MƏRKƏZİ SEÇKİ KOMİSSİYASININ SƏDRİ MƏZAHİR PƏNAHOVUN MƏTBUAT KONFRANSI
MSK sədri əvvəlcə KİV nümayəndələri qarşısında çıxış edərək dedi:
- Hörmətli kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri, mən üzr istəyirəm ki, sizə dediyim vaxtdan bir az gec gəlmişəm. Amma çalışırdım ki, alınan protokolların sayı bir az çoxalsın. Bu gün bizim gərgin iş rejimimiz olubdur. Müəyyən şikayətlər daxil olmuşdur. Mən istəyirdim onları araşdırım ki, sizə bu barədə müəyyən məlumatlar verim. Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvləri bu gün səhər tezdən axşama qədər öz iş yerlərində olublar, dairələrlə, məntəqələrlə daim əlaqə saxlayıblar. Müxtəlif müşahidə missiyalarının nümayəndələri Mərkəzi Seçki Komissiyasının üzvləri ilə telefon vasitəsilə əlaqə saxlayıblar. MSK üzvləri də müxtəlif dairə və məntəqələrdə müşahidə aparıblar. Müraciətlərə cavab olaraq onlar dairələrə, məntəqələrə çıxıb, bəzən isə MSK-nın özünün təşəbbüsü ilə bu cür müşahidələr aparıblar.
Bu gün axşam MSK-nın iclasında müəyyən məsələləri müzakirə etdik. Bizim gəldiyimiz ümumi nəticə ondan ibarət oldu ki, seçkilər qənaətbəxş səviyyədə keçirilibdir. Əlbəttə, bəzi yerlərdə müəyyən qanun pozuntularının olması haqqında MSK-ya məlumatlar daxil olubdur. Biz onları araşdıracağıq. Amma ümumilikdə demək olar ki, 125 dairənin böyük əksəriyyətindən hələlik MSK-ya heç bir şikayət daxil olmamışdır. Ona görə bizim qənaətimizin formalaşmasında, dediyim kimi, müxtəlif müşahidə missiyalarının nümayəndələri ilə əlaqələrimiz və özümüzün məntəqələrdə prosesi müşahidə etməyimiz ciddi rol oynamışdır.
Biz seçki günü MSK-ya daxil olan şikayətlərə çox operativ şəkildə münasibət bildirməliyik. Bilirsiniz ki, Avropa Şurası Venesiya Komissiyası ekspertinin yaxından köməyi ilə MSK seçki hüquqlarının pozulması haqqında şikayət və müraciətlərə baxılmasına dair təlimat hazırlamışdır. Həmin təlimat qəzetlərdə çap olunubdur. Bizə daxil olan müraciətlər həmin təlimatın tələblərinə uyğun olaraq araşdırılacaqdır.
5 min 137 məntəqədə 4 milyon 662 min 603 seçicinin 46,83 faizi, yəni 2 milyon 183 min 913 nəfəri səs veribdir. Hesab edirəm ki, bu, bizim gözlədiyimiz rəqəmlərə yaxındır. Böyük şəhərlərdə, xüsusən Bakı şəhərində namizədlərin çoxluğu bu seçkilərdə əvvəlkilərdən fərqli bir mənzərə yaradıbdır. İlkin araşdırmamıza əsasən gəldiyimiz qənaət bundan ibarətdir ki, şəhərlərdəki fəallıqla kənd rayonlarında olan dairələrdəki fəallıq arasındakı fərq əvvəlkilərdən azdır. Namizədlərin sayının çox olduğu dairələrdə seçicilərin fəallığı kifayət qədər yüksək olmuşdur.
Biz daxil olan şikayətləri araşdırırdıq. İndiyədək MSK-ya 71 şikayət daxil olmuşdur. Bunların böyük əksəriyyəti ünvansız və göndərən şəxs barədə heç bir məlumat olmayan qısa teleqramlardır. Əsasən də namizədlərin bir-birinə iradlarıdır. Bəzi dairələrdə icra strukturlarının müdaxiləsinə aid müəyyən narazılıqlar var. Exit-poll keçirən “PA Consulting Group” şirkəti ilə bağlı çoxlu müraciət almışıq. İlkin olaraq müraciətləri MSK-nın üzvləri ilə birlikdə araşdırmışıq. Komissiya üzvləri daxil olan şikayətləri müzakirə edib öz münasibətlərini bildirəcəklər. Eyni zamanda, MSK-ya əlavə müraciətlər daxil olsa, bu barədə də ictimaiyyətə məlumat verəcəyik.
