Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

ELM VƏ TƏHSİL

Şimal Tacı bürcündə yeni ulduz alışması gözlənilir

Şimal Tacı bürcündə yeni ulduz alışması gözlənilir

Bakı, 17 aprel, AZƏRTAC

ABŞ-ın Milli Aeronavtika və Kosmik Tədqiqatlar Agentliyinin (NASA) verdiyi xəbərə görə, Yerdən təxminən 3000 işıq ilə məsafədə, Şimal Tacı bürcündə yerləşən T CrB ulduzu yaxın aylarda təkrar yeni ulduz kimi alışacaq.

Alimlərin hesablamasına əsasən T CrB yeni ulduz kimi alışdığı zaman onun parıltısı Yerdən adi gözlə görünəcək. Bu hadisənin 2024-cü ilin sentyabr ayınadək baş verəcəyi gözlənilir. Yeni ulduz alışmasını adi gözlə görə bilmək çox nadir hadisədir və hər nəslin bu şansı olmur.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu barədə Elm və Təhsil Nazirliyi N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası məlumat yayıb.

Yeni ulduzlar yeni doğulmuş ulduzlar deyil, əksinə, artıq həyatlarının son mərhələsinə çatmış ulduzun son alışmalarıdır. Yeni ulduzların sayının kifayət qədər olmasına baxmayaraq onların əksəriyyəti cəmi bir dəfə alışırlar. Əgər ulduz ikinci dəfə yeni ulduz kimi alışırsa, o təkrar yeni ulduz adlanır. Onların müşahidəsi isə həddindən çox nadir haldır. Astronomlara cəmi bir neçə təkrar yeni ulduz məlumdur. Bu ulduzlar müəyyən periodla yeni ulduz kimi alışır və bu müddət bir ildən milyon ilə kimi dəyişə bilər.

Şimal Tacı bürcünün T CrB ulduzu ömürlərinin son mərhələsinə çatmış ağ cırtdan və qırmızı nəhəngdən ibarət qoşa sistemdir.

Ağ cırtdanlar ömrünün son mərhələsində olan kiçik kütləli ulduzlardır. Kütlələri Günəş kütləsi ətrafında olan bu ulduzların radiusları Günəşin radiusundan təxminən 100 dəfə kiçik olduğuna görə onlar çox böyük sıxlığa, yüksək temperatura və güclü cazibə qüvvəsinə malik olurlar. Nəticədə qırmızı nəhəng örtüyünü atdıqca, atılan maddə ağ cırtdan tərəfindən “tutulur” və bu proses ağ cırtdanın kütləsi kritik kütləyə çatanadək davam edir. Günəşin mərkəzində gedən istilik-nüvə reaksiyaları ağ cırtdanların birbaşa səthində baş verir. Nəticədə səth temperaturu bir neçə milyon dərəcəyə çatan ulduz yeni ulduz kimi alışır. Bu da öz növbəsində çox böyük enerji ayrılması ilə müşayiət olunur. Alışma zaman sistemin ümumi parlaqlığı 1000, bəzən 100. 000 dəfəyə kimi artır.

T CrB ulduzunu xüsusi edən onun periodunun məlum və sabit olmasıdır. Ulduzun alışmaları 80 illik periodla təkrarlanır və son alışma 1946-cı ildə qeyd olunub. Bu cür partlayışların təhlili qoşa sistem ulduzları arasında alışmaya səbəb olan kütlə mübadiləsinin mexanizmini daha yaxşı anlamağa kömək edir.

