Aygün Attar: Azərbaycan–Özbəkistan müttəfiqliyi vahid geoiqtisadi məkan formalaşdırır
Bakı, 28 avqust, AZƏRTAC
Azərbaycan–Özbəkistan strateji müttəfiqliyi Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında vahid geoiqtisadi məkanın formalaşması üçün yeni siyasi və iqtisadi zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfərinin başlıca nəticəsi siyasi cəhətdən rəsmiləşmiş müttəfiqlikdən gələcəyin birgə planlaşdırılması və idarə olunması mərhələsinə keçiddir. “Əbədi dostluq haqqında Müqavilə” iki ölkə arasındakı münasibətləri cari siyasi konyunkturanın və seçki dövrlərinin fövqünə çıxarır. Ali Dövlətlərarası Şura isə liderlərin siyasi iradəsini qərarların qəbulu, icrası və monitorinqi üçün daimi institusional mexanizmə çevirir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyə–Azərbaycan Dostluq, Əməkdaşlıq və Həmrəylik Fondunun sədri, professor Aygün Attar deyib.
O bildirib ki, Azərbaycan və Özbəkistan artıq ayrı-ayrı təşəbbüsləri razılaşdırmaqla kifayətlənmir, iqtisadiyyat, nəqliyyat, energetika, təhsil, mədəniyyət və regionlararası əməkdaşlığı vahid inkişaf sistemi daxilində əlaqələndirirlər. “Bu yanaşma ikitərəfli münasibətlərin strateji dərinliyini və uzunmüddətli xarakterini nümayiş etdirir. Bu prosesdə Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyevin şəxsi diplomatiyası sürətləndirici rol oynayır. Beş il ərzində ən yüksək səviyyədə həyata keçirilən 15 qarşılıqlı səfər siyasi dialoqun intensivliyini göstərir. Liderlər xalqlar arasındakı tarixi rəğbəti konkret layihələrin, müqavilələrin və qarşılıqlı öhdəliklərin dilinə çeviriblər. İndi əsas məqsəd həmin siyasi etimadı Ali Dövlətlərarası Şura, birgə investisiya mexanizmləri və sahəvi yol xəritələri vasitəsilə dayanıqlı dövlət siyasətinə çevirməkdir”, – deyə fondun sədri vurğulayıb.
A.Attarın sözlərinə görə, dənizə birbaşa çıxışı olmayan Özbəkistan üçün Azərbaycan Xəzər vasitəsilə Cənubi Qafqaza, Türkiyəyə, Qara dənizə və Avropa bazarlarına aparan strateji körpü rolunu oynayır. Çin–Qırğızıstan–Özbəkistan dəmir yolunun Orta Dəhliz, Zəngəzur bağlantısı və TRIPP marşrutu ilə əlaqələndirilməsi Avrasiyada yeni nəqliyyat qövsünün formalaşmasına imkan yarada bilər. Zəngəzur dəhlizinin reallaşması Mərkəzi Asiyadan gələn yüklərin Azərbaycan üzərindən Türkiyə və Avropaya daha qısa, çevik və rəqabətədavamlı marşrutla daşınmasına şərait yaradacaq. Bu isə Orta Dəhlizin sadəcə tranzit xətti deyil, çoxşaxəli iqtisadi inkişaf platformasına çevrilməsi prosesini sürətləndirə bilər. Marşrut boyunca logistika mərkəzləri, sənaye zonaları, anbar kompleksləri, rəqəmsal xidmətlər və yeni istehsal sahələri yarana bilər. Beləliklə, nəqliyyat dəhlizi yalnız yükdaşıma funksiyası yerinə yetirməyəcək, eyni zamanda, yeni iqtisadi dəyərin yaradıldığı məkan olacaq. Orta Dəhlizin tam potensialının üzə çıxarılması üçün institusional və texniki məsələlərin də həlli vacibdir. Vahid operator mexanizminin yaradılması, tariflərin uzlaşdırılması, Xəzərdə donanmanın genişləndirilməsi, liman imkanlarının artırılması və rəqəmsal gömrük sistemlərinin inteqrasiyası bu istiqamətdə əsas məsələlər sırasındadır.
“Bakı ilə Daşkənd bu sahələrdə ortaq standartların hazırlanmasına təşəbbüs göstərə bilər. Daşımaların dəqiq qrafik əsasında həyata keçirilməsi və sərhəd prosedurlarının sürətləndirilməsi Çinlə Avropa arasındakı yük axınında Orta Dəhlizin rəqabət qabiliyyətini ciddi şəkildə artıra bilər. Bu halda Xəzər coğrafi maneə statusundan çıxaraq Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqazı birləşdirən əsas logistika qovşağına çevrilə bilər”, – deyə o əlavə edib.
A.Attar Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının Qarabağ istiqamətinin yeni geoiqtisadi məkanın sosial və humanitar ölçüsünü nümayiş etdirdiyini diqqətə çatdırıb: “Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşası və Xankəndidə tikiş müəssisəsinin yaradılması qardaşlıq həmrəyliyini təhsil, məşğulluq və sosial dayanıqlılıq kimi konkret nəticələrə çevirib. Xüsusilə qadınlar üçün iş yerlərinin açılması Böyük Qayıdış prosesində tamhüquqlu iqtisadi mühitin qurulmasına xidmət edir”.
Müxbir- Səbinə Əlizadə
Bölmənin digər xəbərləri
