London, 19 iyun, AZƏRTAC

Mühəndislikdən kosmik sənayeyə, oradan isə dünyanın ən nüfuzlu ali təhsil ocaqlarından birinə uzanan karyera yolu… Beşinci “Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibi, neft-qaz və kosmik sənaye sahələrində uzunillik təcrübəyə malik Mirqəni Hüseynli hazırda Oksford Universitetində biznesin idarə edilməsi (MBA) üzrə magistratura təhsili alır. AZƏRTAC-a müsahibəsində o, mühəndislikdən biznes strategiyasına keçid qərarından, Oksforddakı təhsil təcrübəsindən, qlobal biznes və texnologiya dünyasında müşahidə etdiyi əsas tendensiyalardan, eləcə də gələcək planlarından danışıb.

-Özünüz və peşəkar fəaliyyətiniz haqqında qısa məlumat verərdiniz. Mühəndislik sahəsinə marağınız necə yarandı?

-Mühəndislik təhsilini seçməyim məktəb illərində fizika və riyaziyyat kimi fənlərə meyilli olmağımdan irəli gəldi. Texniki sahədə uğurlu ola biləcəyimi düşünərək 1-ci qrupa hazırlaşmağı qərar verdim, lakin fakültə seçimini qəbul balımı bildikdən sonra etməyi düşünürdüm. Qəbul balımın yüksək olduğunu biləndən sonra neft-qaz mühəndisliyini seçdim. Peşəkar fəaliyyətimə neft-qaz sənayesində başlamışam. Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında (indiki Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universiteti) neft mühəndisliyi üzrə bakalavriat təhsilimi bitirdikdən sonra Xəzər Universitetində neft yataqlarının işlənməsi üzrə magistratura təhsili almışam. 2016-2020-ci illər arasında “Schlumberger” şirkətində “Well Testing” sahəsində işləmişəm və Azərbaycanın ən böyük qaz yatağı olan “Şahdəniz” layihəsində fəaliyyət göstərmişəm. 2020-ci ildə isə “Azərkosmos”a keçərək kosmik sənayedə karyeramı davam etdirmişəm, burada 5 il ərzində kiçik mühəndisdən aparıcı kommersiya mühəndisi vəzifəsinə qədər yüksəlmişəm. Bundan əlavə, 2025-ci ildə beşinci “Yüksəliş” müsabiqəsinin qalibi olmuşam. Hazırda Oksford Universitetində MBA təhsili alıram.

-Oksford Universitetində bu proqramı seçməyə necə qərar verdiniz?

-On ildən artıq mühəndislik təcrübəsindən sonra strategiya və idarəetmə istiqamətinə keçid üçün strukturlaşdırılmış biznes təhsilinə ehtiyac duydum. Oksfordu seçməyimin səbəbi onun akademik nüfuzu ilə yanaşı, liderlik prinsiplərinə verdiyi önəmdir. Dünyanın ən qədim universitetlərindən birində oxumaq məndə həm qürur, həm də təvəzökarlıq hissi yaradır. Oksfordun mühiti tam fərqlidir. Universitet binalarında bəşəriyyətə təsir etmiş insanların portretlərini görürsünüz. Prezidentlər, baş nazirlər və məşhur CEO-ların çıxışlarını canlı izləyə, hətta onlarla ünsiyyət qura bilirsiniz. Gözləntilərimə gəlincə, akademik məzmun (maliyyə, strategiya, liderlik və s.) gözlədiyimdən də artıq dərəcədə faydalı və tətbiqi oldu. Amma əsl təcrübə daha çox şəxsi inkişaf və dünyagörüşün genişlənməsi ilə bağlıdır.

-Texniki və mühəndislik sahəsindən biznes strategiyası və biznesin inkişafı istiqamətinə keçmək istəyiniz necə formalaşdı?

-Mühəndislikdən əlavə, ümumi biznesin necə idarə olunduğu, strateji qərarların necə verildiyi mənə hər zaman maraqlı olub. Mühəndis kimi başladığım yol get-gedə daha çox müştəri ehtiyaclarının qiymətləndirilməsi, kommersiya təkliflərinin texniki əsaslandırılması istiqamətinə yönəldi. “Azərkosmos”da fərq etdim ki, məni ən çox maraqlandıran artıq texniki problemin özü deyil, onun biznesə təsiri və hansı strateji qərarların verilməsinə səbəb olmasıdır. Bununla yanaşı, neft-qazdan kosmik sənayeyə keçidimdə artıq bir dəfə "sıfırdan başlamaq" təcrübəm olmuşdu və bunun mümkün olduğunu görmüşdüm və karyeramda növbəti dönüşü etmək üçün əlavə təhsil almaq qərarını verdim.

