Oktyabrın 23-ü Beynəlxalq Qar Bəbiri Günüdür
Bakı, 23 oktyabr, AZƏRTAC
2013-cü ilin oktyabrında Bişkekdə keçirilən Qlobal Qar Bəbiri Forumu hər il oktyabrın 23-də qeyd olunan yeni əlamətdar tarixin - Beynəlxalq Qar Bəbiri Gününün əsasını qoydu.
AZƏRTAC xəbər verir ki, 2013-cü ilin oktyabrında Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə irbis kimi də tanınan qar bəbirinin populyasiyasının azalması və yox olmaq təhlükəsi ilə bağlı Qlobal Qar Bəbiri Forumu keçirilib. Müzakirələrdə bu nadir heyvanın tapıldığı 12 ölkədən nümayəndə iştirak edib və yekun olaraq, 2013-cü il oktyabrın 23-də bu nadir heyvanın mühafizəsi proqramı – Bişkek Bəyannaməsi qəbul edilib.
2024-cü ilin dekabrında BMT Baş Assambleyası qar bəbirinin dünya əhalisinin əhəmiyyətli hissəsinin su və digər mühüm resurslar və xidmətlərlə təmin edilməsində həlledici rol oynayan dağ ekosistemlərinin mühüm hissəsi olduğunu qəbul edərək oktyabrın 23-ü tarixini Beynəlxalq Qar Bəbiri Günü elan edən qətnamə qəbul edib. Azərbaycan da bu qətnaməni dəstəkləyib. Sənədə 61 ölkə, o cümlədən Əfqanıstan, Hindistan, Qazaxıstan, Çin, Qırğızıstan, Pakistan, Rusiya, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan da imza atıb.
Qar bəbiri bu ölkələrin bir çoxunun yüksək dağlıq bölgələrində yaşayır. O, irbis kimi də tanınır. Bu iri pişik yırtıcı 1975-ci ildən Nəsli kəsilməkdə olan vəhşi fauna və flora növlərinin beynəlxalq ticarəti haqqında Konvensiyanın I Əlavəsində, 1986-cı ildən isə Vəhşi Heyvanların Köçəri Növlərinin Mühafizəsi haqqında Konvensiyanın I Əlavəsində qeyd edilib.
Qar bəbiri pişikkimilər ailəsinin üzvüdür. Təbiətdə onun ömrü 20 ildən çox deyil, qəfəsdə isə 28 ilə qədərdir. Bu nadir heyvan az sayda populyasiyasına və nəsli kəsilmək təhlükəsinə məruz qaldığına görə Qırmızı Kitaba daxil edilib. Qar bəbirlərinin ovlanması onların yaşadıqları bütün ölkələrdə qadağandır və onlar, həmçinin CITES Konvensiyasının I Əlavəsində (nəsli kəsilməkdə olan növlər və onların hissələrinin ticarətinə beynəlxalq qadağa) daxil edilib.
Böyük Qafqaz bəbirlərinin xilası 2001-ci ildən bəri WWF-nin Azərbaycanda həyata keçirdiyi ən mühüm fəaliyyətlərdən biridir. Qeyd edək ki, bu proqram Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti, IDEA İctimai Birliyinin rəhbəri Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən Ətraf Mühitin Mühafizəsi Naminə Beynəlxalq Dialoq tərəfindən dəstəklənib. 2009-cu ildən Rusiya Federasiyası və Azərbaycanın Ekologiya nazirlikləri WWF ilə əməkdaşlıq şəraitində və Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının (IUCN) ekspertlərinin iştirakı ilə bəbirlərin xilas edilməsi layihəsini genişləndirib. Layihə bu günə qədər davam edir, çünki qar bəbiri-dağ bəbiri populyasiyasının bərpası bütün Böyük Qafqazda Alp çəmənliklərinin kövrək ekosisteminin qorunmasına töhfə verir.
Beynəlxalq Qar Bəbiri Günü elm və təhsil müəssisələrində qeyd olunur, bu çərçivədə nadir heyvana həsr olunmuş fotosərgilər, seminarlar, sənədli filmlərin nümayişi keçirilir. Fəallar sosial mediada qar bəbiri haqqında biliklərini və planetin unikal heyvan növlərinin qorunmasının vacibliyi barədə məlumatlılığı artırmaq məqsədi daşıyan kampaniyalar təşkil edirlər.
Bölmənin digər xəbərləri
