Aygün Attar: Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə təşəbbüskar aktor kimi mövqeyini gücləndirir
Bakı, 8 oktyabr, AZƏRTAC
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin geosiyasi çəkisi artıq yalnız hərbi, iqtisadi və demoqrafik potensialla müəyyənləşmir. Strateji qərarları müstəqil qəbul etmək, müxtəlif güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurmaq, regional proseslərə təsir göstərmək və yeni əməkdaşlıq imkanları yaratmaq dövlətlərin beynəlxalq mövqeyini müəyyən edən əsas amillərə çevrilib. Azərbaycan son illərdə məhz bu istiqamətlər üzrə xarici siyasət imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Türkiyə–Azərbaycan Dostluq, Əməkdaşlıq və Həmrəylik Fondunun (TADİV) sədri, professor Aygün Attar deyib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas üstünlüklərindən biri strateji muxtariyyətlə praqmatik əməkdaşlığın uzlaşdırılmasıdır. Rəsmi Bakı milli maraqları prioritet götürməklə yanaşı, müxtəlif geosiyasi mərkəzlərlə münasibətlərini qarşılıqlı hörmət, suverenlik, bərabərhüquqluluq və konkret iqtisadi-siyasi maraqlar əsasında inkişaf etdirir. “Azərbaycanın Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq münasibətləri, ABŞ ilə 2026-cı ilin fevralında imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası, Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın yeni institusional çərçivəsinin müzakirəsi bu siyasətin konkret istiqamətlərini göstərir. Eyni zamanda, Rusiya və Ukrayna ilə münasibətlərdə suveren qərarvermə prinsipinin qorunması Azərbaycanın mürəkkəb geosiyasi mühitdə öz diplomatik xəttini davam etdirmək imkanlarını nümayiş etdirir”, – deyə professor bildirib.
A.Attarın sözlərinə görə, qarşıdakı mərhələdə Azərbaycanın beynəlxalq təsir imkanlarının genişlənməsi üçün əsas istiqamətlərdən biri ölkənin Avrasiya məkanında nəqliyyat, logistika və enerji əlaqələrinin mühüm qovşaqlarından birinə çevrilməsidir. “Orta Dəhliz, Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutları, Şərq–Qərb və Şimal–Cənub istiqamətlərinin inkişafı, eləcə də Zəngəzur bağlantısının reallaşdırılması perspektivi Azərbaycanı müxtəlif iqtisadi məkanlar arasında strateji əlaqələndirici mövqeyə yüksəldə bilər. Lakin əsas məsələ tranzit potensialını iqtisadi və siyasi dividendlərə çevirməkdir. Azərbaycan gələcəkdə yalnız yüklərin daşındığı coğrafi məkan kimi çıxış etməklə kifayətlənməməlidir. Ölkənin beynəlxalq logistika standartlarının hazırlanmasında, rəqəmsal gömrük mexanizmlərinin əlaqələndirilməsində, regional investisiya layihələrinin idarə olunmasında və təchizat zəncirlərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində daha fəal rol alması mümkündür.
Bakının əsas strateji hədəflərindən biri Cənubi Qafqazı rəqabət və qarşıdurma məkanından uzunmüddətli sabitliyin, qarşılıqlı iqtisadi asılılığın və əməkdaşlığın inkişaf etdiyi regiona çevirmək olmalıdır. Bu prosesin uğuru Azərbaycanın həm təhlükəsizlik maraqlarının möhkəmlənməsinə, həm də regional siyasətdə təşəbbüskar rolunun beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinə xidmət edəcək”, – deyə A.Attar vurğulayıb.
TADİV sədri çoxtərəfli diplomatiyanın daha sistemli və nəticəyönümlü mexanizmə çevrilməsinin də Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsi baxımından mühüm olduğunu bildirib. Azərbaycan Respublikası və Mərkəzi Asiya dövlət başçılarının Məşvərət Görüşləri ölkə üçün geniş siyasi və iqtisadi imkanlar yaradır. Növbəti mərhələdə əsas vəzifə platformaların imkanlarını bir-birini tamamlayan vahid strateji yanaşma əsasında əlaqələndirməkdir. Məsələn, Türk Dövlətləri Təşkilatının nəqliyyat və iqtisadi inteqrasiya potensialı D-8-in geniş bazar imkanları, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının maliyyə və investisiya institutları, Mərkəzi Asiya dövlətlərinin tranzit və resurs potensialı ilə uzlaşdırmaq mümkündür. Azərbaycan bu istiqamətdə dövlətlərarası iqtisadi əməkdaşlıq mexanizmlərinin təşəbbüskarı, regional infrastruktur layihələrinin əlaqələndiricisi və yeni investisiya platformalarının təşkilatçısı kimi çıxış edə bilər. Ortaq logistika fondlarının yaradılması, rəqəmsal ticarət platformalarının inkişafı, yaşıl enerji dəhlizlərinin təşviqi və elmi-texnoloji əməkdaşlıq proqramlarının həyata keçirilməsi çoxtərəfli diplomatiyanın praktiki nəticələrini daha da gücləndirə bilər”, – deyə professor əlavə edib.
Bölmənin digər xəbərləri
