Tovuz, 12 iyul, Elcan Məmmədov, AZƏRTAC

Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlıq salnaməsinə növbəti şanlı səhifə kimi yazılan Tovuz döyüşlərindən iki il keçir. Təxribatçı əməllərindən əl çəkməyən Ermənistan ordusunun növbəti diversiyasının qarşısının alınması ilə başlayan beşgünlük iyul döyüşlərində rəşadətli Ordumuz düşmənə sarsıdıcı zərbə vuraraq onun çirkin niyyətinin qarşısını sərt şəkildə aldı.

YADDAŞ: 2020-ci ilin iyul ayının 12-də günorta saatlarından başlayaraq Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz rayonu istiqamətində atəşkəs rejimini kobud şəkildə pozaraq Azərbaycan Ordusunun mövqelərini ələ keçirmək məqsədilə hücuma keçməyə cəhd göstərib.

Qarşı tərəf əvvəlcə yüngül atıcı silahlar, sonra isə müxtəlif çaplı silahlar, eləcə də 60, 82, 120 millimetrlik minaatanlar və iriçaplı digər ağır artilleriya qurğularından istifadə etməklə mövqelərimizi və sərhədboyu bir sıra yaşayış məntəqələrimizi (Ağdam, Dondar Quşçu, Əlibəyli, Vahidli, Yuxarı Öysüzlü və Aşağı Öysüzlü) atəşə tutublar.

Cavab tədbirlərinin görülməsi ilə bağlı komandanlıq tərəfindən bu istiqamətdə yerləşən bölmələrə dərhal müvafiq əmr və göstərişlər verilib. Görülən tədbirlər nəticəsində Ermənistanın növbəti təxribatının qarşısı qətiyyətlə alınıb, onun müdafiəsinin ön xəttindəki atəş nöqtələri, dayaq məntəqələri, döyüş texnikası, o cümlədən pilotsuz uçuş aparatları, müdafiəsinin dərinliyində yerləşən ehtiyatlar, artilleriya qurğuları, müxtəlif təyinatlı hərbi obyektlər və yüzədək canlı qüvvəsi məhv edilib.

İyulun 12-dən başlayan aktiv döyüş əməliyyatları iyulun 17-si axşam saatlarınadək davam edib. Bu müddət ərzində Ermənistan silahlı qüvvələri bölmələrinin mövqelərimizi ələ keçirmək cəhdlərinin qarşısı qətiyyətlə alınıb və hər hansı ərazi itkisinə yol verilməyib.

AZƏRTAC-ın bölgə müxbiri Tovuz hadisələrinin ildönümü ərəfəsində döyüşlərin baş verdiyi dövlət sərhədi istiqamətində olub, hərbçilərimizlə söhbət edib.

Qeyd edək ki, 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində olduğu kimi, bu dəfə də Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyi hərbi məlumatların yayılmasına tətbiq edilən qadağanı əsas gətirərək döyüş itkilərini ictimaiyyətindən gizlətməyə çalışıb. Hətta bununla belə, erməni tərəfi itkilərinin bir qismini etiraf edib. Bir müddət sonra həqiqət üzə çıxmış və onlar itkilərini guya müxtəlif şəraitdə baş vermiş hadisələr zamanı qeydə alındığını bildirərək etiraf etmək məcburiyyətində qalıblar.

Əldə olunan məlumata görə, Ermənistan ordusunun itkiləri arasında Suriya və Yaxın Şərqin müxtəlif ölkələrindən olan erməni əsilli döyüşçüləri də olublar. Bu kateqoriyadan olan şəxslər Ermənistanda rəsmi qeydiyyata alınmadığı üçün erməni hərbi rəhbərliyi tərəfindən bu itkilər gizlədilib.

Dövlət sərhədində vəziyyəti daha da gərginləşdirmək üçün ermənilər iyulun 14-dən 15-nə keçən gecə müxtəlif iriçaplı silahlardan istifadə etməklə Naxçıvan istiqamətində də təxribata əl atıb. Lakin bu istiqamətdə yerləşən Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun bölmələri tərəfindən də onun döyüş aktivliyinin qarşısı qətiyyətlə alınıb.

