AHISKA TÜRKLƏRİNİN I BEYNƏLXALQ QURULTAYININ İŞTİRAKÇILARINA
Sizi – Ahıska türklərinin Bakıda keçirilən birinci beynəlxalq qurultayının nümayəndələrini və qonaqları ürəkdən salamlayır, hamınıza ən səmimi arzu və diləklərimi yetirirəm.
Ahıska türkləri tarixin acı sınaqlarını dəfələrlə öz taleyində yaşamış xalqdır. Keçmiş sovet imperiyasında bəzi xalqlara qarşı yönəlmiş milli ayrı-seçkilik və deportasiya siyasəti Ahıska türklərindən də yan keçməmiş, onlara ağır fəlakətlər gətirmişdir. 1944-cü ilin noyabr ayında repressiv rejimin məxfi qərarına əsasən, 86 minə yaxın Ahıska türkü öz tarixi-etnik torpaqlarından Orta Asiya və Qazaxıstanın səhralarına sürgün edilmişdir. Bu cinayətkar aksiya həyata keçirilərkən Ahıskanın əli silah tutan bütün kişiləri Böyük Vətən müharibəsində faşizmə qarşı ölüm-dirim savaşı aparırdı. Milli fəlakətə məruz qoyulanlar isə qocalar, qadınlar, uşaqlar idi. Minlərlə ahıskalı yük vaqonlarında ağır, məşəqqətli sürgün yolçuluğuna dözməyərək, soyuqdan, aclıqdan və xəstəliklərdən həlak oldu.
1956-cı ildə Ahıska əhalisinin yerləşdirildiyi xüsusi düşərgələrdə komendant rejimi ləğv olunsa da, tarixi ədalətin bərpa edilməsinə imkan verilmədi və ahıskalıların öz ata-baba torpaqlarına dönmək istəyinə qəti qadağa qoyuldu. Bu vəziyyətdə Azərbaycan Ahıska türkləri üçün ikinci doğma vətən oldu və 1958-1960-cı illərdə təxminən 20 min ahıskalı respublikamızın Saatlı, Sabirabad, Quba, Xaçmaz, Ağstafa və Qazax rayonlarında məskunlaşdırıldı. Az müddət ərzində Azərbaycan xalqının qayğısı və bu əməksevər insanların qadir əlləri ilə neçə-neçə abad kənd və qəsəbələr salındı və onlar üçün lazımi həyat şəraiti təmin edildi.
Xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyev həmişə ahıskalıların faciəli taleyinə, problemlərinə xüsusi həssaslıqla yanaşır, onların milli iradə və əzmkarlığını, mübarizliyini, zəhmətsevərliyini, tarixi-etnik kökə bağlılığını yüksək qiymətləndirirdi. Məhz onun diqqət və qayğısı ilə keçən əsrin 70-80-ci illərində Ahıska türklərinin yaşadıqları qəsəbə və kəndlər, təsərrüfatlar hərtərəfli inkişaf dövrünü yaşadı, zəhmət adamları yüksək dövlət mükafatlarına layiq görüldü, təhsilə, səhiyyəyə, sosial-mədəni həyatın bütün sahələrinə dövlət təminatı gücləndirildi. Ahıskalıların milli-mədəni özünəməxsusluğu, adət-ənənələrinin qorunması, dil və mədəniyyətinin inkişafı üçün hərtərəfli imkanlar yaradıldı. Azərbaycan dövləti indi də bu istiqamətdə siyasətini davam etdirir.
Ahıska türklərinin acı taleyindən söhbət açarkən, 1989-cu ilin qanlı Fərqanə hadisələrini xatırlamamaq mümkün deyildir. Keçmiş kommunist sələflərinin xalqlara qarşı ayrı-seçkilik siyasətini “yenidənqurma” adı ilə pərdələyərək, növbəti mərhələdə daha qəddar vasitələrlə həyata keçirən SSRİ rəhbərliyinin siyasi məkri ayrı-ayrı xalqların, o cümlədən Ahıska türklərinin həyatında yeni milli fəlakətlər törətdi.
Azərbaycan xalqı ilə Ahıska türklərini bir-birindən ayrı təsəvvür etmək çox çətindir. Ümumi etnik-tarixi köklərə və coğrafi məkana mənsubluq, kədər və sevincimizin eyniliyi tarixən bizi qırılmaz tellərlə birləşdirmişdir. XIX-XX əsrlərdə Azərbaycanın ictimai-siyasi, ədəbi-mədəni həyatında, maarifçilik hərəkatında ahıskalı türk ziyalılarının, mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin danılmaz xidmətləri olmuşdur. Qarabağın azadlığı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda qəhrəmanlıqla döyüşən, şəhid olan ahıskalı gənclərin şücaətlərini minnətdarlıqla qeyd edirəm.
Hörmətli qurultay iştirakçıları!
Hər bir şəxsin, o cümlədən hər bir xalqın öz ata-baba yurdunda, tarixi-etnik torpaqlarında yaşamaq haqqı onun toxunulmaz təbii hüququdur. Azərbaycan dövləti Ahıska türklərinin tarixi vətənə qayıtmaq əzminə və istəyinə hörmətlə yanaşır və problemin ədalət prinsipləri, beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində, qarşılıqlı anlaşma yolu ilə həllinə tərəfdardır. Ümidvaram ki, qurultayda bölgəmizdəki mövcud gerçəklik və həssas etno-siyasi durum nəzərə alınmaqla hərtərəfli müzakirələr keçiriləcək, obyektiv və ədalətli qərarlar qəbul olunacaqdır.
Bu şərəfli yolda sizə uğurlar arzulayıram.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 30 iyun 2004-cü il.
Bölmənin digər xəbərləri
