Bakı, 3 iyul, AZƏRTAC

Yeni Dövlət Proqramı aqrar sektorun inkişafında kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, rəqabətqabiliyyətli istehsalın təşviqi, yeni texnologiyaların tətbiqi, emal sənayesinin inkişafı və ixrac potensialının gücləndirilməsi baxımından geniş imkanlar yaradır. Eyni zamanda, fermerlərin bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi, maliyyə resurslarına əlçatanlığın artırılması və aqrar sahəyə investisiyaların təşviqi istiqamətində mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Nar İstehsalçıları və İxracatçıları Assosiasiyasının (ANİİA) sədri Fərhad Qaraşov söyləyib.

O bildirib ki, proqram fermer və sahibkarların fəaliyyətinin daha səmərəli şəkildə təşkilinə xidmət edən vacib bir mexanizm kimi çıxış edir. Bu çərçivədə dövlət dəstəyi mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, aqrar məsləhət xidmətlərinin gücləndirilməsi və gəlirliliyin artırılması istiqamətində daha əlverişli şərait formalaşır. Nəticə etibarilə, fermerlərin risklərinin azaldılması və investisiya imkanlarının genişlənməsi təmin olunur. Dövlət dəstəyinin genişləndirilməsi istehsal həcminin artmasına, məhsul keyfiyyətinin yüksəldilməsinə və yeni investisiyaların cəlb olunmasına mühüm təkan verir. Bu yanaşma kənd yerlərində fermerlərin sosial-iqtisadi rifahının yüksəldilməsinə də töhfə verir.

“Müasir dövrdə aqrar sektorun inkişafı innovasiyalar və rəqəmsal texnologiyalar olmadan mümkün deyil. Bu baxımdan “ağıllı kənd təsərrüfatı” həlləri, əkin sahələrinin peyk monitorinqi və rəqəmsal xəritələşdirmə resurslardan daha səmərəli istifadə imkanları yaradır. Müasir texnologiyaların tətbiqi torpaq və su ehtiyatlarından optimal istifadəyə şərait yaradır, xəstəlik və zərərvericilərə qarşı mübarizəni gücləndirir və keyfiyyətli məhsul istehsalını artırır. Xüsusilə intensiv bağçılıqda damcılı suvarma sistemlərinin tətbiqi su resurslarına qənaət və məhsuldarlığın yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu kontekstdə su və torpaq ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi gələcək nəsillər üçün strateji prioritet kimi çıxış edir. Eyni zamanda, aqrar sahədə rəqəmsallaşma proseslərinin genişləndirilməsi istehsalın idarə olunmasında şəffaflığın və operativliyin artırılmasına xidmət edir. Bu yanaşma kənd təsərrüfatında qərarvermə proseslərinin daha elmi əsaslara söykənməsinə, resurs planlaşdırılmasının optimallaşdırılmasına və risklərin minimuma endirilməsinə şərait yaradır. Bununla yanaşı, innovativ texnologiyaların tətbiqi məhsuldarlığın sabitliyini təmin etməklə yanaşı, istehsalın beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılmasına da zəmin yaradır. Bu isə aqrar məhsulların rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsi və ixrac potensialının artırılması baxımından mühüm strateji əhəmiyyət kəsb edir”, - deyə ANİİA sədri bildirib.

Onun sözlərinə görə, aqrar sahədə rəqabətqabiliyyətliliyin yüksəldilməsi beynəlxalq standartlara uyğun, ixraca yönəlmiş istehsalın genişləndirilməsi, emal sənayesinin inkişafı və peşəkar kadr hazırlığı ilə sıx bağlıdır.

