Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

QAN YADDAŞI

Xocalı sakini: Rövşən qumbara ilə özünü partlatmaq istəyirmiş...

Bakı, 26 fevral, AZƏRTAC

Xocalıda daha bir məzarlığın aşkar edilməsini bir növ “göz yaşı içində təsəlli” də adlandırmaq olar. 30 ildən artıq gözləri yol çəkən, əzizləri, doğmaları və yaxınlarının taleyindən xəbər tutmaq özü də bir təsəllidir. Uzun illərdən bəri narahatlıqlar içərisində yaşayan, əzizlərindən xəbər tutmaq, soraq eşitmək istəyənlər çoxdur, belə ailələrdən biri də itkin düşən Rövşən Həsənovun ailə üzvləridir. Rövşən beş bacının bir qardaşı idi, ovaxtkı Azərbaycan Dövlət Neft və Kimya Akademiyasının məzunu olub. Xocalı şəhər kommunal təsərrüfat şöbəsinin müdiri işləyib. Ailə həyatı qurub, iki qız və bir oğul atası olub. Xocalının başı üzərini buludlar aldığı ilk gündən özünümüdafiə batalyonunun üzvü olub, doğma torpağın müdafiəçilərinin silah və sursatla təmin olunmasında çox böyük səy göstərib. Pulemyotçu kimi şəhərin erməni hərbçilərinin hücumlarından qorunmasında iştirak edib, hadisədən bir neçə gün əvvəl kəşfiyyat tapşırığını yerinə yetirərkən Həsənabadda yaralanıb.

AZƏRTAC-ın müxbiri bu günlərdə həmin ailədə olub. Soyqırımı gecəsi Həsənovlar ailəsi erməni vəhşiliyinin hər üzünü görüb. Rövşənin həyat yoldaşı Almas Məmmədova o günləri xatırlayaraq deyib: “Fevralın 25-i Xocalı avtomat güllələri və mərmilərlə fasiləsiz atəşə tutulub. Lakin həmişəkindən fərqli olaraq həmin mərmilərin lap yaxında partladığını, tankların gurultusunun yaxından gəldiyini eşidən dinc sakinlər şəhərə hücum olduğunu hiss edib evlərini tərk etməyə başlayıb, bu dəfə zirzəmilərdə gizlənmək də xilas yolu deyildi. Adamlar dəstə-dəstə dəmiryol körpüsünə tərəf enərək Qarqar çayını keçərək meşəyə tərəf üz tutublar. Özünümüdafiə qüvvələrinin üzvləri fermaya soxulmuş erməni quldurların qarşısını alaraq camaatın şəhərdən uzaqlaşmasına çalışıblar. Cavanlar qocaları, uşaqları və çayı keçə bilməyən yaşlı sakinləri belinə alaraq təhlükədən uzaqlaşmağa kömək ediblər. Çayı keçəndən sonra adamlar ağacların budaqlarından tuta-tuta buz bağlamış sıldırımlarla Kətik meşəsinin zirvələrinə doğru qalxmağa başlayıblar. Camaat qaranlıqda bir-birinə kömək edə-edə arxada od tutub yanan Xocalıya baxaraq xilas yolu tapmağa çalışıblar. Şahidlər danışır ki, həmin ağır dəqiqələrdə Rövşən özünü yetirərək sakinlərin qarşısına düşüb onları hadisə yerindən çıxarmağa çalışıb. Son dərəcə dəhşətli bir mənzərə hökm sürürmüş. Qoca ata-anasını xərəyə qoyub aparan kim, uşağını şala, paltoya bükərək toqqa ilə bağlayıb sürüyən kim, yaşlı valideynini qucağında, belində aparan kim... Atam Famil, anam Ofelya, qardaşlarım Araz və Nicat, Rövşənin bacısı Xuraman və onun iki azyaşlı oğlu, əmiləri, əmilərinin həyat yoldaşları, əmisi oğlanları və digər qohumları da şəhəri tərk edənlər arasında olub. Min bir əziyyətlə meşə ilə irəliləyən sakinlər Qaraqaya tərəfdən düşmənlərin atəşi ilə üzləşən böyük bir insan axının onlara tərəf gəldiyini görüb. Əlacsız qalan camaat zülmlə keçib getdiyi yolu yenidən geri qayıtmalı olub. Rövşən və bir neçə nəfər əli avtomatlı onların qabağına düşərək sürüşkən meşə cığırları, nisbətən təhlükəsiz yerlərlə ərazidən çıxarmağa çalışıblar”.