Hazırda T CrB-nin görünən ulduz ölçüsü +10m-dir. Təkrar yeni ulduz kimi alışdıqdan sonra isə onun görünən ulduz ölçüsü +2m olacaq ki, bu da qütb ulduzunun parlaqlığına yaxındır. Bu zaman ulduz adi gözlə də yaxşı görünəcək. Ulduz öz parlaqlığının pikində bir neçə gün qalacaq, ən yaxşı halda o, bu parlaqlıqda bir həftə ətrafında qala biləcək. Sonra isə parlaqlığı zəifləyərək yenidən zəif obyektə çevriləcək. Adi halda ağ cırtdanlar o qədər kiçikdirlər ki, onları adi gözlə görmək mümkün deyil.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Neftçalada elmi- praktiki konfransda ekoloji məsələlər müzakirə olunub

Şimali Kiprin nümayəndə heyəti Mərkəzi Elmi Kitabxananı ziyarət edib

“Günəş kimi parlayan uşaqlar” podiuma çıxıblar

Bakı Musiqi Akademiyasında simfonik orkestrin konserti keçirilib

İsa Həbibbəyli Nobel mükafatı laureatı Əziz Sancarla görüşüb

Nobel mükafatçısı Aziz Sancar Azərbaycana gəlib

Fransız Polineziyası nümayəndə heyətinin iştirakı ilə Milli Məclisdə mətbuat konfransı keçirilib VİDEO

Milli Məclisdə “Fransız Polineziyasının dekolonizasiya hüququ - çağırışlar və perspektivlər” mövzusunda konfrans keçirilib

“Gənc arıçı” layihəsinin təlim mərhələsinə start verilib

Azərbaycan səfiri Rusiya xarici işlər nazirinin müavini ilə ikitərəfli əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edib

Gürcüstan MSK qərarları sadə səs çoxluğu ilə qəbul edə biləcək

Reyçel Avraam: Beynəlxalq ictimaiyyət Ermənistana sanksiyalar tətbiq etməlidir

Hərbi İdarəetmə İnstitutunun təkmilləşdirmə kursunun növbəti buraxılışı olub

Lüksemburqda Azərbaycanın Müstəqillik Günü qeyd edilib

Belçika-Azərbaycan Ticarət Palatasının təsis edilməsi təşəbbüsü irəli sürülüb

ADNSU-da “Səhnəarxası görüşlər” kitabının təqdimatı olub

“Tik-Tok”da xanımların fotolarını yayan şəxsi polis saxlayıb

Ölkə ərazisində küləyin sürəti ilə bağlı “sarı” və “narıncı” xəbərdarlıq edilib

Azərbaycanın xarici işlər naziri Pakistanın Baş naziri ilə görüşüb

Zəngilanda “Minaların ətraf mühitə təsirinin azaldılması: Təhlükəsiz və yaşıl gələcək üçün resursların səfərbər olunması” mövzusunda konfrans keçirilib - YENİLƏNİB-2

Azərbaycan azad edilmiş torpaqların dirçəliş modeli ilə də dünyanın diqqətindədir ŞƏRH

® “Unibank” təmir-tikinti işləri ilə bağlı tender keçirir

Küveyt Dövlətinin Əmiri Şeyx Məşəl əl-Əhməd əl-Cabir əs-Sabahdan

Bəhreyn Krallığının vəliəhdi və Baş naziri Salman bin Həməd Al Xəlifədən

KOBİA: Azad edilmiş ərazilərdə biznes qurmaq üçün xaricdən olan müraciətlərin sayı 500-ü ötüb

Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü münasibətilə bayram tədbiri keçirilib

Liviya Dövləti Prezident Şurasının Sədri Məhəmməd Yunis Əl-Mənfidən

Türkiyənin əmək və sosial müdafiə naziri DOST İnklüziv İnkişaf və Yaradıcılıq Mərkəzi ilə tanış olub

Elm-təhsil sahəsində Azərbaycan-Şimali Kipr əməkdaşlığının perspektivləri müzakirə olunub

Barselonada Azərbaycanın Müstəqillik Günü və Rəsulzadənin 140 illik yubileyi qeyd olunub

