Diplomatların Qarabağa və Şərqi Zəngəzura səfəri Ermənistanı niyə narahat edir?
Bakı, 17 sentyabr, AZƏRTAC
Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionlarına səfər etmələrinin Ermənistanın ictimai-siyasi çevrələrində narazılıq doğurması anlaşılmazdır. Bu torpaqlar Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinin tərkib hissəsidir. Həmin ərazilərdə diplomatik nümayəndələri qəbul etmək, aparılan bərpa və quruculuq prosesini nümayiş etdirmək Azərbaycanın suveren hüququdur.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvü Müşfiq Ələsgərli söyləyib.
O bildirib ki, Qarabağ Azərbaycanın tarixi coğrafiyasının mühüm hissələrindən biridir. Bölgədə Qafqaz Albaniyası dövrünə aid tarixi-mədəni irs nümunələri ilə yanaşı, müxtəlif tarixi mərhələlərə aid çoxsaylı abidələr mövcuddur. Azərbaycanın xarici diplomatlara bu irslə bağlı öz yanaşmasını təqdim etməsi də Ermənistanı narahat edəcək fəaliyyət deyil. Belə nəticə çıxır ki, Ermənistanı narahat edən məsələ təkcə sentyabrın 11-12-də bölgəyə səfərin təşkil edilməsi və burada 58 ölkəni, 9 beynəlxalq təşkilatı təmsil edən 150-yə yaxın diplomatın iştirak etməsi deyil. Çünki bu, 2020-ci ildən sonra Azərbaycan tərəfinin diplomatik korpusla Qarabağ və Şərqi Zəngəzura təşkil etdiyi sayca 22-ci birgə səfərdir. İndiki reaksiyalar belə təəssürat yaradır ki, Ermənistanın əsas narahatlığı Qarabağla əlaqədar yeni reallığın getdikcə daha çox beynəlxalq diplomatik praktikaya çevrilməsidir.
“Müşahidə olunan vəziyyət belədir ki, Ermənistanın ictimai-siyasi mühitinin böyük bir hissəsi Qarabağ mövzusunu hələ də tam bağlanmış məsələ kimi qəbul edə bilmir. Paradoksal məqam ondan ibarətdir ki, son etiraz ritorikasında yalnız keçmiş separatçı strukturlarla əlaqəli şəxslərin və müxtəlif ictimai fəalların deyil, həm də Ermənistan hakimiyyətində təmsil olunan şəxslərin mövqeləri görünür. Ermənistan rəhbərliyi bir tərəfdən sülh mesajları verir, Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılmasının vacibliyini bəyan edir, digər tərəfdən isə Qarabağ məsələsinin müxtəlif formalarda yenidən siyasi müzakirə predmetinə çevrilməsinə şərait yaradır. Diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə qarşı etirazlar Ermənistanın siyasi və ictimai mühitində sülh prosesinə ikili yanaşmanın olduğunu göstərir.
Ermənistanın Təhlükəsizlik Şurasının katibi Alen Simonyanın və xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanın müxtəlif açıqlamalarında bir tərəfdən eskalasiyadan yayınmaq və sülh prosesini davam etdirmək istəyi ifadə olunur. Digər tərəfdən isə Qarabağla bağlı məsələlərin Ermənistanın siyasi gündəmində müəyyən səviyyədə qalmaqda davam etdiyi görünür. Bu isə keçmiş münaqişənin siyasi və ictimai təsirlərinin tam aradan qalxmadığını göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Bu baxımdan diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərinə qarşı Ermənistanda yaranan əks-reaksiyanı yalnız bir səfərlə bağlı reaksiya kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Bu reaksiya fonunda Ermənistan cəmiyyətinin və siyasi elitasının Qarabağ münaqişəsindən sonrakı reallığı hansı səviyyədə qəbul etməsi məsələsi önə çıxır.
Ermənistan hakimiyyəti anlamalıdır ki, sülh prosesi yalnız sənədlərdə əks olunan prinsiplərdən və siyasi bəyanatlardan ibarət deyil. Bu prinsiplər ictimai-siyasi davranışda da öz əksini tapmalıdır. Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması və davamlı sülhün təmin olunması üçün yeni reallıqların qəbul edilməsi mühüm şərtdir. Ermənistan cəmiyyətində revanşist hisslərin və anti-Azərbaycan ritorikasının mövcudluğu bu baxımdan diqqət çəkir”, - deyə M.Ələsgərli vurğulayıb.
Ekspert əlavə edib ki, diplomatların Qarabağa səfərinə qarşı Ermənistanda yaranan əks-reaksiyanın, aparılan kampaniyaların bütün nüanslarını təhlil edərkən ciddi bir sual ortaya çıxır: Rəsmi İrəvan həqiqətən keçmiş münaqişənin səhifəsini bağlamağa və yeni reallığı qəbul etməyə hazırdırmı?