Mövcud subsidiya mexanizmləri fermer və sahibkarların fəaliyyətinin müxtəlif istiqamətlərini əhatə edir. Bu mexanizmlər istehsal xərclərinin azaldılmasına, maliyyə dayanıqlığının gücləndirilməsinə və texniki vasitələrdən istifadə imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir. Xüsusilə intensiv bağçılıq sahələrində tətbiq olunan birdəfəlik ödənişlər, eləcə də işğaldan azad olunmuş ərazilərdə narçılıq üçün artırılmış subsidiya məbləğləri fermerlərin müəyyən xərclərdən azad olunmasına şərait yaradır. Yeni təşviq tədbirlərinin əsas məqsədi məhsuldarlığın artırılması, ixracyönümlü istehsalın genişləndirilməsi və innovativ bağçılığın inkişafıdır. Bununla yanaşı, logistika xərclərinin dəstəklənməsi sahibkarlıq fəaliyyətinin stimullaşdırılmasına əlavə töhfə verir. Aqrar siyasətdə tətbiq olunan dəstək alətləri sektorun uzunmüddətli dayanıqlığının təmin edilməsinə yönəlmişdir. Bu yanaşma yalnız istehsal mərhələsini deyil, həm də dəyər zəncirinin bütün halqalarını əhatə edərək kənd təsərrüfatında sistemli inkişaf modelinin formalaşmasına xidmət edir.

“Fermerlərin maliyyə resurslarına çıxış imkanları güzəştli kreditlər və aqrar sığorta mexanizmləri vasitəsilə genişləndirilir. Bir sıra regionlarda girov mexanizmləri ilə bağlı mövcud çətinliklərin gələcəkdə həll olunacağı gözlənilir. İqlim dəyişiklikləri şəraitində su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə su itkilərinin azaldılması, damcılı suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi və mövcud su kanallarının bərpası prioritet istiqamətlərdəndir. Torpaq münbitliyinin qorunması və artırılması məqsədilə düzgün gübrələmə, eroziyaya qarşı tədbirlər və torpaq analizlərinin tətbiqi mühüm rol oynayır. Sağlam torpaq uzunmüddətli və keyfiyyətli məhsuldarlığın əsas təminatçısı kimi çıxış edir. Aqrar emal sənayesinin inkişafı kənd təsərrüfatı məhsullarının əlavə dəyər qazanmasına, itkilərin azalmasına və istehsalçı gəlirlərinin artmasına şərait yaradır. Eyni zamanda, bu sahə regionlarda yeni iş yerlərinin yaradılmasına da xidmət edir”, - deyə F.Qaraşov vurğulayıb.

O deyib ki, məhsulun tarladan son istehlakçıya qədər uzanan dəyər zəncirinin bütün mərhələlərində əlavə dəyərin yaradılması aqrar sektorun inkişaf dinamikasını gücləndirir. Bu prosesdə emal, qablaşdırma, logistika və marketinq mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Emal olunmuş məhsullar beynəlxalq bazarlarda daha yüksək rəqabət qabiliyyətinə malik olmaqla ixrac imkanlarının genişlənməsinə şərait yaradır. Azərbaycan məhsulları bir sıra xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətini qorumaqla yanaşı, yüksək keyfiyyət göstəriciləri ilə seçilir. Təbii istehsal xüsusiyyətləri və əlverişli iqlim şəraiti bu üstünlüyü daha da gücləndirir. Xüsusilə nar və nardan hazırlanan məhsulların 26 ölkəyə ixrac edilməsi bu istiqamətdə əldə olunan mühüm nəticələrdən biridir. Yeni Dövlət Proqramı istehsalın innovativ modellər əsasında genişləndirilməsi, logistika infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, sertifikatlaşdırma proseslərinin inkişafı və yeni bazarlara çıxışın dəstəklənməsi vasitəsilə ixrac potensialına mühüm töhfə verir.