Tacikistanda Azərbaycan vətəndaşları üçün təhsil təqaüd proqramı elan edilir

Filippin Respublikasının Prezidenti Ferdinand Romualdez Markosdan

Türkiyənin əmək və sosial müdafiə naziri 1 saylı DOST Mərkəzi ilə tanış olub

Dövlət hesabına təhsil alacaq tələbələrin əhatə dairəsi genişləndirilir

“Avro-2024”: Danimarka millisinin heyəti açıqlanıb

İrlandiyanın Prezidenti Maykl Higginsdən

Kanadanın General-Qubernatoru Meri Saymondan

ADAU-da 16-cı Karyera sərgisi: 100-dən çox şirkət, 1000-dən çox vakansiya

Beynəlxalq humanitar minatəmizləmə konfransının iştirakçıları Zəngilanın Ağalı kəndində olublar

Təkrar ali və orta ixtisas təhsili üzrə elektron sənəd qəbulu başlanıb

Tədris digər dillərdə aparılan I siniflərə qəbul üçün müsahibələr yekunlaşıb

Azərbaycanda keçirilən beynəlxalq minatəmizləmə konfransı İordaniya mətbuatının diqqət mərkəzindədir

Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq konfransın iştirakçılarına müraciəti Gürcüstan mətbuatında

Muxtar respublika Nazirlər Kabinetinin bəzi qərarlarında dəyişiklik edilib və bir sıra qərarları ləğv olunub

Qətər Dövlətinin Əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Tanidən

Qətər Dövləti Əmirinin müavini Şeyx Abdullah bin Həməd Al Tanidən

Qlazqo Universitetində keçirilən “UNESCO-nun Yay məktəbi”ndə Azərbaycan mədəniyyəti təbliğ edilib

Bakıda beynəlxalq üzgüçülük yarışı keçiriləcək

® “AccessBank” “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində ağacəkmə aksiyasına dəstək olub

Seneqal Respublikasının Prezidenti Bassiru Diomaye Fayedən

Füzulidə “Böyük Qayıdışın İstedadları” layihəsi çərçivəsində tədbir təşkil olunub

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında Uşaq festivalı təşkil olunacaq

Fransız Polineziyasının nümayəndə heyətinin rəhbəri Azərbaycana səfərini əlamətdar adlandırıb

Polineziya nümayəndə heyətinin rəhbəri: Azərbaycanın təcrübəsi bizim üçün xüsusi önəm daşıyır

Tacikistanda Müstəqillik Günü qeyd olunub, COP29-un təqdimatı keçirilib

Azərbaycan Cüdo Federasiyası yeni layihəyə start verib

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı

Bakı Ali Neft Məktəbində Elmi şuranın iclası keçirilib

Oğuz və Qəbələ rayon sakinlərinin ərizə, müraciət və təkliflərinə baxılacaq

Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının 2001-ci il 29 iyul tarixli 9-1 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Gecə vaxtı yerinə yetirilən işə və çoxnövbəli iş rejiminə görə əmək haqqının ödənilməsi barədə İzahat”da dəyişiklik edilməsi haqqında
Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının Qərarı

Coğrafiyaçı alimlər demoqrafiya mövzusuna həsr olunmuş beynəlxalq forumda çıxış ediblər

Azərbaycan Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının 2005-ci il 15 noyabr tarixli 24-2 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Bütün sahələr üçün ümumi olan qulluqçu vəzifələrinin Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçası”nda və 2007-ci il 23 oktyabr tarixli 14-1 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Bütün sahələr üçün ümumi olan qulluqçu vəzifələrinin Vahid Tarif-İxtisas Sorğu Kitabçası”na əlavə”də dəyişiklik edilməsi barədə
 Azərbaycan Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Kollegiyasının Qərarı

Sumqayıtda yol hərəkəti qaydalarını pozan velosipedçilər və avtomobili narkotiklərin təsiri altında idarə edən sürücü aşkarlanıb VİDEO

İspaniyanın Donastiya Beynəlxalq Fizika Mərkəzinin professoru BDU-da elmi seminar keçirib

