Azərbaycanın artan geosiyasi çəkisi Avropa İttifaqının gündəmindədir ŞƏRH
Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin iyulun 1-də Azərbaycana həyata keçirdiyi işgüzar səfər Bakı ilə Brüssel arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevlə keçirilən təkbətək və geniş tərkibli görüşlər, eləcə də mətbuata verilən bəyanatlar göstərdi ki, Avropa İttifaqı Azərbaycanla əməkdaşlığı artıq yalnız enerji müstəvisində deyil, daha geniş geosiyasi və strateji çərçivədə dəyərləndirir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında siyasi şərhçi Nicat İsmayılov deyib.
Onun sözlərinə görə, bu səfərin diqqətçəkən məqamlarından biri ondan ibarətdir ki, qısa müddət əvvəl Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın Bakıya səfərindən sonra Ursula Fon der Lyayenin də Azərbaycana gəlməsi təsadüfi deyil. Bu ardıcıl yüksəksəviyyəli təmaslar 27 üzv dövləti birləşdirən Avropa İttifaqının Azərbaycanla münasibətlərə verdiyi strateji əhəmiyyətin göstəricisidir və əlaqələrin inkişafında yeni mərhələnin başlandığını təsdiqləyir.
“Ursula Fon der Lyayenin çıxışında Azərbaycanı açıq şəkildə strateji tərəfdaş adlandırması xüsusi siyasi məna daşıyır. Bu yanaşma göstərir ki, Brüssel artıq Bakını yalnız enerji resursları təmin edən ölkə kimi deyil, regional təhlükəsizlik, iqtisadi əməkdaşlıq və nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin əsas iştirakçılarından biri kimi qəbul edir. Avropa Komissiyasının Prezidenti, həmçinin Azərbaycanın Cənubi Qafqazda lider dövlət olduğunu, regional sülh gündəliyinin formalaşmasında mühüm rol oynadığını vurğuladı və Prezident İlham Əliyevin liderliyini xüsusi qeyd etdi. Bu, Avropa İttifaqının Azərbaycanın regionda həyata keçirdiyi siyasətə verdiyi siyasi qiymətin göstəricisi hesab oluna bilər”, - deyə N.İsmayılov vurğulayıb.
O qeyd edib ki, son illərdə yaranmış yeni geosiyasi reallıq fonunda Azərbaycan Avropa üçün daha da vacib tərəfdaşa çevrilib. Çox mürəkkəb geosiyasi regionda yerləşən Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyi, müasir nəqliyyat infrastrukturu, enerji resursları və müstəqil xarici siyasəti ilə regional sabitliyin əsas təminatçılarından biri kimi çıxış edir. Avropa İttifaqı da artıq bu reallığı açıq şəkildə qəbul edir və Azərbaycanın strateji baxışını, uzunmüddətli inkişaf konsepsiyasını yüksək qiymətləndirir.
Enerjidən geosiyasətə: Avropa İttifaqının Azərbaycan siyasətində yeni mərhələ
“Enerji əməkdaşlığı isə münasibətlərin əsas sütunlarından biri olaraq qalır. Xüsusilə 2022-ci ildə Avropanın Rusiya qazından asılılığının yaratdığı böhran zamanı Avropa İttifaqının Azərbaycana müraciət etməsi və Bakının qısa müddətdə qaz ixracını 65 faiz artırması Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş statusunu daha da möhkəmləndirdi. Bu gün Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan dövlətlərdən biridir və tərəflər arasında əməkdaşlıq artıq təkcə təbii qazla məhdudlaşmır. Yaşıl enerji istiqaməti də gündəliyin prioritet mövzularındandır. Azərbaycanın zəngin bərpaolunan enerji potensialı, Xəzər hövzəsinin imkanları və Mərkəzi Asiya ölkələrinin resurslarının Avropaya daşınması perspektivi yeni enerji xəritəsinin formalaşmasına xidmət edir. Məhz bu baxımdan yaşıl enerji dəhlizi layihəsi Avropa ilə Azərbaycan arasında əməkdaşlığın yeni strateji istiqaməti kimi çıxış edir.
Ursula Fon der Lyayenin enerji əməkdaşlığı ilə yanaşı, enerji konnektivliyi üzrə xüsusi tərəfdaşlıq platformasının yaradılması təşəbbüsünü irəli sürməsi də diqqət çəkən məqamlardandır. Bu təşəbbüs göstərir ki, Brüssel Azərbaycanı Avropanın gələcək enerji və nəqliyyat şəbəkələrinin ayrılmaz hissəsi kimi görür.
İqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi də danışıqların əsas mövzularından olub. Hazırda Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaz ölkələri ilə ümumi ticarət dövriyyəsinin təxminən 70 faizinin Azərbaycanın payına düşməsi ölkənin regional iqtisadi liderliyini təsdiqləyən mühüm göstəricidir. Brüsselin bu əlaqələri daha da inkişaf etdirmək niyyətini ifadə etməsi isə iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçəcəyindən xəbər verir”, - deyə siyasi şərhçi bildirib.
O əlavə edib ki, səfər çərçivəsində Ermənistan-Azərbaycan sülh gündəliyi də diqqət mərkəzində olub. Avropa İttifaqının sərhədyanı bölgələr üçün 20 milyon avroluq yardım paketi təklif etməsi, həmçinin iki cəmiyyət arasında sülhün iqtisadi faydalarının təşviqinə yönəlmiş layihələrə dəstək vermək niyyəti Brüsselin bölgədə dayanıqlı sülhün bərqərar olmasında marağını göstərir.
“Bütün bunlar Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi balanslaşdırılmış və çoxşaxəli xarici siyasətin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu gün Azərbaycan eyni vaxtda ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə malikdir, Çinlə hərtərəfli strateji əməkdaşlığı inkişaf etdirir və Avropa İttifaqı ilə münasibətləri də strateji xarakter daşıyır. Müxtəlif qlobal güc mərkəzləri ilə paralel əməkdaşlıq Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu və diplomatik imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib.
Ursula Fon der Lyayenin Bakıya səfəri də göstərdi ki, Avropa İttifaqı rəhbərliyi artıq Azərbaycana yalnız enerji təchizatçısı kimi baxmır. Azərbaycan Brüssel üçün regional sabitliyin təmin olunmasında, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsində, Orta Dəhlizin inkişafında və Avropa ilə Asiyanı birləşdirən nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin həyata keçirilməsində mühüm geosiyasi aktor kimi qəbul edilir. Bu isə Azərbaycan-Avropa İttifaqı münasibətlərinin qarşıdakı dövrdə daha da dərinləşəcəyini və strateji məzmununun genişlənəcəyini göstərən əsas siyasi mesajdır”, - deyən N.İsmayılov fikirlərini yekunlaşdırıb.
Bölmənin digər xəbərləri
