“AZƏRİQAZ” SƏHMDAR CƏMİYYƏTİNİN SƏDRİ ƏLİXAN MƏLİKOVUN ÇIXIŞI
Hörmətli müşavirə iştirakçıları!
Bakının şəhərətrafı qəsəbələrindəki əhalinin sosial–məişət problemlərinin həlli, o cümlədən təbii qaz təminatının yaxşılaşdırılması məsələsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Ölkə rəhbərliyinin tapşırığına əsasən, təbii qaz təminatının yaxşılaşdırılması və bu sahədə olan problemlərin aradan qaldırılması istiqamətində “Azəriqaz” Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən daim tədbirlər görülür.
Belə ki, “Azəriqaz” Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən görülmüş tədbirlər nəticəsində 2005-2006-cı ilin payız-qış mövsümünə hazırlıqla əlaqədar yeraltı qaz anbarlarına 1 milyard kubmetrdən artıq təbii qazın vurulması bizə imkan verdi ki, builki qışın ən soyuq günlərində Bakı şəhərinə sutkada 12 milyon kubmetr qaz verək. Lakin pik vaxtlarda sutkada Bakıya 12 milyon kubmetr qaz verilməsinə baxmayaraq, yenə də təminat tam ödənmirdi. Xüsusilə bu problem Bakının şəhərətrafı qəsəbələrində özünü daha çox büruzə verirdi. Bunun bir neçə səbəbləri var. Əvvəla, əhalinin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasının göstəricilərindən biri kimi, qəsəbələrin sürətlə böyüməsi, yeni tikililərin sayının artması, lakin həmin ərazilərdə lazımi qaz təchizatı infrastrukturunun olmaması. İkincisi, bir tərəfdən fərdi evlərin tikintisi üçün ayrılmış ərazilərdə mövcud qaz kommunikasiyalarının nəzərə alınmaması, bəzi hallarda isə kəmərlərin qoruq zonalarının pozulmasıdır. Hazırda Bakı şəhəri üzrə qoruq zonalarında 2600-dən çox tikili mövcuddur. Bu səbəbdən qoruq zonası pozulmuş kəmərlərdə təhlükəsizlik baxımından tələb olunan texnoloji rejimlərin saxlanması qeyri-mümkündür.
Cənab Prezident, 2005-ci ilin noyabr ayında Sizin iştirakınızla Bakı Şəhəri İcra Hakimiyyətində keçirilmiş yığıncaqdan sonra “Azəriqaz” Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən bu məsələyə bir daha baxılmış və şəhərətrafı qəsəbələrin qaz təminatında olan problemlərin aradan qaldırılması üçün müvafiq tədbirlər planı və iş proqramı hazırlanmışdır. Tədbirlər planına əsasən, texniki-iqtisadi əsaslandırma işləri aparılmış, hər bir obyekt üzrə layihə-smeta sənədlərinin tərtibi üçün sifarişlər verilərək işə başlanılmışdır.
Aparılmış ilkin hesablamalara görə, Bakı şəhərinin ətraf qəsəbələri üzrə ümumi uzunluğu 350 kilometr olan müxtəlif diametrli boruların cəkilməsi, əsaslı təmiri və yeni qazpaylayıcı stansiyaların, qaztənzimləyici məntəqələrin qurulması nəzərdə tutulmuşdur.
Görüləcək işlər Bakı şəhərinə daxil olan bütün qəsəbələr üzrə ayrı-ayrılıqda hesablanıbdır. Hesabatlara əsasən, Bakı şəhərinin qəsəbələrinin qaz təminatının yaxşılaşdırılması, onlardakı yeni yaşayış massivlərinin qaz təminatının təşkili nəzərdə tutulmuşdur. Nəzərdə tutulmuş işlər iki mərhələdə - 2006-cı və 2007-ci illərdə həyata keçiriləcəkdir. Layihənin icrası 19 kəndi, 12 qəsəbəni əhatə edir və ümumilikdə 225 minə yaxın abunəçinin qaz təminatı yaxşılaşacaqdır.
37 kilometr magistral qaz kəmərinin çəkilməsi, 33 kilometr kəmərin qoruq zonasından çıxarılması, yeni salınmış yaşayış massivlərinin qaz təchizatı üçün infrastruktur yaradılmasından ötrü 29 kilometr kəmər çəkilməsi, 87 kilometr mövcud kəmərlərin əsaslı təmiri və yenidən qurulması, qaz təchizatının yaxşılaşdırılması məqsədi ilə 165 kilometr əlavə kəmərlərin çəkilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Eyni zamanda, 1 ədəd yeni qazpaylayıcı stansiyanın tikilməsi, 2-sinin yenidən qurulması, 2 ədəd yeni qaztənzimləyici məntəqənin tikilməsi nəzərdə tutulmuşdur.
