MOSKVANIN MERİ BAKIYA SƏFƏRİNİN YEKUNLARINDAN RAZIDIR
Yuri Lujkov Bakıya səfərinin yekunları barədə suala cavab verərək dedi ki, yekunlar çox mühümdür. Əvvəla, biz Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə, Baş nazirlə, Baş nazirin birinci müavini ilə görüşdük. Mədəniyyət naziri, Bakının meri ilə, digər rəhbərlərlə də bir sıra məsələlər müzakirə edildi. Ən başlıcası isə, biz istehsalın inkişafı sahəsində bir sıra konkret problemləri birlikdə işlədik, Azərbaycan Prezidentinə məlumat verdik və dövlət başçısı bunları dəstəklədi.
Yuri Lujkov əməkdaşlığın konkret planlarından danışaraq bildirdi ki, Moskva içməli suyun təmizliyini təmin etmək üçün zəruri olan alüminium-sulfat istehsalının inkişafında iştirak etmək niyyətindədir. Biz 20 min ton alüminium-sulfat, habelə qış aylarında şəhər küçələrini təmizləmək üçün işlədilən 5 min ton kalsium-xlorid almaq istərdik. Poliefir qatran, propilen oksidi istehsalının inkişaf etdirilməsi, sintetik kauçuk istehsalatı potensialının bərpası məsələləri müzakirə olundu. Bütün bu məsələlərdə qarşılıqlı anlaşma və qarşılıqlı fəaliyyət məramı oldu, bu isə burada Rusiya biznesinin sərmayələrindən bəhrələnməklə istehsalı inkişaf etdirməyə, iş yerlərinin sayını artırmağa imkan verəcək, habelə Azərbaycana xidmət edəcək və Moskvanın istehsal sistemi üçün faydalı olacaqdır”.
Moskva Azərbaycandan kənd təsərrüfatı məhsulu göndərilməsində də maraqlıdır. Yuri Lujkov həmçinin bildirdi ki, səfər zamanı Azərbaycan tərəfi qənnadı istehsalının inkişafına dair birgə layihəni dəstəklədi. Mer dedi: “Moskva qənnadı istehsalında böyük təcrübəyə malikdir və bu sahə ən yeni texnologiyalarla təchiz edilmişdir. Bu təcrübə yüksək keyfiyyətli məhsul buraxmağa imkan verir. Azərbaycanda kifayət qədər geniş çeşiddə fındıq-qoz, digər meyvələr var və bunlardan istifadə etmək son dərəcə faydalı olardı”.
Moskva rəhbəri dedi ki, Azərbaycan da, öz növbəsində, yeni internet-texnologiyalar təklif etdi. Biz bu məsələləri İlham Heydəroviçlə müzakirə etdikdə o, birgə işimizi çox fəal və böyük maraqla dəstəklədi. Birgə işimiz isə artıq başlanmışdır və olduqca maraqlı və müsbət nəticələrini vermişdir. Bütün bunlar Moskvada Azərbaycan mütəxəssislərinin intellektual potensialından və Moskva şəhər sistemində inkişaf etdirmək və həyata keçirmək imkanlarından istifadə etmək yolu ilə Moskvada reallaşdırıla bilər. Özü də təkcə Moskvada deyil, layihə uğurla inkişaf etdirilərsə, digər şəhərləri, hətta dövlətləri də maraqlandıra bilər.
