-Çox hörmətli İlham Heydər oğlu!

Hörmətli prezident həmkarlarım, vitse-prezident, Baş nazir, bugünkü forumda iştirak edən beynəlxalq təşkilatların rəhbərləri!

Mən bugünkü çıxışımı səmimi qəbula və işimizin gözəl təşkilinə görə İlham Heydər oğluna təşəkkürlə başlamaq istərdim. Dünən biz ikitərəfli görüşlərdən ibarət çox gərgin gün keçirdik. Bu gün Demokratiya və İqtisadi İnkişaf Uğrunda Təşkilat - GUAM-ın zirvə görüşünün çoxsaylı qonaqlarını və iştirakçılarını salamlamağa səmimi qəlbdən şadam. Bizim istədiyimiz kimi, GUAM sürətlə formalaşan müasir beynəlxalq qurumdur. Bu yaxınlarda GUAM-ın yaranmasının 10 ili tamam olacaqdır. Bu dövr ərzində qurum dost dövlətlərin qeyri-rəsmi birliyindən yetkin beynəlxalq təşkilatadək böyük yol keçmişdir.

Mən fəxr edirəm ki, Ukrayna GUAM-a olduqca məsuliyyətli ildə başçılıq etmişdir. Biz bunu əsas tuturuq ki, GUAM suveren millətlərin ümumdemokratik dəyərlər və avrointeqrasiya səyləri ətrafında birləşməsinin mühüm regional nümunəsinə çevrilmişdir. O, bizim ümumi səylərimizi və bu gün regionlarımızda mövcud olan tələbləri birləşdirir. Təşkilatın inkişafının siyasi və iqtisadi tərəflərini dəqiq müəyyənləşdirərək bu gün demək olar ki, təşkilat təşəkkül tapmışdır, o, beynəlxalq əməkdaşlığın nəzərəçarpan amilinə çevrilmişdir. Mən dünya birliyinin GUAM-ın fəaliyyətinə və perspektivlərinə maraq göstərməsinə sevinirəm. Əlamətdar haldır ki, bugünkü zirvə görüşündə dünyanın müxtəlif ölkələrindən və beynəlxalq təşkilatların 30-a yaxın nümayəndə heyəti iştirak edir.

Eyni zamanda, mən Polşa, Litva, Rumıniya prezidentlərini, Bolqarıstanın, Estoniyanın, Amerika Birləşmiş Ştatlarının yüksək vəzifəli nümayəndələrini ayrıca salamlamaq və onlara ehtiramımı bildirmək istərdim. GUAM fəal surətdə dost və tərəfdaş qazanır. Mənə bunu qeyd etmək çox xoşdur ki, dünən biz GUAM-Polşa formatında ilk iclas keçirdik. Gələcəkdə eyni təkliflər Yaponiya və ABŞ-a da aid olacaq, transformasiyanı ölkələrimizin beynəlxalq təşkilatlarda birləşməsi başa çatdıracaqdır. Bu baxımdan mən baş katib, təcrübəli diplomat Valeri Çeçelaşvilinin mühüm səylərini vurğulamaq istəyirəm.

GUAM-ın hesabında bir sıra praktik nəticələr var. Xatırlatmaq istəyirəm ki, virtual mərkəz və terrorizm, mütəşəkkil cinayətkarlıq, insan alveri ilə mübarizə üzrə beynəlxalq informasiya-təhlil sistemi fəal işləyir. Biz ticarətə kömək layihəsinin gerçəkləşdirilməsi yolunda irəliləmişik, azad ticarət zonasının yaradılması üçün inamlı addımlar atılmışdır. Mən bu layihələri dəstəklədiyinə görə Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidentinə minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. İqtisadi sahədə və nəqliyyat sahəsində birgə layihələrin hazırlanmasına başlanmışdır. Son iki zirvə görüşünü həmin məsələlərə həsr etmişik, çünki bunlar regionumuz üçün çox mühüm layihələrdir.

Hesab edirəm ki, hazırda ümumi səylərlə həyata keçirilməsi zəruri olan bir neçə vəzifə var. Birincisi, mükəmməl nəqliyyat dəhlizlərinin yaradılmasıdır. Böyük İpək Yolunu müasir şəkildə bərpa etmək üçün bütün imkanlarımız var. Əminəm ki, ölkələrimizin hökumətləri İliçevsk-Klaypeda dəmir yol marşrutunun və İliçevsk-Poti bərə yolunun müntəzəm işləməsini təmin etmək üçün maksimum səy göstərəcəklər.

