Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğunda mütəmadi olaraq monitorinqlər həyata keçirilir
Bakı, 22 may, AZƏRTAC
Ölkəmizdə son illər bioloji müxtəlifliyin qorunması sahəsində çox mühüm tədbirlər görülür. Həmin addımlardan biri xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin yaradılmasıdır. Hazırda ölkəmizdə sahəsi 893 min hektar olan 10 dövlət təbiət qoruğu, 10 milli park və 24 dövlət təbiət yasaqlığını əhatə edən xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri şəbəkəsi fəaliyyət göstərir. Həmin ərazilərin şəbəkəsi genişləndirilir, infrastruktur, mühafizə rejimləri yenilənir, idarəetmədə müasir yanaşmalar tətbiq edilərək yeni mühafizə olunan təbiət ərazilərinin yaradılması istiqamətində işlər görülür. Gələcək fəaliyyət kimi Zaqatala-Balakən regionunda ölkə tarixində ilk biosfer rezervatının - Zaqatala-Balakən biosfer qoruğunun yaradılması layihəsi istiqamətində müəyyən işlər aparılır. Həmçinin Bakı və Abşeron Palçıq Vulkanları Dövlət Təbiət Qoruğunun bazasında növbəti illərdə Qobustan Palçıq Vulkanları geoparkının yaradılması nəzərdə tutulub. Gələcək addımlardan biri də Hirkan meşələrinin UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edilməsidir.
Bunu Bioloji Müxtəlifliyin Qorunması Xidmətinin rəsmisi Arzu Babayeva Beynəlxalq Biomüxtəliflik Günündə AZƏRTAC-a müsahibəsində deyib.
Nadir və nəsli kəsilmək təhlükəsində olan bioloji növlərin artırılması, onların tarixən məskunlaşdıqları ərazilərə reintroduksiyası istiqamətində Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi, IDEA İctimai Birliyi, Ümumdünya Vəhşi Təbiətin Mühafizəsi Fondunun birgə layihəsinin həyata keçirildiyini deyən A.Babayeva fikirlərinə belə davam edib: “İlk olaraq ceyranların reintroduksiyası ilə başlayan layihə çərçivəsində indiyədək 346 baş ceyran ölkənin müxtəlif ərazilərinə, o cümlədən Gürcüstanın Vaşlovani Milli Parkına reintroduksiya olunub. 2019-cu ildən isə ölkəyə Avropa zubrlarının gətirilməsi istiqamətində işlərə başlanılıb. Bu dövr ərzində 36 baş zubr Şahdağ Milli Parkının İsmayıllı bölməsinə gətirilib orada xüsusi volyer şəraitində adaptasiya müddəti keçdikdən sonra vəhşi təbiətə buraxılıb. Zubr populyasiyasında davamlılıq var. Belə ki, fərdlərin sayında artım müşahidə olunur. Populyasiyadakı zubrların sayı 41-ə çatıb. Həmçinin 2022-ci ildən başlayaraq nəcib maralın reintroduksiyası istiqamətində müəyyən işlərə başlanılıb. Dörd baş nəcib maral Şahdağ Milli Parkının İsmayıllı bölməsində volyer şəraitində adaptasiya müddəti keçir. Onların müəyyən müddətdən sonra vəhşi təbiətə buraxılması nəzərdə tutulub”.
A.Babayeva erməni işğalından azad edilmiş ərazilərdə bioloji müxtəlifliyin mühafizəsi və bərpası istiqamətində görülən işlər barədə də məlumat verib: “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin sahəsi 43 min hektar təşkil edir. Həmin təbiət əraziləri Bəsitçay və Qaragöl Dövlət Təbiət qoruqları, Qubadlı, Arazboyu, Laçın, Daşaltı Dövlət Təbiət yasaqlıqlarıdır. Hazırda həmin xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazilərinin bərpası istiqamətində müəyyən işlər görülür. Ölkə başçısının Bəsitçay Dövlət Təbiət Qoruğunun fəaliyyətinin təşkili ilə bağlı müvafiq Sərəncamı var. Ötən dövr ərzində qoruğun sərhədlərinin dəqiqləşdirilməsi işləri başa çatıb. Bununla yanaşı, ərazidə yerləşən təbiət obyektlərinin inventarizasiyası işlərinə başlanılıb. Həmçinin Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin mütəxəssisləri mütəmadi olaraq ərazidə fauna və floranın müşahidəsi üçün birgə monitorinqlər həyata keçirirlər.
Reintroduksiya layihələri azad edilmiş ərazilərdən də yan keçməyib. Belə ki, ötən ilin oktyabrında Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə Cəbrayıl rayonuna 33 baş ceyran buraxılıb. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan növlərin reintroduksiyası layihəsi çərçivəsində, həmçinin işğaldan azad edilmiş ərazilərdə də bioloji müxtəlifliyin bərpası istiqamətində gələcəkdə bəzi heyvan növlərinin reintroduksiyasının həyata keçirilməsi nəzərdə tutulub. Həmçinin azad edilmiş ərazilərdə su bioresurslarının ehtiyatlarının artırılması məqsədilə Bəsitçay, Həkəri çaylarına, Xaçınçay və Suqovuşan su anbarlarına və Qaragölə indiyə kimi minlərlə çəki, qızıl xallı forel balıqlarının körpələri buraxılıb. Bu il də həmin fəaliyyətin davam etdirilməsi planlaşdırılır”.