RUMINİYA PREZİDENTİ TRAYAN BESESKUNUN ÇIXIŞI
- Hörmətli cənab Prezident,
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Mən istərdim, GUAM təşkilatının zirvə görüşündə iştirak etdiyimə imkan yaratdığınıza görə Sizə təşəkkür edim. Həm Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev, həm də digər həmkarlarım Rumıniyaya dost ölkə kimi yanaşırlar. GUAM Rumıniya ilə əlbir fəaliyyət göstərməkdən, əlbəttə, bəhrələnə bilər, yəni biz müştərək bəhrə əldə edə bilərik. Artıq 10 ildir GUAM fəaliyyət göstərir və belə qərar qəbul olunmuşdur ki, səylər birləşdirilsin, təhlükəsizliklə, sülhlə bağlı problemlər birgə həll edilsin. Eyni zamanda, biz öhdəlik götürmüşük ki, qəbul edilmiş qərarlar nəticəsində yeni əməkdaşlıq üçün təzə sahələr açılacaqdır. Rumıniya ayrı-ayrı ölkələrlə və təşkilatlarla həm siyasi, həm də iqtisadi əlaqələr yaratmaqda maraqlı olduğunu bir daha bildirir.
GUAM-a üzv ölkələrin xüsusi əhəmiyyəti vardır. Onlar ya karbohidrogen hasilatçılarıdır, yaxud da enerji daşıyıcılarını ərazisindən nəql edən ölkələrdir. Enerji mənbələri, hasilat və nəqliyyat potensialı yüksək olduğuna görə, bu ölkələr çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı siyasətin həyata keçirilməsi bizim üçün çox maraqlıdır. Biz Ukraynanın və Moldovanın enerji müqaviləsində müşahidəçi simasında iştirakını yüksək qiymətləndiririk. Bu, keçən il imzalanmış bir sənəddir. Sazişin şərtlərini həyata keçirən zaman biz sadiq şəkildə enerji bazarının fəaliyyət göstərməsinin təmin olunmasını nəzərdə tuturuq. İnanırıq ki, heç bir ayrı-seçkiliyə məruz qalmayacağıq. Bir format yaradılacaq ki, bunun da nəticəsində enerji daşıyıcıları təhlükəsiz şəkildə nəql olunacaq və bu sahəyə investisiya qoyulacaqdır.
Enerji infrastrukturunun inkişaf etdirilməsinin region üçün çox böyük əhəmiyyəti vardır. Çünki Xəzər regionu ölkələri ilə iqtisadi əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi Avropa İttifaqı ilə əlaqələrin də inkişafına çox təsir edir. Bunun nəticəsində enerji daşıyıcılarının Avropa bazarlarına çatdırılmasına marağı artırır. Avropa İttifaqı bu işin formalaşdırılmasına xüsusi diqqət yetirmişdir ki, bu da enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə yönəldilmiş layihələrdən biridir. Alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə, enerjidən istifadəni səmərəli şəkildə həyata keçirmək, artan enerji tələbatının ödənilməsi və ətraf mühitə dəyən təsirin azaldılması ölkələrimizin gündəliyində duran ən əhəmiyyətli məsələlərdir.
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Qonşu ölkə kimi Rumıniya, əlbəttə, Qafqazda və Qara dəniz hövzəsində mövcud olan dondurulmuş münaqişələrin həllində çox maraqlıdır. Çünki demokratiyanın gücləndirilməsi üçün və GUAM-ın üzvü olan ölkələrin inkişafını təmin etmək üçün bu, yeganə yoldur.
Eyni zamanda, Avropa İttifaqı və NATO ilə əlaqələrin genişləndirilməsi üçün bunun çox böyük əhəmiyyəti vardır. Rumıniya inanır ki, ölkədə sabitliyin, demokratiyanın bərqərar olması dövlətlərin ərazi bütövlüyünə, müstəqilliyinə, suverenliyinə hörmət edilməsi şəraitində həyata keçirilməlidir. Bunun üçün münaqişələrin həlli ilə bağlı ayrı-ayrı ölkələrlə fərdi şəkildə danışıqların aparılması zəruridir. Rumıniya beynəlxalq təşkilatlarla birgə, eyni zamanda, fərdi şəkildə dəstək göstərməyə hazırdır ki, bu münaqişələrin həlli mümkün olsun. Biz gələcəkdə ATƏT-in, Avropa İttifaqının, BMT-nin Moldova və Gürcüstanda sülhməramlı qüvvələrinin yerləşdirilməsini dəstəkləyirik.
