqəmsallaşma, süni intellekt, bulud texnologiyaları və digər innovativ həllər dövlət idarəçiliyi, iqtisadiyyat və cəmiyyət qarşısında yeni çağırışlar yaradır. Bu baxımdan Azərbaycanın əsas vəzifələrindən biri qlobal texnoloji trendləri milli maraqlara uyğun tətbiq etmək, rəqabətqabiliyyətli rəqəmsal ekosistem formalaşdırmaq və çevik idarəetmə mexanizmləri yaratmaqdır. Bunun üçün qabaqcıl beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi, qanunvericiliyin müasir texnoloji reallıqlara uyğunlaşdırılması, yeni institutların yaradılması və insan kapitalının inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Cari il fevralın 11-də Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” mövzusunda keçirilən müşavirə də bu istiqamətdə islahatların yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.
Azərbaycanın texnoloji inkişafına xidmət edən qanunvericilik paketi
“Bu istiqamətdə növbəti mühüm addım cari il fevralın 27-də Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması və “Azərbaycan Respublikasında rəqəmsal inkişafın sürətləndirilməsinə dair 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı”nın təsdiq edilməsi olub. Bu qərarlar rəqəmsal inkişaf sahəsində strateji prioritetlərin və icra mexanizmlərinin vahid idarəetmə modeli əsasında əlaqələndirilməsini təmin edib, rəqəmsallaşma, süni intellekt, innovasiya ekosisteminin inkişafı və kibertəhlükəsizlik əsas istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib.
Mühüm hadisələrdən biri isə ötən ayın 29-da Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclasının keçirilməsi oldu. İclasda rəqəmsal inkişaf və süni intellekt sahəsində qanunvericilik bazasının formalaşdırılması, hüquqi tənzimləmə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi və uzunmüddətli inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi müzakirə edildi. Bu yanaşma innovasiyaların təhlükəsiz, məsuliyyətli və davamlı tətbiqinə, dövlət və özəl sektor arasında əməkdaşlığın genişlənməsinə, rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına və beynəlxalq standartlara uyğun tənzimləyici mühitin formalaşdırılmasına xidmət edir”, - deyə M.Əfəndiyev vurğulayıb.
O bildirib ki, hazırlanmış qanunvericilik paketi Azərbaycanın texnoloji inkişafının hüquqi əsaslarını formalaşdıran ən mühüm islahatlardan biridir. Belə ki, qanunvericiliyə təklif olunan dəyişikliklər 34 qanunu, 9 Prezident fərmanını və Nazirlər Kabinetinin 3 qərarını əhatə edir. Məqsəd Azərbaycanı texnologiya şirkətləri, innovativ bizneslər və investorlar üçün regionun ən cəlbedici mərkəzlərindən birinə çevirməkdir.
“Eyni zamanda, süni intellektin dövlət idarəçiliyinə və ictimai həyata inteqrasiyası əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyənləşdirilib. Bu istiqamətdə yüksəksəviyyəli hesablama infrastrukturunun qurulması, dövlət xidmətlərinin süni intellekt əsaslı həllərlə təkmilləşdirilməsi və bu sahənin strateji inkişafı nəzərdə tutulur.
Rəqəmsallaşan dünyada süni intellekt dayanıqlı inkişafın mühüm alətlərindən biridir. Bununla yanaşı, bütün qərarlar Azərbaycanın milli maraqlarına uyğun qəbul edilməlidir. Bu sahədə institusional və hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və milli reallıqlara uyğun tətbiqi ölkənin rəqəmsal transformasiyasını sürətləndirəcək, innovativ və rəqabətqabiliyyətli iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verəcək”, - deyə deputat əlavə edib.