AZƏRBAYCAN HƏMKARLAR İTTİFAQLARININ ÜZVLƏRİNƏ
Bu il Azərbaycanda ən kütləvi ictimai təşkilat olan həmkarlar ittifaqlarının yaranmasının 100 illiyi və ölkə miqyasında həmkarlar ittifaqları mərkəzi orqanının təsis edilməsinin 85 illiyi tamam olur.
Zəngin ənənələrə malik Azərbaycan həmkarlar hərəkatı öz tarixində bir sıra mərhələlərdən keçmişdir. 1905-ci ilin oktyabrında Bakıda fəhlə və qulluqçuların ilk həmkarlar ittifaqlarının yaradılması ilə başlayan bu hərəkat tezliklə geniş vüsət alaraq əsas istehsal, nəqliyyat və xidmət sahələrini əhatə etmişdir. Bu dövrdə həmkarlar ittifaqları əmək hüquqlarının əsil müdafiəçisi kimi çıxış edərək, iş şəraitinin yaxşılaşdırılmasında, sosial-məişət problemlərinin həllində mühüm uğurlara nail olmuşlar. Lakin bu da bir həqiqətdir ki, istər Rusiya imperiyası dövründə, istərsə də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti illərində müxtəlif siyasi qüvvələr həmkarlar təşkilatlarını öz məqsədləri naminə ideoloji təsirlərə məruz qoymuş, onları siyasi mübarizələrin fəal iştirakçısına çevirmişlər.
Sovet hakimiyyəti illərində də həmkarlar ittifaqları əslində siyasi-ideoloji və idarəçilik sisteminin mühüm tərkib hissələrindən biri idi. Ölkədə həyata keçirilən bütün quruculuq və maarifçilik işlərində həmkarlar ittifaqları yaxından iştirak etmiş, bir çox hallarda isə bu tədbirlərin əsas təşkilatçıları və icraçıları olmuşlar. O dövrdə savadsızlığın ləğvi, mədəni-maarifçilik işinin təşkili, fəhlə və qulluqçuların sosial-məişət problemlərinin həlli həmkarlar təşkilatlarının fəaliyyəti ilə bilavasitə bağlı olmuşdur. Müəssisə və təşkilatlarda əməyin mühafizəsi, sosial hüquqların qorunması, müalicə və istirahət ocaqlarının, idman komplekslərinin və mədəniyyət mərkəzlərinin geniş şəbəkəsinin yaradılması və zəhmətkeşlərin xidmətinə verilməsi həmkarlar təşkilatlarının fəaliyyətinin mühüm istiqamətləri idi.
Azərbaycan dövlət müstəqilliyi əldə etdikdən sonra həmkarlar ittifaqlarının tarixində yeni mərhələ başlanmış, onların fəaliyyəti yeni məzmun kəsb etmişdir. Ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin 1993-cü ildə Azərbaycanda ali siyasi hakimiyyətə yenidən qayıdışı həmkarlar təşkilatlarını müxtəlif siyasi qüvvələrin təsirindən qorudu, onların onilliklər boyu yaradılmış maddi bazasının dağıdılmasının qarşısını aldı. Həmkarlar ittifaqlarının idarə olunması və fəaliyyətində ideoloji amillərin təsiri aradan qaldırıldı, inzibati-amirlik metodlarından imtina edildi. 1993-cü ildə demokratik idarəçilik və fəaliyyət prinsiplərini əsas tutan Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası yaradıldı. 1994-cü ildə qəbul edilmiş “Həmkarlar ittifaqları haqqında” Qanun bu təşkilatların müstəqilliyini bir daha təsbit etdi, onların yalnız qanun və nizamnamə çərçivəsində fəaliyyət göstərməsini təmin edən zəruri hüquqi baza yaratdı.
Bazar iqtisadiyyatının sərt qanunları şəraitində müstəqil Azərbaycanın həmkarlar ittifaqları cəmiyyətdə işçilərin sosial-məişət, mədəni-maarif və müalicə-istirahət hüquqlarının təmin olunmasına, əhalinin müxtəlif qrupları arasında həmrəylik və konsensus yaradılmasına, aztəminatlı təbəqələrə qayğı göstərilməsinə və s. məsələlərin həllinə mühüm töhfə verirlər. Eyni zamanda, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası cəmiyyətdə konstruktivlik ruhu təbliğ edir, işəgötürənlərlə işçilər arasında münasibətlərin tənzimlənməsində böyük rol oynayır. Hökumət, Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası və Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası arasında hər il imzalanan Baş Kollektiv Saziş bu məqsədə xidmət edir və onun tələblərinə dönmədən əməl edilməsi bütün iştirakçı tərəflərin mühüm vəzifəsidir. Bu gün biz tam əminliklə deyə bilərik ki, həmkarlar təşkilatları idarə və müəssisələrdə əmək müqavilələrinə əməl olunmasında, işçilərin sosial hüquqlarının qorunmasında, əmək şəraitinin yaxşılaşmasında fəal rol oynayırlar.
Son illərdə Azərbaycan iqtisadiyyatına investisiya qoyuluşu dinamik surətdə artmışdır. Ölkədə çoxsaylı yerli və xarici müəssisələr, transmilli şirkətlər fəaliyyət göstərirlər. Bu gün həmin müəssisə və şirkətlərdə işləyən vətəndaşların sosial hüquqlarının müdafiəsi, əmək qanunvericiliyinə və müqavilələrinə əməl edilməsinə nail olmaq həmkarlar təşkilatları qarşısında duran həlli vacib vəzifələrdəndir.
Məmnunluq hissi ilə qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan həmkarlar ittifaqları müvafiq beynəlxalq təşkilatlarla fəal və səmərəli əlaqələr quraraq, mütərəqqi xarici təcrübəni öyrənir və bu təşkilatların əməyin təşkili, sosial problemlərin həlli sahəsindəki qabaqcıl təcrübəsini uğurla tətbiq edirlər. Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının Beynəlxalq Əmək Təşkilatı və Beynəlxalq Azad Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası kimi nüfuzlu təşkilatların üzvlüyünə qəbul olunması onun qazandığı beynəlxalq nüfuzun məntiqi nəticəsidir.
Əziz həmkarlar ittifaqları üzvləri! İnanıram ki, müstəqil Azərbaycan Respublikasının əsas demokratik təsisiatlarından biri olan həmkarlar ittifaqları vətəndaşların əmək hüquqlarının cəsarətlə qorunması və sosial rifah halının yüksəldilməsi sahəsində öz nəcib fəaliyyətlərini bundan sonra da davam etdirəcək və öhdələrinə düşən vəzifələri uğurla yerinə yetirəcəklər. Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasını və ona daxil olan təşkilatların üzvlərini, həmkarlar hərəkatı veteranlarını, bütün əmək adamlarını əlamətdar yubiley münasibətilə təbrik edir, onlara cansağlığı, xalqımızın rifahı və müstəqil dövlətimizin tərəqqisi naminə fəaliyyətlərində müvəffəqiyyətlər arzulayıram.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 24 noyabr 2005-ci il.
Bölmənin digər xəbərləri