Hesab edirdik ki, bizə çox sayda şikayətlər daxil olacaqdır. Çünki namizədlərin ümumi sayı 1539 nəfər idi. Düşünürdük ki, əgər namizədlərin ikisindən bir şikayət daxil olsa belə, artıq bunların sayı 700-ü keçməli idi. Amma indiyədək MSK-ya 71 müraciət daxil olmuşdur.
Gün ərzində daxil olan şikayətlər arasında bir şikayət diqqəti daha çox çəkir. Məntəqələrdən birindən namizədlər MSK-ya küncü kəsilmiş və məntəqənin möhürü vurulmuş, müəyyən namizədin xeyrinə işarə qoyulmuş 15 ədəd bülleten göndərmişlər. Əlbəttə, bu, araşdırma tələb edir. Ona görə biz bu barədə təcili surətdə dairə seçki komissiyasına məlumat vermişik. Dairə seçki komissiyası bu məsələni araşdırıb MSK-ya məlumat verməlidir.
Digər ciddi bir məlumat 30 saylı dairədən gəlmişdir. Orada namizədlərdən biri çox ciddi şəkildə müxtəlif məntəqələrdə qarşıdurma yaratmışdı. Onun bu hərəkətini videokasetə çəkib MSK-ya təqdim etmişlər. Biz bu faktı araşdırmalıyıq. Müəyyən yerlərdən məlumatlar var ki, bəzən seçicilərdə seçki vəsiqəsi var, amma adları seçici siyahısında yoxdur. Biz məsələni araşdırırıq. Seçki dairələrinin birindən orada 80-nə qədər belə hal olduğu barədə məlumat almışıq. Müəyyən icra strukturlarının, bəzi yerlərdə polisin müdaxiləsi ilə bağlı iradlar daxil olubdur.
Əlbəttə, bizim üçün ən böyük təəccüb doğuran exit-poll keçirən “PA Consultinq Group” ilə bağlı şikayətlərdir. 11 saylı Qaradağ, 48 saylı Xaçmaz, 119 saylı Ağdam kənd dairələrindən 50-dən yuxarı müraciət var ki, exit-poll keçirənlər ancaq bir tərəfin, yəni müxalifətin nümayəndələridir. Təbiidir ki, əslində bu, yolverilməzdir. Biz bunu araşdırıb ictimaiyyətə məlumat çatdıracağıq.
Bu gün ABŞ-ın Vebster Universitetinin və Trumen Universitetinin müstəqil müşahidəçilər qrupu Müstəqil Mətbuat Mərkəzində mətbuat konfransı keçiriblər. Ümumilikdə onların rəyi çox yüksəkdir. Mən bu qrupun üzvləri haqqında bəzi məlumat əldə etməyə çalışdım. Onlar öz ölkələrində nüfuzlu insanlardır. Azərbaycandakı seçkilərə onların verdiyi qiymət çox yüksəkdir. Əlbəttə, bu, bizi sevindirir və digər müşahidəçi missiyalarının da seçkilərə ilkin münasibətini öyrənəcəyik. Noyabrın 7-də bəzi qruplar özlərinin ilkin münasibətlərini açıqlayacaqlar.
Mən hesab edirəm ki, seçkilər ümumi demokratik bir atmosferdə sərbəst keçirilibdir. Amma yenə də deyirəm ki, müəyyən yerlərdə bəzi qüsurların olması barədə MSK-ya məlumatlar daxil olubdur və bunları ciddi şəkildə araşdıracağıq. Komissiyanın üzvlərinin qərarı belədir ki, MSK-nın indiyə qədər tutduğu mövqe öz qüvvəsində qalır. Biz çəkinmədən deyirik ki, bu, dövlətimizin başçısının Azərbaycanda demokratik seçki keçirmək barədə mövqeyidir, siyasi iradəsidir. Çalışacağıq ki, bizə daxil olan müraciətləri iyirmi gün müddətində dəqiqliyi ilə araşdıraq və lazım gəlsə, qanun pozuntusu aşkar edilən bütün dairələrdə, məntəqələrdə nəticələri ləğv edəcəyik. Mövqeyimiz çox ciddidir.
Sonra MSK-nın sədri yerli və xarici jurnalistlərin suallarına ətraflı cavab verdi.