Rumıniya dondurulmuş münaqişələrə dair BMT-də müzakirələrin keçirilməsi ilə bağlı GUAM ölkələrinin irəli sürdüyü təklifi dəstəkləmişdir. Biz inanırıq ki, inkişaf etmiş iqtisadiyyatla həmin münaqişələrin həllinə daha asan şəkildə nail olmaq mümkündür.
Eyni zamanda, biz bəzi digər təşəbbüsləri də diqqətlə müşahidə edirik. Bunlar beynəlxalq sazişlərin həyata keçirilməsi, məsələn, Avropada adi silahlı qüvvələrin həcminin məhdudlaşdırılması ilə əlaqədar təşəbbüslərdir. Rumıniya hesab edir ki, bu qüvvələr məhz müqavilələrin müddəalarına müvafiq olaraq formalaşdırılmalıdır. Rumıniya hesab edir ki, İstanbul sammitində götürülmüş öhdəliyə əməl olunmalıdır. Yəni Rusiya silahlı qüvvələri Moldovadan çıxarılmalıdır. Gələcəkdə hansı nəzarət sisteminin yaradılmasının zəruri olması, şəffaflığın təmin olunması məsələlərini nəzərdən keçirməliyik. Çünki həmin məsələlər beynəlxalq sabitliyə öz təsirini göstərir və bunları nəzərə alaraq, onlar nəzarət altında saxlanılmalıdır.
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Bildirmək istəyirəm ki, biz Avropa İttifaqı çərçivəsində öz tərəfimizdən mütləq birləşdirilmiş səylər və tədbirlər həyata keçirməliyik ki, bu regionun inkişafına töhfəmizi verək. Əlbəttə, kifayət qədər çevik bir zəmin məhz Avropa İttifaqı çərçivəsində təklif olunur. Bu zəmin vacibdir ki, onun əsasında real nəticələr əldə oluna bilsin. Məhz bu real nəticələr bizim birgə həyata keçirəcəyimiz layihələrdən asılıdır. Eyni zamanda, başa düşürük ki, bu layihələr son məqsədimiz deyil, bunlar keçici xarakter və məqsəd daşıyan layihələrdir.
İnanırıq ki, gələcəkdə Xəzər dənizi hövzəsində olan ölkələr Avropa məkanında siyasətin yenidən nəzərdən keçirilməsi işinə böyük töhfə verəcək və lazımi əsas yaradacaqlar. Praktik olaraq bu gün əldə olan mexanizmlər Avropanın qonşuluq siyasəti çərçivəsində bizə təklif edilmişdir.
Hörmətli xanımlar və cənablar!
Əlbəttə, biz GUAM-ı dəstəkləyirik və onun daha da gücləndirilməsini istəyirik. Bu təşkilat çərçivəsində müxtəlif layihələrin həyata keçirilməsini dəstəkləyirik. Eyni zamanda inanırıq ki, texniki sahələr, digər əməkdaşlıq məsələləri bu təşkilat vasitəsilə tənzimlənməlidir. Biz diqqətimizi buna yönəldirik. GUAM çərçivəsində həmin funksiyaları və məsələləri, eləcə də təşkilat qarşısında duran məsələləri özümüz üçün kifayət qədər aydın şəkildə müəyyən etməliyik ki, gələcəkdə onların icrası mümkün olsun.
GUAM ölkələrinin qanunvericiliyinin uyğunlaşdırılmasının, eyni zamanda, onların arasında əlaqələrin bərqərar edilməsinin, bütün digər məsələlərin olduqca böyük əhəmiyyəti vardır.
Mən sözümün sonunda yenə də burada iştirakıma şərait yaradıldığına görə təşəkkür edirəm. Dəstəyimi bir daha ifadə edərək, Demokratiya və İqtisadi İnkişaf Uğrunda Təşkilat - GUAM-ın üzvü olan bütün ölkələrə müvəffəqiyyətlər arzu edirəm.
Cənab Prezident, çox sağ olun.
Bölmənin digər xəbərləri
