Üç ayda statistik vahidlərin sayı 186 min 693 olub
Bakı, 20 aprel, AZƏRTAC
Yanvar-mart ayları ərzində statistik vahidlərin (fərdi sahibkarlar istisna olmaqla) sayı 2,1 faiz artaraq aprelin 1-i vəziyyətinə 186 min 693 olub.
Dövlət Statistika Komitəsindən AZƏRTAC-a bildirilib ki, artım iqtisadiyyatın “Su təchizatı; tullantıların təmizlənməsi və emalı”, “Nəqliyyat və anbar təsərrüfatı”, “Daşınmaz əmlakla əlaqədar əməliyyatlar”, “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, “Turistlərin yerləşdirilməsi və ictimai iaşə”, “İnformasiya və rabitə”, “İstirahət, əyləncə və incəsənət sahəsində fəaliyyət” və “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” sahələrində nəzərəçarpacaq dərəcədə olub. “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi”, “Tikinti”, “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” və “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq” sahələrindəki statistik vahidlərin xüsusi çəkisi daha yüksəkdir. Xüsusi mülkiyyətə aid olan statistik vahidlərin əsas hissəsi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri” (32,4 faiz), “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi” (15,9 faiz), “Tikinti” (9,6 faiz), “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət” (7,2 faiz), “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq” (6,7 faiz), “Emal sənayesi” (5,9 faiz) və “İnzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi” (5,6 faiz) sahələrinin payına düşür. Reyestrdə qeydiyyatdan keçmiş statistik vahidlərdən tam xarici investisiyalı və birgə müəssisələr əsasən Türkiyə (25,5 faiz), İran (11,9 faiz), Rusiya (7,1 faiz), Böyük Britaniya (4,3 faiz), ABŞ (1,7 faiz) və Almaniya (1,2 faiz) kimi ölkələrin sahibkarları tərəfindən yaradılıb.
2023-cü ilin yanvar-mart ayları ərzində ləğv edilmiş statistik vahidlərin 21 faizi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, 15,4 faizi “Emal sənayesi”, 13,3 faizi “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, 8,7 faizi “Tikinti”, 6,7 faizi “Kənd təsərrüfatı, meşə təsərrüfatı və balıqçılıq”, 5,6 faizi (hər biri üzrə) “Əhaliyə səhiyyə və sosial xidmətlərin göstərilməsi” və “Digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi” sahələrinin, qalanları isə digər bölmələrin payına düşür. Bu dövrdə yeni yaradılmış statistik vahidlərin 44,8 faizi “Ticarət; nəqliyyat vasitələrinin təmiri”, 7,9 faizi “Peşə, elmi və texniki fəaliyyət”, 7,1 faizi “Tikinti”, 6,5 faizi “Emal sənayesi”, 5,5 faizi “İnzibati və yardımçı xidmətlərin göstərilməsi” sahələrinin, qalanları isə digər bölmələrin payına düşür.
Üç ayda yeni yaradılmış statistik vahidlərin 98,9 faizi xüsusi mülkiyyətli (o cümlədən 11,6 faizi tam xarici investisiyalı, 1 faizi birgə mülkiyyətli) müəssisələrin payına düşür. Qeydiyyatda olan statistik vahidlərin 64,2 faizi Bakıda yerləşib. Hesabat dövründə yeni yaradılmış statistik vahidlərin 80 faizi Bakıda, 4,6 faizi Abşeron-Xızı, 4,4 faizi Naxçıvan Muxtar Respublikası, 1,8 faizi Lənkəran-Astara, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda qeydiyyata alınıblar.
Statistik vahidlərin yaradılması prosesi Naxçıvan Muxtar Respublikasında (7,9 faiz), Bakı şəhərində (2,7 faiz), Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonunda (1,7 faiz), Abşeron-Xızı iqtisadi rayonunda (1,5 faiz), Qazax-Tovuz iqtisadi rayonunda (1,3 faiz) və Gəncə-Daşkəsən iqtisadi rayonunda (1 faiz) daha fəal olub. Bu dövrdə Bakı şəhəri üzrə 112, Qazax-Tovuz iqtisadi rayonu üzrə 27, Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonu üzrə 10, Abşeron-Xızı iqtisadi rayonu üzrə 9, Dağlıq Şirvan və Mərkəzi Aran iqtisadi rayonlarının hər biri üzrə 6, Naxçıvan Muxtar Respublikası və Şirvan-Salyan iqtisadi rayonlarının hər biri üzrə 5, Qarabağ və Mil-Muğan iqtisadi rayonlarının hər biri üzrə 4, Gəncə-Daşkəsən, Quba-Xaçmaz və Lənkəran-Astara iqtisadi rayonlarının hər biri üzrə 2 və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu üzrə 1 statistik vahid ləğv edilib.
2023-cü il aprelin 1-i vəziyyətinə ölkədə mövcud olan mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin (fərdi sahibkarlar istisna olmaqla) sayı Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2018-ci il 21 dekabr tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Mikro, kiçik, orta və iri sahibkarlıq subyektlərinin bölgüsü meyarları”na uyğun olaraq işçilərin orta siyahı sayı və illik gəliri meyarı əsasında müəyyənləşdirilib. Göründüyü kimi, 2023-cü il aprelin 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 92,8 faizini mikro sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi ticarət (34,2 faiz), digər sahələrdə xidmətlərin göstərilməsi (13 faiz), tikinti (9,9 faiz), peşə, elmi və texniki fəaliyyət (7,5 faiz) və kənd təsərrüfatı (7,1 faiz) sahələrində yaradılıb. 2023-cü il aprelin 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 4,9 faizini kiçik sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi ticarət (29,8 faiz), tikinti (12,4 faiz), emal sənayesi (10,7 faiz) və peşə, elmi və texniki fəaliyyət (7,3 faiz) sahələrindədir.
2023-cü il aprelin 1-i vəziyyətinə ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 1,8 faizini orta sahibkarlıq subyektləri təşkil edib və onların əsas hissəsi ticarət (26,3 faiz), tikinti (15,5 faiz), emal sənayesi (12,3 faiz) və nəqliyyat və anbar təsərrüfatı (5,8 faiz) sahələrində yaradılıb. Ölkə üzrə kommersiya təşkilatlarının ümumi sayının 0,5 faizi iri sahibkarlıq subyektləridir və onların əsas hissəsi tikinti (22,5 faiz), ticarət (17,6 faiz), emal sənayesi (15,3 faiz) və nəqliyyat və anbar təsərrüfatı (6,1 faiz) sahələrindədir. Mikro sahibkarlıq subyektlərinin 67,3 faizi Bakıda, 6,8 faizi Abşeron-Xızı, 4 faizi Lənkəran-Astara, 3 faizi Mil-Muğan, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb. Kiçik sahibkarlıq subyektlərinin 67,7 faizi Bakıda, 6,7 faizi Abşeron-Xızı, 3,3 faizi Gəncə-Daşkəsən, 3,2 faizi Mərkəzi Aran, qalanları isə digər iqtisadi rayonlardadır. Orta sahibkarlıq subyektlərinin 63 faizi Bakıda, 6,7 faizi Abşeron-Xızı, 3,7 faizi Şəki-Zaqatala, 3,4 faizi Mərkəzi Aran, qalanları isə digər iqtisadi rayonlarda yaradılıb. İri sahibkarlıq subyektlərinin 78,8 faizi Bakıda, 6,4 faizi Abşeron-Xızı, 2,7 faizi Gəncə-Daşkəsən, qalanları isə digər iqtisadi rayonlardadır.