Onun dediyinə görə, şaxta və soyuğun qılınc kimi iliyə işləyən gecəni səhərə kimi yol gediblər. Donmuş ağac budaqlarından ocaq qalamaq, onu alovlandırmaq da çox müşkül bir işə çevrilib. Fevralın 26-sı günü bütün günü yol gedən ınsanlar fevralın 27-nə keçən gecə uzaqda bir kənd görüb onun azərbaycanlılar yaşayan məntəqə hesab ediblər. Aclığın, soyuğun əldən saldığı camaat ilan ağzından xilas olurmuş kimi özlərini həmin kəndə çatdırmaq istəyib. Almas xanım deyib: “Bu vaxt onları hər tərəfdən atəşə tutmağa başlayıblar. Rövşən və əllərində avtomat olan döyüş yoldaşları düşmənlərin dolu kimi yağan atəşlərinə layiqli cavab veriblər. Ermənilər Xocalı sakinlərinə onlara təslim olmağı əmr ediblər. Mehdi adlı bir gənc camaatı təslim olmamağa çağırıb. Dərhal onu güllələyərək qətlə yetiriblər. Rövşən qumbara ilə özünü partlatmaq istəyib, lakin bacısı Xuraman və kənd sakinləri qışqıraraq buna imkan verməyiblər. Atışma zamanı Zəhra xala və qızı Nailə həlak olub, Rövşən adlı bir nəfər isə yaralanıb. Əliyalın camaat Dəhraz kəndindən onlara yönələn qəfil hücumdan özlərini qorumaq üçün dağın dibinə çəkiliblər. Kənddəki fermaya sığınan erməni təpədən dırnağa qədər silahlanmış erməni hərbçiləri əksəriyyəti qoca, qadın və uşaqdan ibarət yüzlərlə dinc sakinli əsir alaraq fermaya yığıblar. Quldurlar onları ikibir, üçbir fermadan kənara çağıraraq sorğu-suala tutaraq güllələmək, başlarını kəsməklə hədələyiblər. Sonra həyat yoldaşım Rövşəni, onun əmisi oğlanları Əlyar, Zakir, Elşad, Şamo, Siyavuş və Rizvanı, həmçinin Ülfət Əliyev, Ələddin Paşayev, Usubəli Qarayev, Vüqar İbrahimov, Şahin Məmişöv və Tofiq Zeynalov kimi gənc, say-seçmə oğlanları ayıraraq fermadan bayıra aparıblar. Onları aparandan bir neçə dəqiqə sonra avtomat səsləri eşidilib, sonra isə “KamAz” markalı maşın yerindən tərpənib. Kənd sakinlərinin qənaətinə görə, onları oradaca güllələyib, yaxud harasa yığıb aparıblar. İndiyə qədər onların taleyi barədə heç bir məlumat əldə etmək mümkün olmayıb”.

Həmin dəhşətli gecədə Rövşənin əmisi Halayın həyat yoldaşı Şərqiyənin ürəyi partlayıb. Fermada saxlanılan sakinlər elə güman ediblər ki, onları da avtomatdan keçirəcəklər. Lakin fevralın 28-də ermənilər onları fermadan buraxıblar. Almas xanım deyib: “Həmin hadisələrin iştirakçıları meşənin içi ilə xeyli gedəndən sonra Ağdamın Abdal-Gülablı kəndinin yaxınlığına çıxıblar. Yerli sakinlər onları qarşılayaraq evlərə aparıb, sonra isə maşınlara yığıb rayon mərkəzinə yola salıblar. Fevralın son günlərində başlarına gələn dözülməz və dəhşətli hadisələr isə onların həyatının ən ağır və hətta xatırlanması çox çətin olan günlərindən birinə çevrilib”.

1997-ci ildə Rövşən Həsənov “Azərbaycan bayrağı” ordeninə layiq görülüb. O və onunla birlikdə taleyi naməlum Xocalı sakinləri haqqında “13” adlı bədii-sənədli film çəkilib. Almaz xanım Xocalıda tapılan kütləvi məzarlıqların birindən mütləq Rövşənin və onunla birlikdə şəhid olanların da izlərinin tapılacağına inanır. Belə bir izin tapılması nə qədər gec və ağır da olsa, onlar üçün zəif təsəlli olardı...

