Bakı, 24 iyun, AZƏRTAC

Türkmənistan Prezidentinin ölkəmizə dövlət səfəri Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin strateji xarakterini daha da gücləndirən mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. İki ölkə arasında əlaqələr ilk növbədə xalqların ortaq tarixi kökləri, etnik yaxınlığı, mədəni-mənəvi dəyərləri və əsrlər boyu formalaşmış dostluq və qardaşlıq ənənələri üzərində qurulub. Bu ümumi tarixi-mədəni zəmin iki xalq arasında humanitar və ictimai əlaqələrin də daim inkişafına şərait yaradır. Xəzər dənizi boyunca yerləşən coğrafi yaxınlıq isə Azərbaycan və Türkmənistan arasında təkcə siyasi deyil, həm də iqtisadi, enerji və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlığın təbii geosiyasi və geoiqtisadi əsaslarını daha da möhkəmləndirir. 2017-ci ildə Bakıda imzalanmış Strateji tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə ikitərəfli münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsində mühüm rol oynamış, qarşılıqlı əməkdaşlığın institusional çərçivəsini formalaşdıraraq əlaqələrin uzunmüddətli və sistemli inkişafına hüquqi-siyasi baza yaratmışdır.

Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Bakı Dövlət Universitetinin dosenti, siyasi elmlər üzrə fəlsəfə doktoru Səbinə Qaraşova söyləyib.

“Son illərdə Azərbaycan və Türkmənistan arasında yüksəksəviyyəli qarşılıqlı səfərlərin intensivliyi, həmçinin liderlər səviyyəsində aparılan birbaşa dialoqlar siyasi münasibətlərin ardıcıl və dayanıqlı inkişafını təmin edən əsas amillərdən biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana həyata keçirdiyi səfərlər, Türkmənistan rəhbərliyinin Azərbaycana dövlət və işgüzar səfərləri, eləcə də beynəlxalq təşkilatlar və Zirvə görüşləri çərçivəsində keçirilən təmaslar iki ölkə arasında formalaşmış qarşılıqlı siyasi iradənin sabit, məqsədyönlü və uzunmüddətli xarakter daşıdığını nümayiş etdirir. Bu görüşlər zamanı əldə olunan razılaşmalar və imzalanan sənədlər əməkdaşlığın yalnız bəyanatlar müstəvisində deyil, konkret nəticələr və praktiki layihələr əsasında inkişaf etdiyini təsdiqləyir. Nəticə etibarilə, bu təmaslar Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin təkcə dostluq və mehriban qonşuluq çərçivəsində deyil, həm də strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində möhkəmlənərək regional və beynəlxalq müstəvidə daha geniş əməkdaşlıq imkanları yaradan mühüm bir platformaya çevrildiyini göstərir”, - deyə S.Qaraşova diqqətə çatdırıb.

Fəlsəfə doktoru qeyd edib ki, dövlət səfəri çərçivəsində əldə olunan razılaşmalar və imzalanan sənədlər Azərbaycan–Türkmənistan əməkdaşlığının hüquqi və institusional bazasının daha da möhkəmləndirilməsinə, əlaqələrin sistemli və davamlı xarakter almasına xidmət edir. Bu sənədlər enerji, neft və qaz sektorunda birgə fəaliyyətin genişləndirilməsi, elektrik enerjisi mübadiləsi və Xəzər dənizində mövcud resursların səmərəli istifadəsi kimi strateji istiqamətləri əhatə etməklə yanaşı, nəqliyyat və logistika sahəsində beynəlxalq dəhlizlərin inkişafı, yük daşımalarının artırılması, liman infrastrukturlarının modernləşdirilməsi və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi kimi mühüm hədəfləri də özündə ehtiva edir. Eyni zamanda, sənaye kooperasiyası, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və emalı, gömrük prosedurlarının sadələşdirilməsi, səhiyyə sistemləri arasında təcrübə mübadiləsi, rəqəmsal transformasiya və innovativ texnologiyaların tətbiqi, eləcə də qida təhlükəsizliyi sahəsində birgə mexanizmlərin formalaşdırılması ikitərəfli münasibətlərin çoxşaxəli və dayanıqlı inkişafına əlavə impuls verir. Xüsusilə Xəzər hövzəsində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, enerji resurslarının beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında alternativ marşrutların inkişafı və Orta Dəhliz üzərindən tranzit potensialının artırılması tərəflərin strateji maraqlarının əsas prioritet istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir və regional iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə mühüm töhfə verir. Bu kontekstdə Bakı gəmiqayırma zavodunda inşa olunaraq Türkmənistan tərəfinə təqdim edilən “Dostlug” tankerinin hədiyyə edilməsi isə iki ölkə arasında formalaşmış yüksək etimadın, siyasi iradənin və dostluq münasibətlərinin simvolik ifadəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycanın sənaye potensialının, xüsusilə də gəmiqayırma sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlərin bariz nümayişi kimi qiymətləndirilir; bu addım eyni zamanda qarşılıqlı etimad mühitinin praktiki nəticəsi olaraq əməkdaşlığın yalnız bəyanatlar səviyyəsində deyil, real layihələr və konkret təşəbbüslər üzərində inkişaf etdiyini göstərir.

“Azərbaycan və Türkmənistan arasında xüsusilə enerji və nəqliyyat-logistika sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır və iki ölkənin regional və beynəlxalq iqtisadi sistemdə rolunu daha da gücləndirən əsas istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir. Xəzər regionunun zəngin enerji ehtiyatlarının səmərəli şəkildə hasilatı və dünya bazarlarına çıxarılması, eləcə də enerji resurslarının diversifikasiyası və alternativ ixrac marşrutlarının formalaşdırılması tərəflərin ortaq iqtisadi maraqlarını daha da dərinləşdirir. Bununla yanaşı, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin, xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafı, tranzit yükdaşımalarının həcminin artırılması, liman və dəmir yolu infrastrukturunun modernləşdirilməsi Avrasiya məkanında ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə, regional iqtisadi inteqrasiyanın dərinləşməsinə və logistika şəbəkələrinin səmərəliliyinin yüksəldilməsinə mühüm töhfə verir. Bu proses həm Azərbaycanın, həm də Türkmənistanın qlobal enerji və logistika xəritəsində mövqeyini daha da möhkəmləndirərək onları mühüm tranzit və əməkdaşlıq mərkəzlərinə çevirir. Səfər çərçivəsində humanitar və siyasi mesajlar da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir, belə ki, tərəflərin Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərinə, o cümlədən Füzuli və Şuşa şəhərlərinə birgə səfərləri qarşılıqlı dəstəyin, həmrəyliyin və dostluq münasibətlərinin bariz ifadəsi olmaqla yanaşı, regionda yeni reallıqlara verilən siyasi qiymətin və ortaq mövqenin nümayişi kimi dəyərləndirilir; bu həm də iki ölkə arasında münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi sahələrlə məhdudlaşmadığını, eyni zamanda humanitar, mənəvi və mədəni dəyərlər üzərində inkişaf etdiyini göstərir. Ümumilikdə isə Türkmənistan Prezidentinin Azərbaycana dövlət səfəri Azərbaycan–Türkmənistan strateji tərəfdaşlığının daha da dərinləşməsinə, əməkdaşlığın yeni sahələr üzrə genişlənməsinə, regional inteqrasiya proseslərinin sürətlənməsinə və beynəlxalq müstəvidə iki ölkənin nüfuzunun və rolunun daha da artmasına xidmət edən mühüm siyasi hadisə kimi yadda qalır”,- deyə S.Qaraşova vurğulayıb.