Moskva merinin sözlərinə görə, Azərbaycan və Moskva hökumətləri arasında külək enerjisindən istifadə sahəsində yaxşı razılaşmalar əldə edilmişdir. Yuri Lujkov dedi ki, “sazişimizdə biz bir külək enerjisi kompleksi göndərməyi öhdəmizə götürmüşük. Sonra isə Azərbaycanın müstəqil enerji təchizatına tələbatı olan müxtəlif bölgələrində bu komplekslərdən istifadə üçün ilk kompleksin işinin səmərəliliyini birlikdə öyrənəcəyik. Bu, su təmizləyən qurğulara, təmiz içməli su alınması üçün ozonlaşdırma sisteminə də aiddir. Gördüyümüz kimi, müzakirə olunmuş məsələlərin hətta sadəcə sadalanması, - mən haqqında danışdıqlarımızın heç də hamısını sadalamadım, - sübut edir ki, səfərimizin əməli tərəfi zəngin olmuşdur. Çox şadam ki, biz qarşı tərəfin də bütün bu məsələlərə maraq göstərdiyini gördük. Üstəlik, bu, yeni iş yerlərinin açılmasına dair Prezident İlham Əliyevin elan etdiyi proqrama uyğundur”.
Yuri Lujkov Azərbaycan-Moskva əməkdaşlığının humanitar sahəsindən də danışdı. O dedi: “Biz Bakı Slavyan Universitetində olduq, orada “Moskva auditoriyası” açılmışdır. Biz ona çoxlu kitab bağışladıq, rus dilinin, ədəbiyyatının öyrənilməsinin təkmilləşdirilməsindən ötrü, tədrisin son metodikaları və paytaxtın mədəni həyatı ilə tanış olmaq üçün Moskvada praktika keçmək məqsədi ilə müəllimlərin, tələbələrin daha fəal qarşılıqlı əlaqələr yaratmasının vacibliyindən danışdıq. Biz təhsil sistemlərindən də söhbət açdıq. Bu sistemlər gələcəkdə də rus dili potensialına malik olmaq üçün hər iki ölkədən ötrü vacibdir. Bu potensial Azərbaycan üçün də, Rusiya üçün də səmərəlidir, çünki heç bir çətinlik olmadan işgüzar məsələlərimizi həll edə, mədəni əlaqələrimizi həyata keçirə bilərik. Söhbət tədrisin rus dilində getdiyi məktəblərə dərsliklər gətirilməsində Moskvanın köməyindən gedir. Bu, faydalıdır və müəyyən maliyyə vəsaiti tələb etmir, Azərbaycanda rus dilinin potensialını dəstəkləmək məqsədini doğruldur.
Moskvanın meri Bakıda həmvətənləri ilə keçirdiyi görüşlər barədə də təəssüratını bölüşərək dedi: “Biz diasporumuzla görüşdük. Sözün yaxşı mənasında, çox təsirli görüş oldu. Rus diasporumuzun nümayəndələrinin çıxışlarını dinlədik, problemlərindən hali olduq, gördük ki, onlar Azərbaycan vətəndaşlarıdır, vətənpərvəridirlər, öz vətənini sevir, Azərbaycan və Moskva hökumətləri arasında əməkdaşlıq proqramı çərçivəsində bu layihələrin həyata keçirilməsində fəal iştirak etməyə çalışacaqlar. Onlar bunun faydalı olduğunu görürlər.
Bundan əlavə, biz Nikitin adına kənd məktəbinə kompüter sinfi üçün avadanlıq bağışladıq. Ola bilsin, bu, problemlərimizi köklü surətdə həll etmir, lakin hər halda, nail olmağa çalışdığımız daha əsaslı və ümumi nəticəni belə kiçik addımlar vasitəsilə əldə edə bilərik”.
Qonaq gələn il Moskvada, Rusiyada Azərbaycan ilinin keçiriləcəyindən danışaraq vurğuladı ki, biz dövlətlərimiz arasında, xalqlarımız arasında qarşılıqlı mədəni əlaqələri bu yolla genişləndirəcəyik. Sovet İttifaqının süqutundan sonra qalan ümumi mədəni məkan bizim sərvətimizdir, onun əsasını başqa xalqların mədəniyyətləri ilə zənginləşmiş milli mədəniyyətlər təşkil edir. Biz mədəni mübadilələri genişləndirməliyik, bu, ölkələrimizin vətəndaşları və mədəniyyət xadimləri üçün gərəkdir. Belə mübadilə olmasa, həqiqi istedad sönməyə başlayacaqdır, ona geniş meydan gərəkdir. Bu geniş meydan isə bizim ümumi mədəni məkanımızdır.
