Alimlər 37 dərəcəlik istiyə davam gətirən tetanus və difteriya peyvəndi hazırlayıblar
Bakı, 10 avqust, AZƏRTAC
Britaniyalı alimlər soyuducuda saxlanılmasına ehtiyac olmayan tetanus və difteriya peyvəndi hazırlayıblar. Bu kəşf iqlim və elektrik enerjisinin verilməsindəki fasilələr səbəbindən dərmanların daşınma zamanı kütləvi şəkildə xarab olduğu, nəticədə minlərlə insanın ölümcül infeksiyalardan qorunmadan məhrum qaldığı isti və yoxsul ölkələrdəki daimi problemi həll edəcək.
Müasir vaksinasiyanın əsas problemi preparatın fabrikdən konkret pasiyentə qədər bütün yol boyunca “soyuq zəncir” tələblərinə fasiləsiz şəkildə riayət olunmasının zəruriliyidir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, temperatur rejiminin pozulması səbəbindən dünyada hər il istehsal olunan bütün peyvəndlərin təxminən yarısı daşınma və saxlanma zamanı xarab olur. Tropik iqlimə malik ölkələrdə, əlçatmaz bölgələrdə və döyüşlərin getdiyi ərazilərdə bu, tibbi preparatların kəskin çatışmazlığına və müalicə olunmamış infeksiyalar səbəbindən ölüm hallarının atmasına gətirib çıxarır.
Yeni hazırlanmış peyvəndin effektivliyi və təhlükəsizliyi Sauthempton Universitetinin (Böyük Britaniya) alimləri və Stablepharma mütəxəssisləri tərəfindən insanlar üzərində aparılan ilk sınaqlarda sübuta yetirilib. Təcrübədə 60 könüllü iştirak edib. İnyeksiyadan cəmi bir ay sonra iştirakçıların 100 faizində adi lisenziyalı preparatların təsiri ilə müqayisə edilə bilən, tetanus və difteriyaya qarşı etibarlı qorunma yaranıb. Peyvəndləmə də problemsiz keçib. Belə ki, pasiyentlərdə heç bir təhlükəli yan təsir müşahidə olunmayıb.
Hazırlanmış peyvəndin əsasını britaniyalı biotexnoloqlar tərəfindən patentləşdirilmiş “StablevaX” texnologiyası təşkil edib. Bu texnologiya təsiredici maddənin molekullarını sabitləşdirməyə və onları temperaturun təsirindən qorumağa imkan verib. Hazırda tədqiqatçılar preparatın soyuducu olmadan dörd il ərzində tam effektivliyini qoruyub saxlaya biləcəyini yoxlayırlar.
İlk sınaqların uğurlu nəticəsi alimlərə daha çox könüllü qrupu üzərində klinik sınaqların növbəti mərhələsinə dərhal başlamağa imkan verib. Gələcəkdə “StablevaX” texnologiyasının digər peyvənd növlərinə, həmçinin onkoloji və infeksiyalara qarşı preparatlara uyğunlaşdırılması planlaşdırılır. İstiyədavamlı peyvəndlərə keçid nəinki planetin ucqar bölgələrində yaşayan milyonlarla insan üçün vaksinasiyanı əlçatan edəcək, həm də enerjitutumlu soyutma avadanlıqlarından imtina hesabına qlobal əczaçılıq sənayesinin karbon izini əhəmiyyətli dərəcədə azaldacaq.