ÜTT: Dünyanın 10 ölkəsi qlobal kənd təsərrüfatı ixracının təxminən yarısını təşkil edir
Bakı, 26 may, AZƏRTAC
Dünyanın ən böyük 30 ərzaq ixracatçısı qlobal kənd təsərrüfatı ixrac bazarının 80 faizdən çoxunu təşkil edir ki, onun ümumi dəyəri 1,5 trilyon dollardır. Məlumatlar, həmçinin qlobal ərzaq tədarükünün nə qədər yüksək səviyyədə olduğunu da göstərir.
AZƏRTAC Ümumdünya Ticarət Təşkilatına (ÜTT) istinadla xəbər verir ki, hazırda nisbətən kiçik ölkələr qrupu qlobal ərzaq ticarətinin çox böyük hissəsini təmin edir. Təkcə ən böyük 10 ixracatçı qlobal kənd təsərrüfatı ixracının təxminən yarısını təşkil edir və bu da bir neçə ölkəyə qlobal ərzaq qiymətləri və təchizat zəncirlərinə böyük təsir göstərməyə imkan verir.
Şimali və Cənubi Amerika qlobal ərzaq ticarət sisteminin əsasını təşkil edir. Amerika Birləşmiş Ştatları, Braziliya, Kanada və Meksika birlikdə taxıl və ətdən tutmuş qida məhsullarına və yağlı toxumlara qədər bütün əmtəə növləri daxil olmaqla qlobal kənd təsərrüfatı ixracının təxminən 30 faizini təşkil edir.
Çin dünyanın ən böyük kənd təsərrüfatı istehsalçısı olsa da, ixrac həcminə görə ABŞ və Braziliyadan xeyli geridə qalır ki, bu da onun məhsulunun əhəmiyyətli hissəsinin daxili bazarda istehlak edildiyini göstərir.
Avstraliya mal əti, buğda və arpa ixracının əhəmiyyətli dərəcədə artması sayəsində dünyanın ən böyük ərzaq ixracatçılarından biridir və bu da onu Asiya ölkələri üçün vacib təchizatçıya çevirir.
İndoneziya dünyada ən çox istifadə edilən ərzaq maddələrindən biri olan palma yağının aparıcı ixracatçısıdır. Birlikdə götürüldükdə, bu ölkələr qlobal ərzaq ticarətinin yalnız kənd təsərrüfatı istehsalının miqyasından deyil, həm də regional ixtisaslaşmadan asılı olduğunu əyani şəkildə nümayiş etdirir.
Avropanın ən böyük ərzaq ixracatçıları miqyas baxımından deyil, ixtisaslaşma, səmərəlilik və yüksək keyfiyyətli kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı baxımından rəqabət aparırlar.
Niderland xüsusilə diqqət çəkir. Kiçik ölçülərinə baxmayaraq, bu ölkə yüksək səmərəli kənd təsərrüfatı, qabaqcıl istixana texnologiyaları və Avropa üçün əsas ticarət mərkəzi kimi rolu sayəsində ərzaq ixracında dünyada 11-ci yerdədir. Fransa və Almaniya da taxıl və süd məhsullarından tutmuş hazır qida məhsulları və içkilərə qədər müxtəlif məhsullar ixrac edərək qlobal liderlər olaraq qalırlar.
Dəniz daşımalarındakı son fasilələr və enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin artması qlobal ərzaq təchizatı zəncirlərinə təzyiqi artırır. Kənd təsərrüfatı əhəmiyyətli dərəcədə yanacaq, gübrə və nəqliyyat şəbəkələrindən asılı olduğundan, geosiyasi qeyri-sabitlik tezliklə dünyada istehsal və nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb ola bilər.