Yuri Lujkov qarşılıqlı əmtəə dövriyyəsinin ildən-ilə artdığını da məmnunluqla qeyd etdi. O dedi: “Prezidentlərimiz əmtəə dövriyyəsinin həcmini yaxın vaxtlarda bir milyard dollar səviyyəsinə qaldırmağı qarşıya vəzifə qoymuşlar. Bu, yaxşı həcmdir, hərçənd son hədd deyildir. Əmtəə dövriyyəsini genişləndirmək ümumi məqsədimizdir və bu məqsəd ondan ötrü əlverişli şərait yaradılması vasitəsilə həyata keçirilməlidir. Güclü topdansatış mərkəzləri yaradılması belə şəraitlərdəndir. Biz bu mərkəzlər üçün Yujnı Butovoda torpaq sahəsi ayırmışıq. Belə mərkəzlər özünü yaxşı doğruldur. Axı, Moskva Rusiya Federasiyasının əsas topdansatış mərkəzidir. Biz Azərbaycanla topdansatış ticarətini inkişaf etdirmək niyyətindəyik”.
Yuri Lujkov dəmir yol tariflərinin və gömrük rüsumlarının yüksək olmasını əməkdaşlığın inkişafına əngəl törədən problemlərdən adlandırdı. O dedi: “Bununla mübarizə aparmaq və bu məsələləri dövlətlərarası səviyyədə həll etmək lazımdır. Mən Moskvaya qayıtdıqdan sonra bu problemlərin həllinin zəruriliyi barədə hökumətin rəhbərliyinə, prezidentə məlumat verəcəyəm. Bütün bunlar texniki məsələlərdir, onların hamısını həll etmək mümkündür. Görüşü başa çatdırarkən biz - Azərbaycan tərəfi də, Moskva tərəfi də qarşıya qoyulan vəzifələrin həllinə ciddi hazır olduğumuzu bildirdik. Düşünürəm ki, biz müvəffəqiyyət qazanacağıq. Mən Prezident İlham Əliyevlə görüşün çox böyük təsiri altındayam. Deyə bilərəm ki, Azərbaycanın bəxti gətirmişdir”.
Moskvanın meri Bakının müasir görkəmi barədə təəssüratını bölüşdü: “Bakıya sonuncu səfərimdən sonra şəhərin simasında yaxşılığa, gözəlliyə doğru ciddi dəyişikliklər gördüm. Şəhər daha təmiz olmuşdur. Problemlər də var və mən bir mer kimi onları görürəm. Bizim vəzifəmiz göz qabağında olan dəyişikliklərdən sevinməkdə deyil, şəhərlərimizdə yaşayan insanlara kömək edən problemləri aradan qaldırmaqdan ibarətdir. Şəhərin daha gözəl, daha təmiz olması xoş təsir bağışlayır. Bu, asanlıqla başa gələn iş deyildir. Şəhərdə çoxlu tikinti gedir. Yeni tikililər şəhərin mərkəzini artıq dövrəyə alır. Düşünürəm ki, onlar tarixi sərvət, şəhərin yaraşığı olan ərazidən kənara doğru irəliləyəcək, Bakı isə dünya səviyyəli müasir şəhər kimi formalaşacaqdır. Mənim yeganə tövsiyəm, - biz bu məsələni Prezident İlham Əliyevlə, Bakının meri ilə də müzakirə etdik, - odur ki, yeni bir şey tikərkən Azərbaycanın qədim və gözəl memarlıq ənənələrinə xələl gəlməsin. Bakı həmişə özünün memarlığı ilə məşhurdur və bu, bakılılara əzizdir”.