Şəki, 5 aprel, Mustafa Dadaşov, AZƏRTAC

Molla, İslam dünyasında din işləri ilə məşğul olan insanlara hörməti ifadə edən bir termindir. İslam dövlətlərində elm adamlarına, təriqət və icma liderlərinə titul kimi bu ad verilir. Molla olmağın əsas şərti yaxşı dini təhsil almaq və bu mövzuda kifayət qədər biliyə sahib olmaqdır. Daha bu o demək deyil ki, hər saqqal buraxana, əmamə qoyub əllaməlik edənə bu titul verilsin.

İran molla rejiminin əməlləri sayəsində “molla” kəlməsi insanlarda mənfi emosiya yaranmasına səbəb olub. Belə ki, 1979-cu ilin 1 aprel günündə - “Ümumdünya gülüş günü”ndə İran İslam Respublikasının əsası qoyuldu və elə həmin gündən başlayaraq İranda yaranan yeni quruluşlu molla dövləti bütün bəşəriyyətin mənəviyyatı və duyğuları ilə “zarafat” etməyə başladı. Adında İslam olmasına baxmayaraq, dindən, dinin qaydalarından əsər-əlamət olmayan bir cəmiyyət - bütün bəşəriyyətin “islam faciəsi” formalaşmağa başladı. Bu faciənin mərkəzində isə əlbəttə ki, Azərbaycan türkləri dayanmış oldu. Qısaca desək, İranın dərdi Turan və türklərmiş.

Bu sözləri AZƏRTAC-ın bölgə müxbirinə açıqlamasında AMEA Şəki Regional Elmi Mərkəzinin direktoru, fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yusif Şükürlü söyləyib.

Elmi Mərkəzin direktoru bildirib ki, hakimiyyətə gəlişindən qabaq azərbaycanlılara muxtariyyət vəd etmiş molla rejimi yarım əsrə yaxındır “paniranizm ideologiyası” siyasətini həyata keçirməkdədir. Bu ideologiyanın tərəfdarları İranda yaşayan xalqların, o cümlədən osetinlərin, talışların, tatların, kürdlərin, taciklərin, puştunların, bəlucların, zazaların vahid bir dilə malik dövlət halında birləşdirilməsini istəyirlər. İdeologiyanı dəstəkləyənlərin fikrincə, İranda yaşayan və sayca üstünlük təşkil edən azərbaycanlılar türk dillərindən biri olan Azərbaycan dilində danışsalar da, “iranlı” kökünə sahib olduqlarına görə onlar da bu sıraya aiddirlər və assimilyasiya olunmalıdırlar.

Alimin sözlərinə görə, həmin siyasət Pəhləvi rejimindən başlansa da, mollalar paniranizmi dini çalarlarla bəzəyərək, daha da aqressivləşdirmişlər. “Vahid İslam ümməti” şüarı ilə heç bir konsepsiyasında İslam humanizmindən əsər-əlamət olmayan molla rejimi birbaşa dövlət terrorizmi ilə öz sütunlarını möhkəmlətməyə çalışır. Siyasi qəsbkarlığın ən bariz forması olan “dövlət terrorizmi”ni tətbiq edən İran nəinki başqa xalqların rifahına xələl gətirir, hətta sayı azərbaycanlılardan az olan fars əhalinin də hüzurunu pozmaqdadır. A.Xomeyninin formalaşdırdığı və atəşpərəstliyə daha yaxın olan, eləcə də İslami dəyərlərə xələl gətirən paniranizm ideologiyasının əsasını milli ayrı-seçkilik, sərt idarə üsulu və geniş xalq kütlələrinin manqurdlaşdırılmasına çalışmaq kimi əməllər təşkil edir. Milli ayrı-seçkilik, ksenofobiya və diskriminasiya məqsədyönlü şəkildə stimullaşdırılması ilə müəyyən fəsadlar yaradılır.

Yusif Şükürlü deyib: “Əslinə qalsa, İranda Molla rejimi klassik orta əsrlərdə Ələmut qalasında formalaşan Həşşaşilərin modifikasiya olunmuş variantıdır. Həşşaşilər də öz siyasi rəqiblərinə sui-qəsd həyata keçirmək, müxtəlif intriqalarla dövlətlərarası nifaq salmaq yolunu tuturdular. Lakin İran molla rejimi bu orta əsr terrorçularından fərqli olaraq, daha qəddardır. Belə ki, həşşaşilər, əsasən sərkərdələrə, əsgərlərə, ümumiyyətlə, əli silahlı insanlara qarşı hərəkət edirdilər. İrandakı rejim isə dinc sakinlərə, ziyalılara qarşı mənfur niyyətlər həyata keçirməklə fərqlənirlər. Ölkəmizdə XX əsrin 90-cı illərində akademik Ziya Bünyadova, son dövrlərdə isə jurnalist Rafiq Tağıya qarşı ölümlə nəticələnən sui-qəsdlərin həyata keçirilməsi yuxarıda sadalananlara bariz nümunədir”.

Müsahibimiz bildirib ki, yaxın qonşumuz olan İran İslam Respublikası Azərbaycanın gündən-günə güclənməsinə paxıllıqla yanaşır. Buna səbəb İranın şimal ərazilərinin əsl sahibinin kim olduğunu yaxşı dərk etməsidir. İran 200 ildir ki, narahatdır və Azərbaycanla olan bütün siyasətini bu narahatlığın üzərində qurmuşdur. XX əsrin 90-cı illərinin əvvəlləri İranın narahatlığının nisbətən yumşaldığı bir dövr oldu. Çünki “qəlbdaşları” olan ermənilər öz xarici havadarlarının - əsasən də Rusiyanın o zamanlar Ermənistanda olan hərbi hissələrinin köməyi ilə Azərbaycan torpaqlarını işğal etmişdilər. Onların bu rahatlığı çox yox - təqribən 2-3 il çəkdi.

“Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi ilə İranın “qriqoryan-hay qardaşları” ilə bazarlıqlarına son qoyuldu. Elə ilk dövrlərdən Ulu Öndər özünün azərbaycançılıq mövqeyini İran rejiminə təqdim etdi. Belə ki, Heydər Əliyev İranla bağlı hər bir məsələdə qətiyyətli mövqe sərgiləyirdi. Xəzərin sektor məsələsində Ulu Öndərin diplomatik manevrləri və sərt mövqeyi xəstə təxəyyüllü mollaların siyasi addımlarına yetərli maneə yaratdı. Dahi liderin 2001-ci ildən etibarən Dünya Azərbaycanlılarının qurultaylarını çağırması İran İslam Respublikasında, sözün əsl mənasında, vahimə yaratmış oldu. Hər beş ildən bir təşkil edilən qurultaylarda dünyanın dörd bir guşəsindən azərbaycanlıların Bakıya toplaşması və diaspor təşkilatlarının formalaşması imperialist İran molla siyasəti üçün “təhlükə” mesajlarını verirdi”,- deyə Yusif Şükürlü əlavə edib.

Elmi Mərkəzin direktoru deyib: “XXI əsrin ilk illərindən başlayaraq, Azərbaycan iqtisadiyyatının bütün sahələrinin sürətli inkişafı, əhalinin rifahının daha da yaxşılaşması hərbi qüdrətimizin yüksəlməsinə səbəb oldu. Ordumuz dövrün ən müasir silahları ilə təchiz olunur, hərbi sənayemiz inkişaf etdirilir. Xarici siyasətdə Azərbaycanın reytinqi artır və sair. Bu göstəricilər İranı narahat etməyə bilməzdi. Nəticədə, müasir “həşşaşilər” mənfur addım atmaq qərarına gəldilər. Ölkəmizdə “Avroviziya” müsabiqəsinin keçirilməsi zamanı İranın xüsusi xidmət orqanlarının həyata keçirmək istədiyi terror aktının qarşısı alındı. Xəyalı 90-cı illərin əvvəllərinə gedən molla rejiminin istəkləri puç oldu”.

Yusif Şükürlü qeyd edib ki, Aprel döyüşləri Azərbaycan Ordusunun qələbəsinin başlanğıcı idi. Bir sıra yaşayış məntəqələrinin geri qaytarılması İranı narahat etməyə bilməzdi. İran rəsmilərinin Ermənistana “işgüzar” səfərləri, İrəvanda qondarma soyqırımı abidəsinə dəfələrlə təşkil edilən ziyarətlər müsəlman cildinə girmiş İran irticaçı rejiminin hayların “qardaşları” olduğunu nümayiş etdirirdi. Əslində bu, İranın acizliyinin nümayişi idi. Çünki məlum səbəblərdən İran da Ermənistan qədər qorxuya düşmüşdü. Axı, Azərbaycanın regional gücə çevrilməsi, gələcəkdə bütün tarixi torpaqlarını qaytarmaq imkanına malik olması demək idi. Nəhayət, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 44 günlük Zəfər savaşı baş verdi və “İran-erməni qardaşlığı” qarşısında bir dövlət vardı - qalib Azərbaycan! Şanlı Qələbəmizdən sonra mollaların hay qardaşlarına olan ümidlərinin məyusluqla sona çatdığını vurğulayan Elmi Mərkəzin direktoru qeyd edib ki, tarixi torpaqlarımızın qaytarılması, Xudafərində Azərbaycan bayrağının dalğalanması Arazın o tayında konkret olaraq birmənalı qarşılandı. İranın molla rejimi Azərbaycanda çaxnaşmalar yaratmağı, təxribatlar və terror fəaliyyətləri həyata keçirməyi qarşısına məqsəd qoydu. Son günlərdə İrandakı Azərbaycan səfirliyində baş verən silahlı insident və səfirlik əməkdaşının qətlə yetirilməsi, Bakıda Milli Məclisin deputatı Fazil Mustafaya qarşı törədilən sui-qəsd cəhdi həmin məqsədin həyata keçirilməsinə istiqmətlənmiş terror əməliyyatlarından başqa bir şey deyildir.

Yusif Şükürlü deyib: “Hər hansı bir ölkədə fəaliyyət göstərən səfirliklər, həmin ölkə tərəfindən bütün vasitələrlə qorunmalı olduğu halda, İran adlanan dövlətdə adi bir əlisilahlı iranlının rahatca Azərbaycan səfirliyinə soxulmasına və qətliam torətməsinə imkan yaradılır. Yaxud, qonşu bir dövlətin millət vəkilinə sui-qəsd məqsədi ilə atəş açılır və bu terror əməlinin İranla əlaqəli şəxslər tərəfindən törətdildiyi aşkara çıxır. Bütün bunlar molla rejiminin heç bir beynəlxalq hüquq normalarına məhəl qoymadığını və özlərinə məxsus primitiv terrorçu fəaliyyətini nümayiş etdirmirmi?.. Aydın olur ki, iranlı terrorçular öz əməllərini dövlət orqanlarının qanadları altında həyata keçirirlər. Hər hansı bir dövlətin adi terrorçuluq fəaliyyəti beynəlxalq hüquq normaları ilə ziddiyyət təşkil edir. Belə ölkədə normal cəmiyyət, təhlükəsiz həyat və əmin-amanlıq yaradıla bilməz. Atalar demişkən: Qozbeli qəbir düzəldər!”.