İkincisi, tranzit imkanlarımızı və energetika sahəsində qarşılıqlı əlaqəni möhkəmləndirmək lazımdır. Bu yaxınlarda Krakovda keçirilən energetika sammitində GUAM ölkələri - Azərbaycan, Gürcüstan və Ukrayna tərəfdaşlarımız olan Polşa və Litva ilə birlikdə enerji ehtiyatlarının hasilatı və tranzitinin vahid məkanını yaratmaq təşəbbüsünü irəli sürmüşlər. Bu məsələyə dair birgə işçi komissiya fəaliyyətə başlamışdır. Bu böyük layihəni həyata keçirmək üçün müvafiq işgüzar qurumlar, birgə müəssisələr yaradılır. Bu təklifin əsasını Avrasiya neft-nəqliyyat dəhlizi təşkil edir. Sistemin başlıca vəsiləsi artıq tikilmiş Odessa-Brodı neft kəməridir. Biz bu kəməri Polşa ərazisinə qədər uzadacağıq.

Üçüncü istiqamət. Biz Dünya Ticarət Təşkilatının qaydaları və normalarına əsaslanan azad ticarət zonası yaradılmasına başlamışıq. Bu, əslində, təşkilatımızın işinin əsas və praktik istiqamətlərindən biridir.

Dördüncü. Ölkələrimizə ağır irs - Abxaziya, Cənubi Osetiya, Dağlıq Qarabağ və Dnestryanıdakı kimi dondurulmuş münaqişələr qalmışdır. Ukrayna bu münaqişələrin sülh, siyasi yolla həllinin axtarılmasına gələcəkdə də hərtərəfli kömək göstərməkdə davam edəcəkdir. Bu münaqişələrin həlli mövzusunu BMT Baş Məclisinin geniş sessiyasında müzakirə etmək lazımdır. BMT Təhlükəsizlik Şurasının müvafiq qərar qəbul etməsi də gərəkdir. Ümidvaram ki, səylərimizin beynəlxalq miqyasda dəstəklənməsi bu problemi qəti şəkildə həll etməyə imkan verəcək, beləliklə də ümumavropa təhlükəsizliyini və sabitliyini möhkəmləndirəcəkdir.

Ümumilikdə GUAM regionda sabitliyin və inkişafın dayağı rolunu oynayır. Bu, bizim üzərimizə böyük məsuliyyət qoyur və siyasi, iqtisadi vəzifələrdən, mədəniyyətlərin dialoqu və turizmin inkişafından tutmuş terrorizmlə mübarizədə və digər təhlükəsizlik məsələlərində səmərəli əməkdaşlığadək məsələlərin geniş dairəsində fəal, əməli nəticələr əldə olunmasına yönəldilmiş fəaliyyəti davam etdirməyi tələb edir.

Əziz dostlar!

Biz GUAM-ın fəaliyyətinin birinci on illiyini layiqincə başa çatdırırıq. Qloballaşma prosesləri, regional təşkilatların səviyyəsinin artırılması meyilləri yeni tələblər irəli sürür. Təşkilatımız inkişafının yeni mərhələsini açır. İstəyirəm ki, o, yeni nailiyyətlər gətirsin. Ümidvaram ki, bu işdə təşkilatımız mühüm rol oynayacaq, əldə olunmuş razılaşmaların yerinə yetirilməsinə nəzarət edəcək və yeni maraqlı fikirlər irəli sürəcəkdir.

Ən müxtəlif sahələrdə və ən müxtəlif səviyyələrdə uğurlu, konkret əməkdaşlıq layihələri GUAM-a müasir Avropa proseslərinə uyğunlaşan aparıcı regional təşkilat olmaq imkanı verəcəkdir.

Hörmətli dostlar!

Demokratiya və İqtisadi İnkişaf Uğrunda Təşkilat - GUAM-ın sədrliyinin Ukraynadan Azərbaycana keçməsini rəsmən bəyan etmək mənim üçün böyük şərəfdir. Əminəm ki, Azərbaycanın sədrliyi çox səmərəli olacaqdır. İlham Heydər oğluna və Azərbaycanın bütün rəhbərliyinə və xalqına bu yolda uğurlar və çoxlu nailiyyətlər arzulayıram.

X X X

İLHAM ƏLİYEV:

Bu estafeti qəbul edərkən biz həm də üzərimizə böyük məsuliyyət götürürük. Ümidvaram ki, Azərbaycanın GUAM-da sədrliyi ərzində biz birgə səylərimizlə inteqrasiya və ölkələrimizin və tərəfdaşlığımızın möhkəmlənməsi yolunda daha da irəli gedəcəyik.