Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi

MƏDƏNİYYƏT

Bu gün görkəmli bəstəkar Zülfüqar Hacıbəyovun anadan olmasından 140 il ötür

Bakı, 17 aprel, AZƏRTAC

Bu gün Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi, görkəmli bəstəkar Zülfüqar Hacıbəyovun doğum günüdür. O, Üzeyir Hacıbəyovun qardaşı və Niyazi Tağızadənin atasıdır.

AZƏRTAC xəbər verir ki, anadan olmasının 140-cı ildönümü tamam olan görkəmli bəstəkarın yazdığı əsərlər bu gün də böyük sevgi və maraqla qarşılanır.

Zülfüqar Hacıbəyov 1884-cü il aprelin 17-də Şuşa şəhərində anadan olub. Uşaqlıq illəri bu ecazkar musiqi beşiyində keçib. Erkən yaşlarından şəhərin musiqi məclislərində iştirak edib, istedadlı xanəndələrin ifasında xalq mahnılarını dinləyib. Demək olar ki, şəhərin mədəni ab-havasının ona gələcək həyat yolunu müəyyən etməkdə xeyli təsiri olub. Gənc yaşlarından musiqiyə əbədi bağlanan Z.Hacıbəyov ilk biliyini xalq musiqisindən alıb.

O dövrdə - yəni XX əsrin əvvəllərində opera və operetta yazmaq Azərbaycan musiqisində yenilik idi. Onun yaratdığı-bəstələdiyi əsərlərdən biri “Aşıq Qərib” operasıdır. O vaxt bu əsər ictimai-mədəni həyatda böyük marağa səbəb olur. Əsərin səciyyəviliyi onda idi ki, opera xalq musiqisi ilə Avropa musiqisinin sintezini özündə əks etdirirdi.

Həmin dövrdə Z.Hacıbəyov bir sıra librettolara musiqi yazır. O, ilk Azərbaycan operettası “50 yaşında cavan” əsərinin müəllifidir. Operetta Azərbaycan səhnəsində komediya janrının ilk nümunəsi sayılır. Həm mətni, həm də musiqisi Zülfüqar Hacıbəyov tərəfindən yazılan əsər sadə və əyləncəli məzmuna malik üçpərdəli və dördşəkillidir. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprel ayında Tiflis şəhərinə Gürcü Zadəganları Teatrında olub. Sonralar operetta Bakıda, Naxçıvanda, İrəvanda və Şuşada göstərilib.

O, 1917-ci ildə “Üç aşiq və ya Məlikməmməd” adlı fantastik süjetə malik bir operanın səhnəyə qoyulması üçün xüsusi geyimlər də hazırlatmışdır. Buna baxmayaraq, sovet hökumətinin təzyiqi nəticəsində əsər tamaşaya qoyulmayıb.

XX əsrin birinci rübündə məşhurlaşan “Kənd qızı”, “Çoban qız” və “Əsgər nəğməsi” bəstəkarın ilk mahnıları sayılır. Azərbaycan klassik musiqisinin formalaşmasında da Zülfüqar Hacıbəyovun rolu böyükdür.

Zülfüqar Hacıbəyov 1932-ci ildə “Kölə qadınların rəqsi” adlı simfonik pyes bəstələyib. Bundan başqa, Zülfüqar Hacıbəyov bir sıra kantatalar da yaradıb. 1935-ci ildə oğlu – Niyazi ilə birlikdə Cəfər Cabbarlının eyniadlı pyesi əsasında çəkilən ilk səsli Azərbaycan filminə – "Almaz"a musiqi yazıb. Zülfüqar Hacıbəyovun son əsəri 1950-ci ildə Zakir Bağırovla birlikdə yazdığı kantata olub.

Onun yaradıcılığı rəngarəngdir. Milli musiqi xəzinəmizə bəxş etdiyi töhfələr çoxdur. İstedadlı bəstəkarın əsərlərinin hər birini ayrı-ayrılıqda sənət məbədimizin qızıl kərpici hesab etmək olar.

