Azərbaycan enerji əməkdaşlığı modellərinin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır ŞƏRH
Bakı, 2 iyun, AZƏRTAC
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji amili yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və geostrateji əhəmiyyət daşıyan əsas faktorlardan birinə çevrilib. Dünyanın müxtəlif bölgələrində davam edən münaqişələr, geosiyasi qarşıdurmalar və enerji bazarlarında müşahidə olunan qeyri-sabitlik enerji təhlükəsizliyi məsələsini dövlətlərin prioritet gündəliklərindən birinə çevirib. Belə bir şəraitdə Azərbaycanın həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış və uzunmüddətli enerji siyasəti ölkənin beynəlxalq əhəmiyyətini daha da artırır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert Əziz Əlibəyli söyləyib.
Onun sözlərinə görə, ölkəmiz qlobal enerji bazarında etibarlı tərəfdaş mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Xüsusilə Avropada təchizat mənbələrinin diversifikasiyası istiqamətində aparılan siyasət fonunda bu rol daha qabarıq şəkildə özünü göstərir. Karbohidrogen ehtiyatları yalnız iqtisadi potensialın əsas dayaqlarından biri kimi deyil, eyni zamanda, sabitliyin möhkəmləndirilməsi və çoxtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
“Bu gün respublikamızın adı enerji təhlükəsizliyi sahəsində etibarlılıq, davamlılıq və qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq prinsipləri ilə əlaqələndirilir. Həyata keçirilən siyasətin başlıca cəhətlərindən biri onun praqmatik məzmun daşımasıdır. Yaşıl transformasiya ilə bağlı qlobal müzakirələrin geniş vüsət aldığı şəraitdə bir tərəfdən iqlim hədəflərinə dəstək verilir, digər tərəfdən isə mövcud tələbat və bazar reallıqları nəzərə alınır. Hazırkı mərhələdə sənaye, nəqliyyat və istehsal sektorlarının əhəmiyyətli hissəsinin ənənəvi resurslardan asılı qalması səbəbindən bu keçidin mərhələli şəkildə və iqtisadi maraqlar gözlənilməklə həyata keçirilməsi vacib sayılır. Belə yanaşma dayanıqlı inkişaf məqsədləri ilə enerji təminatı arasında tarazlığın qorunmasına şərait yaradır. Bakının mövqeyi ondan ibarətdir ki, transformasiya prosesi iqtisadi artımı məhdudlaşdırmamalı, əksinə, yeni inkişaf imkanlarının formalaşmasına xidmət etməlidir. Məhz bu baxış beynəlxalq müstəvidə getdikcə daha çox dəstək qazanaraq realist yanaşma nümunəsi kimi dəyərləndirilir”, - deyə ekspert diqqətə çatdırıb.
Ə.Əlibəyli qeyd edib ki, son illərdə bərpa olunan enerji sahəsində reallaşdırılan iri layihələr, xüsusilə Xəzər dənizinin zəngin külək potensialından istifadə, günəş elektrik stansiyalarının yaradılması və bu istiqamətə xarici sərmayənin cəlb edilməsi yeni inkişaf mərhələsinin əsas göstəricilərinə çevrilib. Bu proses uzunmüddətli perspektivdə respublikanın regionun aparıcı yaşıl enerji mərkəzlərindən biri kimi formalaşması üçün zəmin yaradır. Eyni zamanda, əlverişli geostrateji mövqe ölkənin enerji və nəqliyyat əlaqələrində rolunu daha da artırır. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutlarının kəsişməsində yerləşməsi onu təkcə təbii resurs ixracatçısı deyil, həm də mühüm regional enerji qovşağına çevirir. Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə tərəfdaşlığın dərinləşməsi, elektrik enerjisinin ötürülməsi sahəsində irəli sürülən yeni təşəbbüslər və Xəzər hövzəsində formalaşan çoxtərəfli əməkdaşlıq mexanizmləri bu mövqeyi daha da gücləndirir.
Digər mühüm məqam isə ondan ibarətdir ki, ölkə enerji resurslarından heç vaxt siyasi təsir aləti kimi istifadə etməyərək qarşılıqlı etimada və faydalı əməkdaşlığa əsaslanan modelə üstünlük verib. Məhz bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlar tərəfindən etibarlı və məsuliyyətli aktor kimi qəbul edilməsini təmin edib və enerji diplomatiyasının uğurlarını şərtləndirən əsas amillərdən birinə çevrilib. Bununla yanaşı, Cənubi Qafqazda davamlı sülhün və sabitliyin təmin olunması iqtisadi layihələrin uğurla reallaşdırılması üçün vacib şərtlərdəndir. Uzunmüddətli əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşması regional inteqrasiyanı sürətləndirir, yeni kommunikasiya xətlərinin açılmasına şərait yaradır.
“Azərbaycan qlobal enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində, yaşıl keçidin təşviqində və yeni enerji əməkdaşlığı modellərinin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayan dövlətlərdən biridir. Enerji diplomatiyası, strateji coğrafi mövqe və həyata keçirilən genişmiqyaslı layihələr ölkənin beynəlxalq enerji sistemindəki əhəmiyyətini gələcək illərdə daha da artıracaq”, - deyə ekspert əlavə edib.
Müxbir - Mehrac Ağasiyev