Türk dillərində tibbi terminologiyanın inkişafına töhfə verən yeni lüğət
Bakı, 12 may, AZƏRTAC
Mayın 12-də Azərbaycan Tibb Universitetinin Tədris Cərrahiyyə Klinikasında “Türk dillərinin tibbi terminoloji lüğətləri” adlı ikicildlik nəşrin təqdimatı keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə Dövlət Himni səsləndirilib, Ulu Öndər Heydər Əliyevin və ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.
Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin sədri, akademik Əhliman Əmiraslanov çıxışında tibbi terminologiyanın əhəmiyyətindən bəhs edərək bildirib ki, bu sahə ən qədim terminologiya sahələrindən biridir. Əsasən latın və yunan dillərinə söykənsə də, zamanla beynəlxalq elmi mühitdə formalaşaraq tibb elminin və praktik fəaliyyətin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. O vurğulayıb ki, bu terminlər olmadan nə tibbi təcrübəni, nə də elmi nailiyyətləri təsəvvür etmək mümkündür.
Akademik qeyd edib ki, ayrı-ayrı terminlərin mahiyyətini anlamaq üçün bəzən uzunmüddətli araşdırmalar tələb olunur. Terminologiya sahəsində fərqli və bəzən ziddiyyətli yanaşmaların mövcudluğu isə bu sahənin mürəkkəbliyini göstərir. Bu səbəbdən terminlərin düzgün, dəqiq və vahid şəkildə işlədilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Ə. Əmiraslanov lüğətin hazırlanmasını çətin və məsuliyyətli proses kimi dəyərləndirərək nəşri mühüm elmi hadisə adlandırıb və bu işdə əməyi olanlara təşəkkürünü bildirib.
Beynəlxalq Türk Akademiyasının prezidenti, akademik Şahin Mustafayev qeyd edib ki, ortaq terminoloji məkanın formalaşdırılması türk ölkələrinin intellektual inteqrasiyası üçün əsas istiqamətlərdən biridir. O bildirib ki, Akademiya bu istiqamətdə müxtəlif sahələr üzrə terminoloji lüğətlərin hazırlanmasını ardıcıl şəkildə həyata keçirir və təqdim olunan nəşr də bu fəaliyyətin davamıdır.
Tədbirdə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının prezidenti akademik İsa Həbibbəyli, Terminologiya Komissiyası sədrinin müavini Sayalı Sadıqova, Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun aparat rəhbəri Fəxri Hacıyev, Milli Məclisin Mədəniyyət komitəsinin sədr müavini Günay Əfəndiyeva, eləcə də Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanın Azərbaycandakı səfirləri və digər natiqlər çıxış ediblər.
Vurğulayıb ki, bu nəşr Türk dünyasında tibbi terminologiyanın sistemləşdirilməsi baxımından tarixi və mühüm elmi hadisədir. Bildirilib ki, lüğət müxtəlif türk dillərində yazılmış tibbi mətnlərin daha asan anlaşılmasına, eləcə də süni intellekt əsaslı tərcümə sistemlərinin inkişafına töhfə verəcəkdir.
Qeyd edilib ki, iki cilddən ibarət nəşrdə 8000-ə yaxın tibbi termin 11 dildə təqdim olunub. Terminlər əvvəlcə ingilis və rus dillərində, daha sonra isə Azərbaycan, başkırt, qazax, qarakalpak, qırğız, özbək, tatar, türk və türkmən dillərində verilib.
Kitab Türk Akademiyasının təşkilatçılığı, Azərbaycan Terminologiya Komissiyasının dəstəyi və 31 müəllifin iştirakı ilə hazırlanıb. Nəşrin əsasını azərbaycanlı alimlər – Nuru Bayramov, Əhliman Əmiraslanov və Çingiz Rəhimov tərəfindən tərtib edilmiş terminlər təşkil edib.
Bölmənin digər xəbərləri
