Əlçatan təhsildən elmi tədqiqata: Jalə Məmmədova Bristol Universitetində doktorantura təhsili alacaq
Bakı, 27 avqust, AZƏRTAC
Bəzən insanın peşəkar yolunda atdığı bir addım növbəti mərhələnin başlanğıcına çevrilir. Jalə Məmmədova üçün də təhsil sahəsində fəaliyyət məhz belə bir yol açıb. Əvvəlcə əlçatan və ödənişsiz təhsilin təmin olunmasına yönəlmiş layihədə çalışan Jalə Məmmədova daha sonra bu istiqamətdə akademik biliklərini artırmaq üçün xaricdə təhsil almağa qərar verib. Bristol Universitetində Dövlət Proqramı çərçivəsində magistratura təhsilini fərqlənmə ilə başa vuran gənc tədqiqatçı indi həmin universitetdə doktorantura təhsili alacaq.
2026–2027-ci tədris ili üzrə Dövlət Proqramının qalibi Jalə Məmmədova AZƏRTAC-a müsahibəsində bildirib ki, təhsil sahəsinə marağı yalnız akademik fəaliyyətlə məhdudlaşmayıb və bu istiqamətdə ilk təcrübəsini “Khan Academy Azərbaycanca” layihəsində qazanıb.
Dövlət Proqramının qalibi deyib: “Təhsil sahəsində əvvəlcədən təcrübəm var idi. “Khan Academy Azərbaycanca” layihəsində fəaliyyət göstərirdim. Layihənin əsas məqsədi təhsili hər kəs üçün əlçatan etmək idi. Pandemiya dövründə bu məsələnin nə qədər vacib olduğunu daha aydın gördük. Müxtəlif səbəblərdən təhsil hər kəs üçün əlçatan olmaya bilər. Bizim məqsədimiz isə insanları əlçatan və ödənişsiz təhsillə təmin etmək idi”. Onun sözlərinə görə, bu təcrübə təhsil sahəsində bilik və bacarıqlarını daha da inkişaf etdirmək istəyini gücləndirib.
“Bakalavrda oxuyanda da həmişə istəyirdim ki, xaricdə təhsil alım. Qrup yoldaşlarım “Erasmus” proqramı ilə xaricdə təhsil almağa gedirdilər və mən də getmək istəyirdim. Pandemiyaya görə bu istəyimi həmin vaxt reallaşdıra bilmədim. Amma bu arzum ürəyimdə qalmışdı. Düşünürəm ki, bir sahədə yenilik etmək üçün müxtəlif təcrübələri öyrənmək lazımdır. Xaricdə hansı təcrübələrin həyata keçirildiyini, universitetlərin necə fəaliyyət göstərdiyini öyrənmək mənim üçün vacib idi”, – deyə Jalə Məmmədova bildirib.
Bir neçə xarici universiteti araşdıran Jalə Məmmədova seçimlər arasında Bristol Universitetinin xüsusi yer tutduğunu qeyd edib. Universitetin təhsil və tədqiqat sahəsindəki nüfuzu, eləcə də inklüziv təhsil istiqamətində gördüyü işlər onun üçün əsas meyarlardan olub.“Nəticədə bu universitetdən qəbul aldım və Dövlət Proqramına müraciət edərək qalib oldum. Magistratura təhsilimi burada fərqlənmə ilə başa vurduqdan sonra isə təhsil sahəsində elmi tədqiqat aparmağı qarşıma məqsəd qoydum”, – deyə o əlavə edib.

Jalə Məmmədovanın fikrincə, hər hansı sahəyə həqiqi töhfə vermək üçün əvvəlcə həmin istiqamətdə mövcud boşluqları müəyyənləşdirmək və onların aradan qaldırılması yollarını araşdırmaq lazımdır. “Doktorantura mənə tədqiqatçı kimi bu boşluqları görmək, onların üzərində işləmək və konkret həll yolları axtarmaq imkanı verəcək. Buna görə doktorantura təhsilinə başlamaq qərarına gəldim”, – deyə o bildirib.
