Uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunması prioritet məsələdir ŞƏRH
Bakı, 9 iyun, AZƏRTAC
Azərbaycanda sosial şəbəkələrdən istifadə ilə bağlı yeni hüquqi tənzimləmələrin tətbiqi nəzərdə tutulur. Milli Məclisə təqdim olunan qanun layihəsinə əsasən, 16 yaşına çatmamış şəxslərin yaş məhdudiyyəti tətbiq edilən sosial şəbəkə platformalarında qeydiyyatına icazə verilməyəcək. Eyni zamanda, platforma provayderləri istifadəçilərin yaşının yoxlanılması, yetkinlik yaşına çatmayanların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, zərərli məzmunların qarşısının alınması və fərdi məlumatların qorunması ilə bağlı bir sıra öhdəliklər daşıyacaqlar. Tələblərin pozulmasına görə yüksək məbləğdə cərimələr və mərhələli məhdudlaşdırma tədbirləri nəzərdə tutulur.
Bundan başqa, qanun layihəsində 16-18 yaşarası istifadəçilər üçün xüsusi təhlükəsizlik mexanizmlərinin tətbiqi, valideyn nəzarətinin gücləndirilməsi, fərdi məlumatların qorunması və zərərli məzmunun operativ şəkildə silinməsi kimi məsələlər də öz əksini tapıb.
Mövzu ilə bağlı AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Ceyhun Məmmədov uşaqların sosial şəbəkələrdə təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə dair qanunvericilik təşəbbüsünü şərh edərkən bildirib ki, bu gün uşaqların sosial mediada zərərli təsir və məzmunlara məruz qalması dünya miqyasında geniş müzakirə olunan və ciddi narahatlıq doğuran məsələlərdən biridir. Bir çox ölkələr artıq bu prosesin tənzimlənməsi istiqamətində ardıcıl addımlar atır, uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün yeni hüquqi mexanizmlər formalaşdırırlar. Azərbaycanda da bu istiqamətdə mühüm addımlar atılır və hazırlanmış qanun layihəsi uşaqların hüquqlarının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Onun sözlərinə görə, bir müddət əvvəl Prezident İlham Əliyevin imzaladığı mühüm sənədlərdə də gənclərin və uşaqların rəqəmsal mühitdə zərərli təsir və məzmunlardan qorunması ilə bağlı vacib müddəalar öz əksini tapıb. Həmin sənədlərdə bu sahədə mövcud çağırışlar diqqət mərkəzində saxlanılıb və mühüm istiqamətlər müəyyənləşdirilib. Hazırlanmış qanun layihəsində bir sıra mühüm məqamlar nəzərdə tutulur və bu sənəd rəqəmsal mühitdə uşaqların təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində hüquqi tənzimləmənin həyata keçirilməsinə imkan yaradacaq. Qanun layihəsində 16 yaşına çatmamış şəxslərin sosial şəbəkələrdən istifadəsi ilə bağlı tələblərin müəyyənləşdirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Eyni zamanda, platformaların məsuliyyəti artırılır, onların üzərinə konkret öhdəliklər qoyulur və qaydaların pozulmasına görə müvafiq məsuliyyət tədbirləri nəzərdə tutulur.
Deputat vurğulayıb ki, sənəddə müxtəlif nəzarət və təhlükəsizlik mexanizmlərinin tətbiqi də öz əksini tapıb. Bu mexanizmlər uşaqların zərərli məzmunlardan qorunmasına, sosial şəbəkələrdən daha təhlükəsiz istifadənin təmin olunmasına xidmət edəcək. Qanun layihəsinin qəbulu uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verəcək və bu sahədə mövcud risklərin minimuma endirilməsinə şərait yaradacaq. Bu məsələdə valideynlərin üzərinə də böyük məsuliyyət düşür. Hüquqi tənzimləmə vacib olsa da, valideyn nəzarəti və ailə institutunun rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
“Valideynlər övladlarının sosial şəbəkələrdən istifadəsinə ciddi yanaşmalı, onların rəqəmsal davranışlarına nəzarət etməli və mümkün risklər barədə məlumatlı olmalıdırlar. Dövlət qurumlarının, aidiyyəti təşkilatların, təhsil müəssisələrinin və valideynlərin birgə fəaliyyəti nəticəsində bu sahədə daha səmərəli nəticələr əldə etmək mümkündür. Uşaqların zərərli təsir və məzmunlardan qorunması asan məsələ deyil və kifayət qədər mürəkkəb yanaşma tələb edir. Lakin bu, cəmiyyətin gələcəyi baxımından ən vacib istiqamətlərdən biridir və bu sahədə atılan addımların davamlı olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əgər dövlət qurumlarının fəaliyyəti, ictimai maarifləndirmə tədbirləri və valideyn məsuliyyəti bir-birini tamamlayarsa, uşaqların rəqəmsal mühitdə təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə edə bilərik”, – deyə Ceyhun Məmmədov vurğulayıb.
Müxbir – Səbinə Əlizadə