Muxtar respublikada kənd və ya ekoloji turizmin inkişafı üçün geniş imkanlar var
Naxçıvan, 5 aprel, Rauf Kəngərli, AZƏRTAC
Muxtar respublikanın bölgələrində aparılan infrastruktur quruculuğunun, təbiətə göstərilən qayğının nəticəsində əvvəlki illərlə müqayisədə sakinlər həftə sonları qədim diyarımızın gəzməli-görməli yerlərinə daha çox üz tutur, yerli şəraitdən istifadə imkanlarından yararlanırlar. Təbiət qoynunda istirahət etməyi sevənlər muxtar respublikanın istirahət məkanlarına üz tutur, dağ kəndlərinə gedirlər.
Naxçıvanda dərc olunan “Şərq qapısı” qəzetinin şöbə müdiri, tədqiqatçı-jurnalist Səbuhi Həsənov bu barədə AZƏRTAC-ın Naxçıvan bürosuna müsahibəsində danışarkən deyib. O bildirib ki, muxtar respublika turizmində mövsümiliyin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayan Ağbulaq Xizək Mərkəzinin bu il fevralın 17-də açılış tədbirində iştirak edən Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri turizmin inkişafı ilə bağlı mühüm bir məsələnin də diqqət mərkəzində olmasının əhəmiyyətini qeyd edib. Ali Məclisi Sədri deyib: “Kənddə ailə təsərrüfatları inkişaf etdirilməli, bu sahədə bacarığı olanlara dəstək göstərilməlidir. Onların istehsal etdikləri məhsullar yüksək səviyyədə qablaşdırılaraq turistlərə təqdim olunmalıdır. Turistik bölgənin əhalisinin gəlirləri, əsasən, turistlərə məhsullarını satmaqla, xidmət göstərməklə əldə olunur. Mərkəzdə böyük yeməkxana fəaliyyət göstərir. Bura üçün də məhsullar kənd əhalisindən alınmalıdır. Ərazidə müvafiq istehsal sexlərinin yaradılması imkanı da araşdırılmalıdır”. Muxtar respublika rəhbərinin turizm mərkəzində söylədiyi bu fikirlər, ümumilikdə, Naxçıvanda turizmin gələcəyi üçün aydın istiqamətlər ortaya qoyur. Xatırladaq ki, bu yaşayış məntəqəsi muxtar respublikada kompleks turizm infrastrukturunun qurulduğu ilk kənddir. Kənddə ailə təsərrüfatlarının inkişaf etdirilməsi belə təsərrüfat sahiblərinə öz məhsullarını birbaşa turistlərə satmaq üçün yeni imkanlar açır. Bu, inkişaf etmiş turizm ölkələrində geniş tətbiq olunur. Digər tərəfdən mövcud şərait ailə turizminin inkişaf etdirilməsinə zərurət yaradır.
“Ailə turizmi nədir və bunu necə formalaşdırmaq olar” - sualına cavab olaraq Səbuhi Həsənov qeyd edib ki, “Ailə turizmi” anlayışında turistlərə yalnız satış deyil, həm də xidmətlər nəzərdə tutulur. Muxtar respublikanın bir çox kənd yaşayış məntəqələrində fərdi evlərin turistlərə kirayəyə verilməsi də məhz ailə turizminin inkişafı məqsədi daşıyır. Yəni ailə turizmi bölgəyə üz tutan turistlərə bu cür evlərin kirayə verilməsindən tutmuş onlara müxtəlif xidmətlərin təklif olunmasını əhatə edir. Söhbət kənddə yaşayan ailələrin turizm xidmətlərinə cəlb olunmasından gedir. Burada bir neçə məqam əhəmiyyətlidir. Bunlardan biri də ilk olaraq turizm bölgələrində yaşayan ailələrin potensialının hansı səviyyədə olması məsələsidir. Buraya, əsasən, kirayə verilən evlərin təhlükəsizlik və infrastruktur təminatı (klassik və ya modern olmasından asılı olmayaraq), ailə üzvlərinin turistlərlə ünsiyyət bacarığı, dil bilgiləri, gülərüzlülük, onlar üçün gəzintilərin təşkili, fərqli növ və çeşidlərdə yeməklərin hazırlanaraq təqdim olunması və digərləri aiddir. Yaxud da beynəlxalq turizmdə daha çox rast gəlinən turistlərin təsərrüfat işlərinə cəlb olunması (“özün topla, özün bişir, özün ye” konsepsiyası), ənənəvi məişət məşğuliyyətləri ilə yerli yaşam tərzinin içinə daxil olmaq və sair.
“Bir faktı vurğulamaq lazımdır ki, ailə turizminin geniş şəkildə təmsil olunduğu kənd turizminin inkişafında ənənəvilik mühüm amillərdən sayılır. Belə ki, bu turizm növünü seçən turistlərin əksəriyyətini daha çox ənənəvi mədəniyyət maraqlandırır. Çünki burada əsas motivasiya kənd həyatına, burada yüz illər boyu yaşadılan dəyərlərə, adət-ənənələrə yaxın olmağa hesablanır. Hər bir halda müasir dəbi sevməyən kənd turizmi milliliyin təbliği baxımından unikal imkanlar yaradır. Turistləri isə bu dəyərləri öyrənmək, onlardan faydalanmaq üçün turizm şirkətlərinin təşkil 2-3 saatlıq gəzintilər qane etmir. Onlar üçün fərdi evlərdə qalmaq, ailə üzvləri ilə təmasda olmaq daha maraqlıdır, nəinki rəsmi proqram çərçivəsində hərəkət etmək. Elə buna görə də bütün dünyada kənd turizminin payı sürətlə artmaqdadır”, - deyən “Şərq qapısı” qəzetinin şöbə müdiri vurğulayıb ki, yaxın gələcəkdə Naxçıvanla ölkəmizin digər bölgələri arasında nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması həm ölkə daxilindən, həm də xaricdən turist axınını sürətləndirəcək. Bu baxımdan ailə turizminə tələbat daha da artacaq. Unutmayaq ki, ailə turizmində iş təkcə turistlərə ev kirayə verməklə bitmir, bunun iqtisadi effektivliyi o qədər yüksək olmaz. Əgər turistlərə digər xidmətlər təklif olunmursa, onlar bu pulu başqa ünvanlarda xərcləyəcək. Nəticədə, kirayə pulundan dəfələrlə artıq qazanıla biləcək vəsait (yemək, çay, səyahət, tərcüməçilik xidmətləri və sair) olmayacaq. Bu işdə yalnız o ailələr qazanclı çıxa bilərlər ki, sadaladığımız tərəfləri özlərində birləşdirə bilsinlər. Bir sözlə, Naxçıvanın maraqlı təbiətə və coğrafi əraziyə malik olması yaxın gələcəkdə ailə turizminin muxtar respublikada mühüm məşğuliyyət sahələrindən birinə çevrilməsinə imkan verəcək.