Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı: Tovuzdan Şuşaya uzanan zəfər yolu - ŞƏRH
Bakı, 13 iyul, AZƏRTAC
Bəzən tarix elə anlar yaradır ki, onun əsl böyüklüyünü insanlar illər sonra dərk edirlər. 2020-ci ilin iyulunda Tovuz istiqamətində baş verən döyüşlər də məhz belə bir hadisə idi. O günlərdə səslənən silah səsləri əslində təkcə dövlət sərhədində gedən döyüşlərin səsi deyildi. Bu, Azərbaycanın yaxınlaşan tarixi Zəfərinin zəngi idi.
Bunu AZƏRTAC-a açıqlamasında Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Zaur Hüseynov deyib.
O, fikirlərinə belə davam edib: Ermənistan təsadüfən Tovuzu seçməmişdi. Qarabağ cəbhəsində deyil, dövlət sərhədində təxribat törətməklə münaqişəni beynəlmiləlləşdirməyə, regionun enerji və nəqliyyat layihələrini təhlükə altına salmağa, xarici gücləri prosesə cəlb etməyə çalışırdı. Düşmən hesab edirdi ki, bu yolla Azərbaycana siyasi təzyiq göstərə biləcək və təşəbbüsü ələ alacaq. Lakin qarşısında artıq tamam başqa bir Azərbaycan vardı.
Uzun illər ərzində Ali Baş Komandan Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü ordu quruculuğu siyasəti, peşəkar zabit korpusunun formalaşdırılması, müasir silahlanma, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanan hazırlıq sistemi və şəxsi heyətin yüksək döyüş ruhu Azərbaycan Ordusunu regionun ən güclü hərbi qüvvəsinə çevirmişdi. Mən Aprel döyüşlərində və sonrakı döyüşlərdə iştirak etmiş zabit kimi bunu yaxından görmüş, ordumuzun bu inkişaf yolunun şahidi olmuşam. Tovuz döyüşləri isə həmin hazırlığın növbəti böyük sınaqlarından biri oldu. Azərbaycan əsgəri göstərdi ki, artıq heç bir təxribat cavabsız qalmayacaq. Ordumuz yalnız mövqelərini müdafiə etmədi, eyni zamanda, bütün dünyaya nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan döyüş meydanında təşəbbüsü ələ almağa qadir güclü dövlətdir. Ancaq Tovuz döyüşlərinin ən böyük nəticəsi təkcə hərbi uğur deyildi. Ən böyük nəticə xalqın ruhunda baş verən dəyişiklik idi. Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları - general-mayor Polad Həşimovun, polkovnik İlqar Mirzəyevin və onların silahdaşlarının qəhrəmancasına şəhadəti Azərbaycan xalqını sarsıtmadı. Əksinə, milləti daha da sıx birləşdirdi. Minlərlə insan könüllü şəkildə küçələrə çıxaraq bir amal ətrafında birləşir, hərbi komissarlıqlara üz tutur, cəbhəyə getmək üçün müraciət edirdi. Bu, sadəcə emosional reaksiya deyildi. Bu, xalqın artıq tarixi ədalətin bərpasına hazır olduğunun nümayişi idi. Mən həmin günlərdə orduda hökm sürən əhval-ruhiyyəni çox yaxşı xatırlayıram. Hər bir zabit, hər bir gizir, hər bir əsgər hiss edirdi ki, qarşıda böyük sınaq dayanır. Təlimlər daha intensiv keçirilir, döyüş hazırlığı maksimum səviyyəyə çatdırılır, bütün şəxsi heyət üzərinə düşən məsuliyyəti dərindən dərk edirdi. Heç kim bunu ucadan demirdi. Amma hamı anlayırdı ki, illərlə gözlənilən an artıq yaxınlaşır. Bu baxımdan Tovuz döyüşləri 44 günlük Vətən müharibəsinin psixoloji başlanğıcı idi.
Sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsində Azərbaycan xalqı artıq tərəddüd etmirdi. Cəmiyyət vahid məqsəd ətrafında birləşmişdi. Xalq və Ordu Prezidentin ətrafında bir yumruq kimi birləşmişdi. Məhz bu milli birlik Azərbaycanın ən böyük strateji üstünlüyünə çevrildi. Müharibə günlərində dünya Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığının şahidi oldu. Pilotsuz uçuş aparatlarının döyüş meydanında yaratdığı üstünlük, müxtəlif qoşun növlərinin koordinasiyalı fəaliyyəti, xüsusi təyinatlı bölmələrin mürəkkəb əməliyyatları, hər bir döyüş tapşırığının dəqiq planlaşdırılması müasir Azərbaycan Ordusunun hansı səviyyəyə çatdığını nümayiş etdirdi. Bu Zəfərin zirvəsi isə Şuşa oldu. Şuşa əməliyyatı təkcə hərbi qələbə deyildi. Həmin əməliyyat Azərbaycan əsgərinin iradəsinin, peşəkarlığının, Vətən sevgisinin və sarsılmaz qələbə əzminin təntənəsi idi. Dünyanın nüfuzlu hərbi ekspertləri bu əməliyyatı XXI əsrin ən mürəkkəb dağ-hücum əməliyyatlarından biri kimi qiymətləndirirlər. Bu gün geriyə baxanda aydın görünür ki, Tovuz və Şuşa arasında görünməyən, lakin qırılmaz bir bağ var. Tovuzda xalq ayağa qalxdı, dövlətin iradəsi daha da möhkəmləndi, ordunun gücünə inam zirvəyə çatdı. Şuşada isə həmin inam tarixi Zəfərə çevrildi.
Tarix yalnız döyüşlərdən ibarət deyil. Tarix həm də xalqların iradəsinin ifadəsidir. Azərbaycan xalqı 2020-ci ildə bütün dünyaya göstərdi ki, milli birlik, güclü dövlət, peşəkar ordu və qətiyyətli siyasi rəhbərlik bir araya gəldikdə qarşıda heç bir maneə dayana bilməz.
Bu gün Tovuz döyüşlərinə nəzər salarkən onları yalnız sərhəd toqquşması kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Tovuz Azərbaycanın milli iradəsinin sınağı, xalq–ordu birliyinin möhkəmləndiyi məkan və Böyük Zəfərə aparan yolun son dayanacağı idi. Tarix həmin yolu Şuşada Zəfərlə tamamladı”.
Müxbir – Göyçək Mahmudlu