-Oksforddakı təhsil təcrübənizi necə qiymətləndirirsiniz?

-Təcrübəni yüksək qiymətləndirirəm, həm akademik, həm də şəxsi inkişaf baxımdan. Maliyyə, marketinq kimi əvvəllər mənə uzaq görünən fənləri belə maraqla öyrənirəm. Məni ən çox təsirləndirən isə təhsil proqramından kənarda olanlardır: yoldaşlarımın müxtəlif ölkələrdən, mədəniyyətlərdən və peşə sahələrindən gəlmələri, onların karyera yollarından daha çox, həyat yollarını formalaşdıran dəyərlər və dünyagörüşləri haqqında söhbətlər, “Oxford Union”da baş tutan debatlar. Universitetin mühiti "potensialınızla nə edəcəksiniz?" sualını daim canlı saxlayır və bu, liderlik haqqında düşüncələrimi formalaşdırır.

-Bu proqramda əldə etdiyiniz biliklərin gələcək karyeranıza hansı töhfələri verəcəyini düşünürsünüz?

-Bu, mənə əsas iki istiqamətdə töhfə verir. Birincisi, strategiya, maliyyə, M&A, əməliyyatların idarə edilməsi kimi sahələrdə strukturlaşdırılmış bilik. Bunlar mənim mühəndislik təcrübəmdə formalaşan analitik bacarıqlarımı daha geniş biznes kontekstinə tətbiq etməyə imkan yaradır. İkincisi, bu bilikləri konsaltinq, strategiya və biznesin inkişafı kimi sahələrdə tətbiq etmək üçün lazım olan dil və çərçivəni mənə verir, yəni texniki dərinliyi qoruyub saxlamaqla, onu biznes qərarlarına çevirə bilmə qabiliyyətini.

-Hazırda qlobal biznes və texnologiya dünyasında hansı əsas tendensiyaları müşahidə edirsiniz?

-Bir neçə tendensiya xüsusilə diqqət cəlb edir. Birincisi, süni intellekt artıq ayrıca bir texnologiya olmaqdan çıxıb şirkətlərin strategiya, əməliyyat və qərar qəbuletmə proseslərinin əsas hissəsinə çevrilir. Sual artıq süni intellektin istifadəsi ilə deyil, onu hansı proseslərə inteqrasiya etməklə rəqabət üstünlüyü qazana bilməklə bağlıdır. İkincisi, enerji keçidi qlobal səviyyədə şirkətlərin investisiya və strategiya qərarlarını yenidən formalaşdırır. Ənənəvi enerji şirkətləri get-gedə daha çox yeni texnologiyalara, alternativ enerji mənbələrinə və emissiyaların azaldılmasına yönəlmiş layihələrə investisiya yatırır. Bu, həm risk idarəetməsi, həm də uzunmüddətli rəqabətlilik məsələsidir. Üçüncüsü, kosmik sənaye sürətlə kommersiyalaşır. Peyk istehsalı və buraxılışının xərcləri azaldıqca, daha çox şirkət bu sahəyə daxil ola bilir, bu da rabitə, monitorinq və naviqasiya kimi sahələrdə yeni tətbiqlərin yaranmasına səbəb olur. Bu üç tendensiya bir-birindən ayrı görünsə də, getdikcə daha çox kəsişir. Məsələn, enerji infrastrukturunun monitorinqi üçün peyk məlumatlarının süni intellekt vasitəsilə təhlili artıq real tətbiq sahəsidir.

-Kosmos, enerji və biznes strategiyası sahələrinin gələcəkdə daha sıx inteqrasiya olunacağını düşünürsünüzmü?