Ordumuzun hərbi qulluqçusu leytenant Ülvi Sadıqov bu gün bu ərazilərdə qürurla xidmət apardığını və istənilən təxribat cəhdinin qarşısını uğurla almağa hazır olduğunu deyib: “Tovuz döyüşləri zamanı ermənilərin mövqelərimizi ələ keçirmək cəhdlərinin qarşısı qətiyyətlə alındı və heç bir torpaq itkisi baş vermədi. Tovuz döyüşləri xalqımızın daha bir qəhrəmanlıq salnaməsinə çevrildi. Bu döyüşlərdə Ordumuz 12 şəhid verdi. Qürurla deyə bilərik ki, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı, qisasları alındı”.

Bölmələrimiz tərəfindən görülən cavab tədbirləri sadəcə qarşı tərəfin tətbiq etdiyi silah növlərinə uyğun, onun atəş nöqtələrinin susdurulması və bu istiqamətdə irəliləməsinin qarşısının alınmasına yönəldilmişdi. Hadisələrin dövlət sərhədində baş verməsinə baxmayaraq, hərbi qulluqçularımız heç bir halda qarşı tərəfin təxribatına uymadı. Təbii ki, bu döyüşlərdə bölmələrimizin qarşısında ermənilərin mövqelərini ələ keçirmək və ya hansısa istiqamətdə irəliləmək məqsədi yox idi. İyulun 13-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən Təhlükəsizlik Şurasının iclasında qeyd edildiyi kimi, “bizim Ermənistanla Azərbaycanın dövlət sərhədində hər hansı bir hərbi məqsədimiz yoxdur”.

Təəssüf olsun ki, Ermənistan silahlı birləşmələrinin hücumunun qarşısını alarkən döyüşlərdə Azərbaycan Ordusunun 12 hərbi qulluqçusu şəhid oldu.

“Vətəni qorumaq onun hər hansı bir yerində xidmət aparmaq mənim üçün böyük bir qürur hissidir. Hazırda xidmət apardığım ərazi Tovuz döyüşlərinin getdiyi yerdir. Bu, mənim və yoldaşlarımın məsuliyyətini daha da artırır. Xidməti vəzifəmizi yerinə yetirərkən nəzərlərimiz hər dəqiqə qarşı tərəfin üzərindədir. İstənilən təxribatın qarşısını almaq üçün hazırıq,” - deyə Ordumuzun hərbi qulluqçusu əsgər Bilal Bilalov deyib.

Ermənistan ordusundakı vəziyyətdən fərqli olaraq, qürurverici haldır ki, şəhid general və zabitlərimiz tabeliklərində olan əsgərlərlə bir sırada, ön xətdə döyüşüblər. Döyüşlər zamanı yaşayış məntəqələri və qeyri-hərbi obyektlərin intensiv atəşə tutulması nəticəsində mülki əhaliyə, dövlət əmlakına və fərdi mülklərə, eləcə də infrastruktur obyektlərinə ziyan dəyib. Artilleriya atəşi nəticəsində iyulun 14-də Tovuz rayonunun Ağdam kənd sakini 1944-cü il təvəllüdlü Əziz Əzizov həlak olub.

İyul döyüşlərinin davamı kimi təqribən bir ay sonra - avqustun 23-də saat 05:45 radələrində cəbhənin Goranboy rayonu istiqamətində Ermənistan silahlı qüvvələrinin diversiya-kəşfiyyat qrupu təxribat törətməyə cəhd göstərdi. Bu istiqamətdə yerləşən Azərbaycan Ordusunun bölmələri tərəfindən görülən qəti tədbirlər nəticəsində qarşı tərəf itki verərək geri çəkilməyə məcbur edildi və döyüş zamanı erməni diversiya qrupunun komandiri, baş leytenant Qurgin Alberyan əsir götürüldü.

Dinc durmayan Ermənistan tərəfi sentyabrın 27-də növbəti genişmiqyaslı təxribata əl atdı və Azərbaycan hərbi siyasi rəhbərliyi bütün bu təxribatlara son qoymaq üçün genişmiqyaslı əks-hücum əməliyyatının keçirilməsinə qərar verdi. Ermənistanın 30 il işğal altında saxladığı torpaqlarımız cəmi 44 gün ərzində azad olundu. Bu müharibə bir daha Azərbaycan Ordusunun nəyə qadir olduğunu göstərdi. Bir vaxtlar ordularının “məğlubedilməzliyi” mifi ilə öyünən Ermənistan rəhbərliyi cəmi 44 gündən sonra kapitulyasiya aktını imzaladı.