Ekspert: Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaza marağı artıq daha praqmatik və strateji xarakter daşıyır
Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC
Avropa İttifaqı rəhbərliyinin son dövrlərdə Azərbaycana ardıcıl yüksəksəviyyəli səfərlərini sırf diplomatik təqvimin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirmək düzgün olmaz. Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın ardınca Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana gəlməsi 27 dövləti birləşdirən nəhəng siyasi-iqtisadi mərkəzin Cənubi Qafqaza, xüsusilə də Azərbaycana münasibətində yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir. Bu, münasibətlərin adi əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji etimad, qarşılıqlı maraq və uzunmüddətli tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəldiyini təsdiqləyir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında ekspert Əbülfəz Babazadə səsləndirib.
O bildirib ki, Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycanı strateji tərəfdaş kimi təqdim etməsinin əsasında Avropanın formalaşdırdığı yeni geosiyasi yanaşma, Cənubi Qafqazda yaranmış yeni reallıqlar və Azərbaycanın son illərdə regionda yaratdığı tamamilə fərqli siyasi nizam dayanır.
"Azərbaycan artıq Avropa üçün yalnız enerji marşrutlarının mühüm iştirakçısı statusu ilə kifayətlənən dövlət deyil.
Bu gün Azərbaycan regionda sülh prosesinin təşəbbüskarı, təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırıcısı, nəqliyyat və kommunikasiya dəhlizlərinin əsas mərkəzlərindən biri, Xəzər hövzəsindən Avropaya qədər uzanan strateji coğrafiyanın siyasi ağırlıq nöqtəsidir", - deyə Ə.Babazadə vurğulayıb.
Ekspert qeyd edib ki, Avropa İttifaqının Azərbaycanla bağlı ritorikasında müşahidə olunan dəyişiklik xüsusi diqqət tələb edir.
"Əvvəllər Bakı ilə münasibətlər əsasən enerji təhlükəsizliyi kontekstində qiymətləndirilirdisə, hazırda bu yanaşma əhəmiyyətli dərəcədə genişlənib. Avropa artıq Azərbaycanı sülh gündəliyini irəli aparan, regional sabitliyi təmin edən, Şərqlə Qərbi birləşdirən, Avrasiyanın yeni iqtisadi və siyasi xəritəsində mühüm yer tutan güclü dövlət kimi qəbul edir. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi ardıcıl və uzaqgörən siyasət bu prosesin əsas siyasi dayağını təşkil edir.
Son illərdə Azərbaycan regionda proseslərin arxasınca gedən dövlət deyil, gündəmi müəyyənləşdirən, prosesləri idarə edən və istəyinə çatan ölkəyə çevrilib. Qarabağda dövlət suverenliyinin tam bərpasından sonra Bakının qarşıdurma və intiqam ritorikasına üstünlük verməməsi, əksinə, sülhün, bərpanın, reinteqrasiyanın, kommunikasiyaların açılmasının və regional əməkdaşlığın təşviq edilməsini prioritet seçməsi Azərbaycan dövlətinin siyasi müdrikliyini və gücünü nümayiş etdirdi. Avropa İttifaqı da məhz bu reallığı görür və Azərbaycanı yeni regional düzənin memarı kimi qiymətləndirir", – deyə ekspert vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycanın sülh prosesindəki rolunu və Prezident İlham Əliyevin liderliyini xüsusi vurğulaması son illərdə həyata keçirilən siyasətin Avropa səviyyəsində qəbul olunduğunu göstərən mühüm siyasi mesajdır.
"Azərbaycanın üstünlüyü bir neçə strateji amilin nadir və uğurlu vəhdətində özünü göstərir. Xəzər hövzəsi, Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya və Avropa arasında təbii körpü rolunu oynayan coğrafi mövqe, Bakı Limanı, Orta Dəhliz, dəmir yolu və avtomobil nəqliyyatı marşrutları, enerji xətləri, rəqəmsal bağlantı imkanları, təhlükəsizliyi təmin edən və tərəfdaşlarla münasibətlərdə balansı qoruyan siyasi iradə, eyni zamanda, gələcəyə hesablanmış strateji baxış Azərbaycanın Avrasiyanın iqtisadi və siyasi xəritəsində yüksək mövqeyini müəyyənləşdirən əsas amillərdir", – deyə o qeyd edib.
Ekspert hesab edir ki, Avropa İttifaqının Cənubi Qafqaza marağı artıq daha praqmatik və strateji xarakter daşıyır.
"Brüsseldə yaxşı anlayırlar ki, enerji təhlükəsizliyi təkbaşına mövcud olan sahə deyil. Bunun arxasında nəqliyyat təhlükəsizliyi, siyasi sabitlik, regional kommunikasiya, əlverişli investisiya mühiti, sərhəd təhlükəsizliyi və uzunmüddətli tərəfdaşlıq dayanır. Bu bütöv sistemin mərkəzində isə Azərbaycan yerləşir. Məhz buna görə Avropa İttifaqı Bakı ilə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsində maraqlıdır. Çünki Azərbaycan Avropanın enerji, nəqliyyat, ticarət və təhlükəsizlik gündəliklərinin kəsişdiyi nadir geosiyasi mərkəzlərdən biridir", – deyə Ə.Babazadə vurğulayıb.
O bildirib ki, Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətlərində müşahidə olunan yeni dinamika Brüsselin Cənubi Qafqaz siyasətində Azərbaycan amilini daha real, daha geniş və daha dərin şəkildə qəbul etməsinin ifadəsidir.
"Bu isə Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə uzun illər ərzində həyata keçirilən müstəqil dövlət siyasətinin, qətiyyətli liderliyin, regional proseslərin düzgün qiymətləndirilməsinin və strateji baxışın uğurlu nəticəsidir", – deyə ekspert əlavə edib.
Müxbir - Nailə Həsənova