Təəssüf hissi ilə qeyd edək ki, o dövrdə - 1937-ci il repressiyasının acı yelləri Hacıbəylilər nəslindən də yan keçmir. Bu görkəmli nəslin gözəl yadigarları doğma yurd-yuvalarından pərən-pərən düşür. Bəziləri mühacirət edir, ömürlərini qürbətdə başa vururlar...

Çox keçmir ki, İkinci Cahan savaşı başlayır. Müharibə acı rüzgarın səmtini dəyişir. Ölkədə vətənpərvərlərə, milli təəssübkeşlərə qarşı bir az yumşalma hiss olunur. Lakin 37-ci ilin ab-havası, yəni qorxusu tam çəkilməmişdi... Buna baxmayaraq, Üzeyir və Zülfüqar Hacıbəyov qardaşları qarşılaşdıqları ədalətsizliklərə, ziddiyyətli münasibətlərə mətanətlə sinə gərirlər. Böyük dözümlülük göstərərək milli musiqimizin inkişafında əllərindən gələni əsirgəmirlər. Həqiqətən də, onların yazdıqları bir çox əsərlər dövrün təqiblərinə, qadağalarına məruz qalır, illərlə arxivlərdə saxlanılır. Ancaq sonda haqq-ədalət öz yerini tutur - hər iki bəstəkar qardaşın xidmətləri qiymətləndirilir. Zülfüqar Hacıbəyov milli musiqimizin inkişafı yolunda göstərdiyi xidmətlərə görə, 1943-cü ildə Əməkdar incəsənət xadimi adına layiq görülür.

Musiqili Teatrın əsasını qoyan görkəmli sənət xadimlərindən biri kimi Z.Hacıbəyov respublikanın ictimai-mədəni həyatında da fəallıq göstərib. Bu sahədə olduqca çox çalışıb. Lakin yazıb başa çatdıra bilmədiyi çoxlu sayda əsərləri qalıb. Arxivdə müxtəlif janrda yazdığı yarımçıq qalmış əsərləri var.

Ömrünün son günlərinə kimi yaradıcılıqla məşğul olan Z.Hacıbəyova vaxtsız əcəl başladığı işləri tamamlamağa aman vermir. O, 1950-ci ilin payızında dünyasını dəyişsə də adı Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində həmişəlik qalacaq.

Xəbəri sosial şəbəkələrdə paylaşın

Bizi sosial şəbəkələrdə izləyin

Rusiya çempionatlarının bombardirləri: Azərbaycanlı futbolçuların mövqeyində dəyişiklik olub

® “Azercell”in “İdeya İnkubasiya Proqramı”nın qalibləri müəyyən olunub

İstiqlal Bəyannaməsi müasir müstəqil Azərbaycanın dövlətçilik ənənələrinin əsasını qoydu ŞƏRH

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakıda “Crescent Bay” layihəsinin təqdimatı və “Crescent Mall” ticarət mərkəzinin açılışında iştirak ediblər YENİLƏNƏCƏK

® “PAŞA Real Estate” “The Ritz-Carlton Residence Baku” üçün məhdud müddətli eksklüziv əmlak təkliflərini elan edir

BSU-da Kazım Qarabəkirə həsr olunmuş inşa müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırılıb

Sabah hava əsasən yağmursuz keçəcək

Kitabxanada Müstəqillik Günü ilə əlaqədar tədbir təşkil olunub

QDF “Bakı Sürət Festivalı”nda “Qarabağ üçün Qalib ol!” sloqanı ilə iştirak edib

“Qəbələ” 6 legioner futbolçu ilə yollarını ayırıb

Azərbaycan sumoçuları Avropa çempionatını 11 medalla başa vurublar

Xalq Cümhuriyyətinin yaranması Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin qürurverici səhifəsidir

Təbiətin möcüzəsi: Azərbaycanın “neft” vulkanları

Azərbaycan XİN: Fransanın həyata keçirdiyi kampaniya və təxribatlar cavabsız qalmayacaq

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə biznes fəaliyyəti müxtəlif dövlət dəstəyi tədbirləri vasitəsilə stimullaşdırılır