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

İsrailin müdafiə naziri: İrana qarşı strateji ittifaq yaratmaq şansı var

Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün Ramazan bayramı münasibətilə tədbir

Azərbaycanın qadın şahmatçısı Vyanada sinxron turnirdə 30 şahmatçı ilə oynayıb

Azərbaycan boksçusu Avropa çempionu olub

Premyer Liqa: Altı qolun vurulduğu matçda qalib müəyyənləşməyib

Niderland öz vətəndaşlarına İsrailə səfərdən çəkinməyi tövsiyə edib

Ağ Ev İranın İsrailə hücumu zamanı ABŞ qüvvələrinə heç bir təhlükənin olmadığını bildirib

Zakir Həsənovun İordaniyaya rəsmi səfəri davam edir

Azərbaycanın müdafiə naziri İordaniya Kralı ilə görüşüb

Qaçaqmalçılıq yolu ilə ölkədən çıxarılan 17 əsər bu il Türkiyəyə qaytarılıb

Türkiyənin xarici işlər naziri İran-İsrail qarşıdurması ilə bağlı telefon danışıqları aparıb

İmişlidə iki yeniyetmə cərəyan vurması nəticəsində həyatını itirib VİDEO

Azərbaycanın xarici işlər naziri Özbəkistana işgüzar səfərə yola düşüb

İcma: “Freedom House”u siyasi dairələrin əlində alət olmamağa çağırırıq

Rusiya region ölkələrinin mövcud problemləri diplomatik vasitələrlə həll edəcəyinə ümidvardır

DİM: Aprelin 15-dən imtahan protokolları və cavab vərəqlərinin emalına başlanılacaq

DSX-nin Xüsusi Məktəbinə qəbul imtahanı keçirilib

Dövlət qulluğunda inzibati icraçı vəzifələrə aid olan vəzifə qrupları üzrə test imtahanı təşkil edilib

Rusiya qoşunlarına mayın 9-dək Çasov Yar şəhərini tutmaq əmri verilib - Sırski

Şəkidə ali məktəblərə və kolleclərə qəbul imtahanları 7 mərkəzdə aparılıb

Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi “Paris-2024”ə vəsiqə qazanıb

Azərbaycanın müdafiə naziri Zakir Həsənov İordaniyada rəsmi səfərdə olub

Türkiyə aviaşirkətləri Yaxın Şərqin dörd ölkəsinə uçuşları dayandırıb

Şuşada “Ürək-damar cərrahlarının Şuşa zirvəsi” adlı elmi toplantı keçirilib YENİLƏNİB

Bişkekdə “Zəfər çələngi” kitabı işıq üzü görüb

Azərbaycanın rayonlarında hava arabir yağıntılı olacaq

Əlilliyi olan 500-dək şəxsə evlərində reabilitasiya xidmətləri göstərilib

Lisenziya turniri: Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi finala yüksəlib

Azərbaycan Ordusunda gender bərabərliyi ilə bağlı seminarlar təşkil olunub

İran İsrailə qarşı əməliyyatın başa çatdığını elan edib

Kişi şahmatçılar arasında Azərbaycan çempionatında növbəti turun görüşləri keçirilib

Azərbaycan atıcısı lisenziya turnirində finala yüksəlib

Oğuzda narkotiklərlə əlaqəli 2 nəfər saxlanılıb

İsrail hava məkanını açıb

Bayden: İranın İsrailə qarşı hücumlarını ən kəskin şəkildə pisləyirəm

Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrlə əlaqədar AZAL-ın bəzi reysləri gecikir

Qazaxıstanda daşqınlar səbəbindən 104 mindən çox insan təxliyə edilib

Azərbaycanda ilk peşəkar teatr təhsili görmüş aktrisa

Bu gün görkəmli ictimai-siyasi xadim və yazıçı Nəriman Nərimanovun doğum günüdür

“New York Times”: İran İsrailə 185 dron və 36 qanadlı raket atıb

İsrailin İranın zərbələrinə cavabı müttəfiqləri ilə razılaşdırılacaq

Dövlət Sərhəd Xidməti Xüsusi Məktəbinin V sinfinə qəbul imtahanı keçirilir

DİM bu gün növbəti imtahanlar keçirir  

İordaniya hava məkanını müvəqqəti olaraq aviasiya uçuşları üçün bağlayıb

İsrail ordusunun nümayəndəsi: Raket və dronların əksəriyyəti zərərsizləşdirilib - YENİLƏNİB -5

İtaliyanın Baş naziri Avropada aşağı doğum səviyyəsindən şikayətlənib

BMT-nin Baş katibi İranın İsrailə hücumunu pisləyib

ABC: İran İsrailə 150-yə yaxın kamikadze dronla hücum edib

Britaniya qırıcıları İsrailin müdafiəsinə cəlb olunub

ABŞ Prezidenti Yaxın Şərqdə baş verən son hadisələri milli təhlükəsizlik komandası ilə müzakirə edəcək

İraq hava məkanını bağlayıb

Britaniyanın Baş naziri İranın İsrailə hücumunu qınayıb

İlin əvvəlindən Ukrayna Təhlükəsizlik Xidməti 10-dan çox kəşfiyyat şəbəkəsini ifşa edib

İsrail aprelin 14-də saat 00:30-dan 07:00-a qədər hava məkanını bağlayır

Media: ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları İraq və İordaniya səmasındadır