Dövlət Proqramına iki dəfə müraciət etdiyini və hər dəfə qalib olduğunu söyləyən Jalə Məmmədova ilk müraciətinin magistratura təhsili üçün olduğunu qeyd edib.“Həmin vaxt müsahibəyə hazırlaşarkən əvvəlki qaliblərlə danışır, qiymətləndirmə meyarlarını araşdırır və ixtisasım üzrə hazırlıq görürdüm. Müsahibədən çıxanda prosesin yaxşı keçdiyini düşünürdüm. Nəticələr açıqlananda da gözləntim doğruldu və Dövlət Proqramının qalibi oldum”, – deyə o bildirib.
Doktorantura üçün müraciət zamanı hazırlıq prosesinə daha ciddi yanaşdığını vurğulayan müsahibimiz bildirib ki, bu dəfə yalnız ixtisas biliklərini deyil, həm də elmi tədqiqat aparmaq bacarığını nümayiş etdirməli idi.
“Təxminən bir ay ərzində mümkün sualları müəyyənləşdirir, müxtəlif cavab variantları üzərində işləyirdim. Özümü fərqli situasiyalara hazırlamağa çalışırdım ki, müsahibə zamanı gözləmədiyim suallarla qarşılaşsam belə, cavab verməkdə çətinlik çəkməyim. Müsahibəyə daxil olanda artıq özümü hazır hiss edirdim və nəticədə bütün sualları cavablandırdığımı düşünərək ayrıldım”, – Jalə Məmmədova qeyd edib.
Nəticələrin bu dəfə kodlarla elan olunmasının onun üçün ayrıca həyəcan yaratdığını bildirən Dövlət Proqramı qalibi deyib: “Kodumu tapıb qaliblər sırasında olduğumu görəndə çox sevindim. Çünki təxminən bir il ərzində bu layihə üzərində çalışmışdım. Elmi iş aparmaq da bir layihədir. Bir ilin sonunda üzərində çalışdığın işdə uğur qazanmaq və bütün əməyinin nəticəsini görmək çox yaxşı hissdir”.
Bristol Universitetində magistratura təhsili almasının doktorantura üçün də həmin universiteti seçməsində mühüm rol oynadığını deyən Jalə Məmmədova universitetin akademik mühitini, tədqiqat imkanlarını və təhsil prosesini artıq yaxından tanıdığını bildirib.“Bu da doktorantura mərhələsində diqqətimi birbaşa tədqiqatıma yönəltməyim üçün mənə üstünlük verəcək. Doktorantura müddətində əsas məqsədlərimdən biri elmi fəaliyyətimi daha da inkişaf etdirməkdir. Elmi məqalələr hazırlamaq, onları beynəlxalq elmi nəşrlərdə dərc etdirmək, müxtəlif konfranslarda iştirak etmək və fərqli tədqiqat metodlarını öyrənmək istəyirəm. Eyni zamanda, müasir tədqiqat alətlərindən, o cümlədən süni intellekt imkanlarından elmi fəaliyyətimdə daha səmərəli istifadə etməyi qarşıma məqsəd qoymuşam”, – deyə o bildirib.
Jalə Məmmədovanın doktorantura üzrə tədqiqat mövzusu ali təhsil müəssisələrində əlçatanlıq, xüsusilə əlilliyi olan tələbələrin təhsilə çıxışı ilə bağlıdır. Araşdırma çərçivəsində Azərbaycanda ali təhsil müəssisələrinin bütün tələbələr üçün nə dərəcədə əlçatan olduğu, mövcud maneələr və onların aradan qaldırılması yolları öyrəniləcək.

Dövlət Proqramına müraciət etməyi düşünən gənclərə tövsiyələrini də bölüşən Jalə Məmmədova əsas amilin özünə inanmaq və əldə olunan bilikləri düzgün təqdim etməyi bacarmaq olduğunu bildirib. Onun fikrincə, ixtisas üzrə geniş biliklərə malik olmaqla yanaşı, həmin bilikləri müsahibə zamanı qarşı tərəfə aydın və inamlı şəkildə çatdırmaq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan kommunikasiya bacarıqları, danışıq tərzi, səs tonu, jest və mimikalardan düzgün istifadə müsahibənin uğurlu keçməsinə təsir edən əsas amillərdəndir.
Müxbir-Nərmin Muradzadə