-Bəli, düşünürəm ki, bu inteqrasiya artıq başlayıb. Peyk texnologiyaları enerji infrastrukturunun monitorinqi, uzaq bölgələrdə əlaqə təminatı və əməliyyatların idarə edilməsində bu gün daha mühüm rol oynayır. Hər iki sahənin texniki tələbləri və strateji qərar mexanizmləri oxşar struktura malikdir: hər ikisi yüksək kapital tutumlu, uzunmüddətli planlaşdırma tələb edən və geosiyasi faktorlardan asılı sənayelərdir. Gələcəkdə bu sahələri anlayan və aralarında körpü qura bilən mütəxəssislərə tələbatın artacağını düşünürəm.

-Xaricdə təhsil alan və beynəlxalq təcrübə qazanan azərbaycanlı mütəxəssislərin ölkəmizin inkişafında rolunu necə qiymətləndirirsiniz?

-Bu mütəxəssislər mühüm və artmaqda olan bir rola malikdir. Xaricdə qazanılan bilik və beynəlxalq şəbəkə, ölkəyə geri qayıtdıqda və ya beynəlxalq səviyyədə Azərbaycanı təmsil etdikdə əhəmiyyətli dəyər yaradır, istər biliklərin ötürülməsi, istərsə də beynəlxalq institutlarla əlaqələrin qurulması baxımından. Həmçinin müxtəlif sənayelərdə və beynəlxalq mühitlərdə işləmiş insanlar yerli kontekstdə tez-tez nəzərə alınmayan imkanları görə bilirlər. Eyni zamanda, xaricdə təhsil almış və uğur qazanmış azərbaycanlıların sayı artdıqca, cavan nəsillər də bunun mümkün olduğunu anlayır, öz potensial və bacarıqlarına daha çox güvənir, “mən də bacararam” düşüncəsini mənimsəyirlər.

-Təhsilinizi başa vurduqdan sonra karyeranızı hansı istiqamətdə davam etdirməyi planlaşdırırsınız?

-Məqsədim konsaltinq və ya enerji sahələrində, strategiya və biznesin inkişafında karyera qurmaqdır, xüsusilə rabitə, nəqliyyat və enerji sektorları ilə əlaqəli layihələrdə. Mühəndislik təcrübəmdən gələn texniki dərinliyi, MBA-dən əldə etdiyim biliklə birləşdirərək şirkətlərin və qurumların mürəkkəb kommersiya qərarlarında və uzunmüddətli strategiyaların hazırlanmasına dəstək olmaq istəyirəm.

-Oksford kimi nüfuzlu universitetlərdə təhsil almağı arzulayan gənc azərbaycanlılara hansı tövsiyələri vermək istərdiniz?

-Birincisi, sənədlər və imtahanlardan əvvəl "niyə" sualına cavab tapmaq vacibdir: niyə bu ixtisas, niyə indi. Bu suallar sənəd qəbulu və müsahibə mərhələlərində sizdən onsuzda soruşulacaq. Lakin bundan daha vacib səbəb düzgün addım atdığınıza, məqsədlərinizə uyğun proqram seçdiyinizə və sonra seçiminzdən peşman olmayacağınıza əmin olmaqdır. İkincisi, profilinizi formalaşdırarkən akademik nailiyyətlərdən kənar təcrübələrə də diqqət edin. Xarici universitetlər sadəcə əla qiymət alanları deyil, həm də aktiv insanları sevir. Bura peşəkar idmanla məşğul olmaq, hobbilər, könüllülük fəaliyyəti daxildir. Səbəbi sadədir: bunlar hamısı komanda işi, liderlik, kreativ düşüncə kimi keyfiyyətləri inkişaf etdirir. Üçüncüsü, özünüzü sizə inanan insanlarla əhatə edin. Çətin yolda bəzən insan özünə inamı itirir. Bu anlarda digərlərinin bizə inandığını bildirməsi çox vacibdir.

-Azərbaycanla bağlı gələcək peşəkar və şəxsi hədəfləriniz barədə nə deyə bilərsiniz?

-Peşəkar baxımdan Azərbaycanın texnoloji innovasiyalar və enerji sektorunun diversifikasiyası layihələrinin inkişafına töhfə verə biləcək bir yol axtarıram, çünki karyeramın hər iki mərhələsi məhz bu sahələrdə formalaşıb. Şəxsi hədəflərimdən biri isə hazırda əldə etdiyim bilik və təcrübəni azərbaycanlı tələbələrlə bölüşməkdir. Bunu təlim və ya universitetlərdə tədris etmək vasitəsilə etməyi planlaşdırıram.