Cənab Prezident, proqramda qeyd olunan layihələrin həyata keçirilməsi nəticəsində qaz təchizatındakı mövcud problemlər aradan qaldırılacaq, Bakıətrafı kənd və qəsəbələrin fasiləsiz və etibarlı qaz təminatına imkan yaranacaqdır.
İLHAM ƏLİYEV: Çox yaxşı. İndi bizim qaz hasilatımız artır və gələcəkdə daha da artacaqdır. Ona görə kifayət qədər qaz olacaqdır. Əsas odur ki, indi bütün xətləri biz normal vəziyyətə gətirib çıxaraq. Çünki Azərbaycanda qaz hasilatı ildən-ilə artacaqdır. Bu gün biz, haradasa, 5 milyard kubmetr hasil edirik, Rusiyadan böyük qiymətə 4,5 milyard kubmetr alırıq. Bilirsiniz ki, indi 1000 kubmetrin qiyməti 110 dollar olubdur. Ona görə dövlət 4,5 milyard kubmetr qazın alınması üçün, haradasa, 500 milyon dollar pul ödəyir. Onu da hamı bilməlidir ki, bunun müqabilində əhalidən o pulu yığa bilmir. Birincisi, ona görə ki, Azərbaycanda qazın daxili satış qiyməti 50 dollar səviyyəsindədir. Biz isə xaricdən bunu 110 dollara alırıq. Artıq buna, haradasa 100 faizdən çox dotasiya verilir. Pulun da yığılmasında böyük problemlər var. İndi yığım neçə faiz təşkil edir?
ƏLİXAN MƏLİKOV: Əhalidən 20 faiz.
İLHAM ƏLİYEV: Əhalidən 20 faiz, müəssisələrdən?
ƏLİXAN MƏLİKOV: Sənaye müəssisələrindən 90 faizdən yuxarı.
İLHAM ƏLİYEV: Ümumilikdə?
ƏLİXAN MƏLİKOV: Ümumilikdə təxminən 25 faiz.
İLHAM ƏLİYEV: 25 faiz. Mən bu barədə neçə dəfə demişəm. Biz buna gərək yol tapaq. İndi sayğaclar quraşdırılır. Amma eşidirəm ki, bəziləri sayğacları sıradan çıxarır, müdaxilə edirlər. Belə olmaz. Mən indi başqa ölkələri misal gətirmək istəmirəm, amma məcburam. İndi qonşu Gürcüstanda əhaliyə satılan qazın qiyməti 190 dollardır. Elədir?
ƏLİXAN MƏLİKOV: Bəli.
İLHAM ƏLİYEV: Başqa ölkələrdə təxminən 95 faiz yığılır. Gürcüstanda qaz var? Onlar qazı bizdən alırlar. Moldovada 160 dollardır. Başqa ölkələrdə də belədir. Bizdə 50 dollardır, onun da 25 faizi yığılır. Axı bu 500 milyon dollar, necə deyərlər, dövlətin çiynindədir. Bu 500 milyon dollar bizə nə qədər işlərin görülməsinə kömək edərdi. Mən hələ özümüz hasil edən qazın hesabını aparır, yəni orta qiymətini deyirəm. Əgər biz hasil etdiyimiz qazı da dünya qiyməti ilə götürsək, 1 milyard dollar edir. Biz bunu itiririk. Biz buna dözə bilmərik, ciddi tədbirlər görülməlidir.
Ancaq bununla yanaşı, əlbəttə ki, qazın hasilatı çoxaldıqca, bizim imkanlarımız da artacaq və biz bütün xətləri saz vəziyyətə gətirib çıxarmalıyıq. Biz artıq yeraltı qaz anbarını da təmir etdirdik, 1 milyard kubmetrə çatdırdıq. Gələcəkdə bilirəm ki, bunu 3 milyard kubmetrə çatdırmaq üçün proqram var. Beləliklə, bütün bizim qaz infrastrukturumuz gərək ən yüksək standartlara cavab versin. Xüsusilə Bakı kəndlərinə də qazın verilməsinə biz gərək nail olaq. İndi ki, proqram qəbul edirik, bu, bizə imkan verəcək ki, buna nail olaq.
X X X
Prezident İlham Əliyev müşavirəyə yekun vurdu.