"Beşiktaş" baş məşqçisi ilə yollarını ayırıb

Qazaxıstan Prezidenti daşqınlar səbəbindən Astana Beynəlxalq Forumunu ləğv edib

“Baharın rəngləri” yaradıcılıq turnirinin yekun sərgisi açılıb

İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Siti" qalib gəlib, "Tottenhem" darmadağın olub

Nizami Gəncəvi adına Xankəndi şəhər məktəbinin məzunları 41 ildən sonra görüşüblər

Roma Papası Rəcəb Tayyib Ərdoğana dünyada sülh üçün göstərdiyi səylərə görə təşəkkür edib

Premyer Liqa: "Neftçi" "Araz-Naxçıvan"ı məğlub edərək ikinci pilləyə yüksəlib

“Young Lions Azerbaijan 2024” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

Şərq Ekspresi qatarları ilə Türkiyədə 3 ayda 35 mindən çox turist səyahət edib

Sidney şəhərindəki ticarət mərkəzinə bıçaqlı hücum nəticəsində 6 nəfər həyatını itirib

Quru Qoşunlarında birinci rübün yekunlarına dair iclas keçirilib

Həsirçi: Bu əl işlərinə maraq həddindən artıq azdır FOTO VİDEO

ATƏT sədri: Tərəflər Dnestryanı problemin sülh yolu ilə həllində maraqlıdırlar

Kürdəmirdə yol qəzası ölümlə nəticələnib VİDEO

Premyer Liqa: "Turan Tovuz" son dəqiqələrdə vurduğu qolla "Qəbələ"ni məğlub edib

Antalyada 23 saat davam edən təxliyə işləri başa çatıb

Filarmoniyada “Musiqi körpüsü” adlı konsert proqramı təqdim edilib

"Sabah" basketbol klubu ardıcıl ikinci dəfə müntəzəm mövsümün qalibi olub

FHN: “Maşın bazarı” adlanan ərazidə müxtəlif təyinatlı mağazalardan 4-ü yanıb

Üç xəzəryanı dövlətin sərhədçiləri Xəzərdə 60-dan çox brakonyer saxlayıblar

Tennis üzrə Azərbaycan birinciliyi başa çatıb

Britaniyanın enerji təhlükəsizliyi üzrə naziri istefa verib

Ərdoğan: Beynəlxalq müstəvidə əməkdaşlıq və koordinasiyaya ehtiyac var

Tbilisidə mitinq keçirilir

Türkiyədə dünyanın ən uzunmüddətli festivalına start verilib

Naməlum şəxs Sidneydəki ticarət mərkəzinin ziyarətçilərinə bıçaqla hücum edib, 5 nəfər ölüb VİDEO

Baş katib: İnanıram ki, yarımfinalda rəqib olan basketbolçuları keçərək, finala yüksələcəyik

Azərbaycan məktəbliləri Çində Beynəlxalq Mendeleyev Olimpiadasında iştirak edəcəklər

Kürdə batan altı yaşlı uşaq və atasının axtarışları davam edir VİDEO

“Maşın bazarı”nda mağazada baş vermiş yanğın söndürülüb YENİLƏNİB

Ceyhun Bayramov UNESCO-nun baş direktoru vəzifəsinə namizədə Azərbaycanın tövsiyələrini təqdim edib

Lisenziya turniri: Yarımfinala vəsiqə qazanan Azərbaycanın 3x3 basketbol millisi Niderlanda məğlub olub YENİLƏNİB

Gəncədə “Əsgərə məktub” layihəsi təşkil edilib

Şuşa Teatrında “Bəla” tamaşasının premyerası olacaq

Luis Alberto mövsümün sonunda Roma klubunu tərk edəcəyini açıqlayıb

Türkiyə qlobal nəqliyyat və logistika sektorunda 11-ci yerdədir

Gəncə Dövlət Filarmoniyasında "Xalqın mədəni sərvəti" adlı tədbir keçiriləcək

Premyer Liqa: “Araz-Naxçıvan” “Neftçi”yə, “Turan Tovuz” “Qəbələ”yə qarşı

Bakıda bağlı qapı arxasında köməksiz qalmış 3 və 5 yaşlı uşaqlar xilas edilib VİDEO

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin baş komandanı: Şərq cəbhəsində vəziyyət daha da gərginləşib

Bu ilin üç ayında DSMF-nin gəlirləri 1 milyard 673 milyon manat olub

Sabah havanın temperaturu 25 dərəcəyədək yüksələcək

Gəncədə evdə yanğın olub, ölən var

Dubay Beynəlxalq Hava Limanı dünyanın ən bahalı aeroportu hesab olunub

Şərurda avtomobil aşıb, sürücü xəsarət alıb