KOBİA nümayəndələri Vyetnamda əməkdaşlığa dair bir sıra sənədlər imzalayıblar

Maurea Tuaiahutapu: Bakı konfransında Azərbaycan Hökumətinin dəstəyini bir daha hiss etdik

Naxçıvan şəhərində fəaliyyət göstərən marketdə nöqsanlar aşkarlanıb

Azərbaycanla Qazaxıstan arasında korrupsiyaya qarşı mübarizə sahəsində memorandum imzalanıb

Kişi həndbolçular arasında ölkə kubokunun qalibi bəlli olub

Nyu-Yorkda 28 May – Müstəqillik Günü münasibətilə həmvətənlərimiz arasında voleybol çempionatı keçirilib

Ağdamda elektrik paylayıcı avadanlıqları və elektrik yuvaları istehsal olunacaq

BDU-da tanınmış alim, şair, professor Mahirə Nağıqızı ilə görüş olub

Polineziya nümayəndə heyətinin rəhbəri: Partiyamız 40 ildir müstəqillik uğrunda mübarizə aparır

Xüsusi təyinatlılar təlimdə - Naxçıvandan fotolar

Polineziya rəsmisi: Fransa xalqımın və ölkəmin müstəqillik hüququnu pozur

Afrika Badminton Konfederasiyası Şurasının üzvü Milli Gimnastika Arenasında olub

Bakı Dövlət Universitetində doktoranturaya sənəd qəbulu aparılıb

Azərbaycanlı tədqiqatçının fikirləri Malayziyanın dövlət agentliyində dərc olunub

Naxçıvanda “Şərqin qapısı – qədim diyar” II elmi konfransı keçirilib

Türk Dünyası Mediatorlar Birliyinin İdarə Heyətinin sədri Yakup Erikeldən

® “Silk Way West Airlines” Onno Pietersmanı əməliyyatlar üzrə baş direktor vəzifəsinə təyin edib

Bakı qlobal startap ekosistemi reytinqində 68 pillə irəliləyib

Çikaqonun mərkəzində Azərbaycan Bayrağı qaldırılıb

Avstraliya Azərbaycanın COP29-a sədrlik missiyasını dəstəkləyir

AzMİU beynəlxalq reytinq siyahısında irəliləyib

Əli Hüseynli: Fransız Polineziyasının öz müqəddəratını təyin etmək hüququ vardır VİDEO

Rusiya Elmlər Akademiyasının 300 illik yubileyi qeyd olunub

14 ölkədən xarici QHT-lər Azərbaycanın COP29 fəaliyyətini alqışlayan bəyanat yayıb

Azərbaycanın iki güllə atıcısı Dünya Kubokunda mübarizə aparacaq

Azərbaycanın xırdabuynuzlu heyvanlarla bağlı beynəlxalq sertifikat almasının üstünlükləri açıqlanıb

Tarla seminarında “Qlobal iqlim dəyişikliyi şəraitində ərzaq təhlükəsizliyi” mövzusu müzakirə olunub

Baş nazir Əli Əsədov Türkiyənin əmək və sosial müdafiə naziri ilə görüşüb

Şəhid jurnalist Məhərrəm İbrahimovun övladı Uğur bu gün 4-cü sinfi bitirdi, o, cərrah olmağı arzulayır

Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin Aparat rəhbəri Daşkəsəndə vətəndaşları qəbul edib, təsərrüfatlara başa çəkib

Laosda ASEAN ölkələri XİN başçılarının 57-ci iclası keçiriləcək

Xaçmazda kros qaçışı üzrə yarışın qalibləri mükafatlandırılıb

Laçında "Sağlam həyat" günləri layihəsinə yekun vurulub

Çin süni intellekt üzrə üçillik Fəaliyyət Planını açıqlayıb

KİV: Şahzadə Keyt Middltonun səhhəti yaxşılaşır

Fərid Şəfiyev: Ermənistan Azərbaycana təzminat ödəməlidir