“Qlobal bazarlarda uğur qazanmaq üçün beynəlxalq keyfiyyət və təhlükəsizlik standartlarına uyğun istehsal mühüm şərt kimi çıxış edir. Bu standartlar məhsulların ixrac bazarlarına çıxışını asanlaşdırmaqla yanaşı, istehlakçı etimadını da artırır. Bu kontekstdə GLOBALG.A.P. sertifikatının tətbiqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Lakin həmin sertifikatın əldə olunması ilə bağlı maliyyə yükü fermerlər üçün müəyyən çətinliklər yaradır və bu istiqamətdə dəstək mexanizmlərinin genişləndirilməsi məqsədəuyğun hesab olunur. Aqrar layihələr regionlarda məşğulluğun artırılmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsinə mühüm töhfə verir. Mövsümi məşğulluq da bu prosesdə mühüm rol oynayır və kənd təsərrüfatı fəaliyyətlərinin davamlılığını təmin edir. Kənd yerlərində sahibkarlığın inkişafı dövlət dəstəyi, subsidiya mexanizmləri və maliyyə alətlərinin genişləndirilməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. Bu amillər həm istehsalın, həm də məşğulluğun artmasına şərait yaradır. Gənclərin aqrar sektora cəlb olunması müasir texnologiyaların tətbiqi, startap təşəbbüslərinin dəstəklənməsi və təhsil proqramlarının genişləndirilməsi ilə mümkün olur. Bu yanaşma yeni nəsil kənd təsərrüfatı sahibkarlarının formalaşmasına xidmət edir.

Qarabağ və Şərqi Zəngəzur regionları geniş torpaq və su ehtiyatları, əlverişli iqlim şəraiti və zəngin kənd təsərrüfatı potensialı ilə ölkənin strateji aqrar bölgələrindən biri kimi çıxış edir. Bu ərazilərdə tətbiq olunan xüsusi subsidiya və dəstək mexanizmləri aqrar inkişafın sürətləndirilməsinə xidmət edir. Azad olunmuş ərazilərdə müasir texnologiyalara əsaslanan, ekoloji cəhətdən təmiz və resurslardan səmərəli istifadəni təmin edən kənd təsərrüfatı modelinin formalaşdırılması geniş perspektivlər açır. Bu yanaşma regionun nümunəvi aqrar inkişaf məkanına çevrilməsinə şərait yaradır. Eyni zamanda, aqrar istehsal zəncirinin tam formalaşdırılması, yəni ilkin istehsaldan başlayaraq emal, qablaşdırma və logistika mərhələlərinin inteqrasiyası xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu model regionda əlavə dəyər yaradılmasını gücləndirməklə yanaşı, kənd təsərrüfatı məhsullarının daxili və xarici bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirir, həmçinin kənd təsərrüfatı sahəsində investisiya mühitinin daha da yaxşılaşdırılması yerli və xarici investorların cəlb olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət tərəfindən yaradılan təşviq mexanizmləri bu prosesə əlavə stimul verir və aqrar sektorun inkişaf tempini sürətləndirir”, - deyə ANİİA sədri əlavə edib.

F.Qaraşovun fikrincə, dövlət tərəfindən yaradılan investisiya mühiti Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun yerli və xarici investorlar üçün cəlbediciliyini artırır. Bu investisiyalar həm istehsalın genişlənməsinə, həm də regionun sosial-iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verir. Prezidentin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl inkişaf strategiyası azad olunmuş ərazilərin bərpası və iqtisadi dövriyyəyə inteqrasiyası baxımından sistemli yanaşma formalaşdırıb. Bu çərçivədə aqrar sektorun prioritet istiqamət kimi müəyyən edilməsi, müasir aqroparkların yaradılması, infrastruktur təminatının gücləndirilməsi və biznes üçün əlverişli mühitin formalaşdırılması investisiya axınını stimullaşdıran əsas amillərdəndir. Eyni zamanda, dövlət tərəfindən tətbiq olunan təşviq mexanizmləri istehsal zəncirinin genişlənməsinə, innovativ texnologiyaların tətbiqinə və regionun kənd təsərrüfatı potensialının səmərəli reallaşdırılmasına xidmət edir. Bu yanaşma Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun dayanıqlı iqtisadi inkişaf trayektoriyasına daxil olmasını təmin edir. Prezidentin aqrar sahəyə göstərdiyi ardıcıl dəstək, yeni aqroparkların yaradılması və investisiya təşviqi siyasəti bu regionların qısa müddətdə müasir aqrar inkişaf modelinə çevrilməsinə zəmin yaradır.