Cümhuriyyət qurucularına həsr edilən yeni kitab

DSMF-nin gəlirləri və xərcləri 30 milyon manat artırılır

AQTA: Monitorinqlər zamanı 21 heyvan kəsimi məntəqəsində nöqsanlar aşkarlanıb

DSMF: Ötən ay sığortaedənlərin sayı 0,54 faiz artıb

Hərbi vəzifəlilər təlim toplanışında şərti düşmən hədəflərinin məhv edilməsi tapşırıqlarını yerinə yetirirlər VİDEO

Füzuli könüllüləri ilk dəfə olaraq ərazidə fəaliyyətə başlayıb

Ərəb ölkələrinin liderləri Çinə səfər edəcəklər

Azərbaycanın Müstəqillik Günü Sankt-Peterburqda qeyd olunub

COP29-la bağlı silsilə mühazirələr davam etdirilir

UNICEF: Əfqanıstanda daşqınlar on min evə ziyan vurub

Müşahidə olunan küləkli hava şəraiti gün ərzində davam edəcək

Andrey Lunyov: “Qarabağ”la danışıqlar gedir, ümid edirəm ki, qərar hər iki tərəfin xeyrinə olacaq

İrəvanda etiraz aksiyası zamanı saxlanılanların sayı 240-a çatıb

Cari il üzrə dövlət büdcəsinin gəlirlərində 6,4 faiz artım nəzərdə tutulur

® Füzuli şəhərində ilk elektronika və məişət texnikası mağazası fəaliyyətə başlayıb

“YAŞAT” Fondunun dəvəti ilə türkiyəli şəhid ailələrinin üzvləri Bakıdadır

Nazir: Məktəblərdə yoxlamalar davamlı aparılacaq

Bu gün Xalq artisti Soltan Dadaşovun doğum günüdür

Elçin Əzizovun “kəpənəksiz” konserti

Dövlət Neft Fondunun büdcəsinin gəlirlərində 16,9 faiz artım proqnozlaşdırılır

Banqladeşdə Remal siklonu azı yeddi nəfərin həyatına son qoyub

ANAMA Azərbaycan istehsalı olan 10 minatəmizləmə texnikasını əməliyyatlara cəlb edib

BMU-da Müstəqillik Günü münasibətilə konsert proqramı təşkil olunub

“Klassik ədəbiyyat və Qurani-Kərim” – seminar

Cari ilin ilk rübündə xarici ticarət üzrə əməliyyatların həcmi 9,9 milyard dollar təşkil edib

Narkotikin təsiri altında avtobus sürən şəxs həbs olunub

Nazir: Əlavə maliyyə təminatının yaradılması dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasını şərtləndirir

“Qarabağ”ın braziliyalı futbolçusu: Çempionlar Liqasının qrupunda oynamaq istəyirik

Hindistan Respublikasının Prezidenti Draupadi Murmudan

Büdcə gəlirləri neft sektoru üzrə 3,5 faiz, qeyri-neft sektoru üzrə isə 9,3 faiz artırılır

“Baku Fashion Week” ikinci mövsümünü açıb

İndoneziya Respublikasının Prezidenti Coko Vidododan

Rusiya Federasiyasının Həştərxan vilayətinin qubernatoru İqor Babuşkindən

Dövlət büdcəsinin gəlirlərinin 51,1 faizi qeyri-neft sektorunun payına düşür

AzMİU-da “Açıq qapı” günündə 1000-dən çox məktəbli və kollec tələbəsi iştirak edib

Tahir Mirkişili: Cari il gəlirlərin dinamikası büdcəyə dəyişiklikləri labüd edir

Rəşad Sadıqov Premyer Liqada yubiley qələbəsini qazanıb

Braziliyada daşqın qurbanlarının sayı 169 nəfərə çatıb

Respublikaçılıq missiyası uğurla davam etdirilir ŞƏRH

Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndə heyəti Ümumdünya Səhiyyə Assambleyasının 77-ci sessiyasında iştirak edir

Psixoloji-tibbi-pedaqoji komissiyaların yeni tərkibinin formalaşdırılması ilə bağlı test imtahanı keçirilib

Tatarıstanlı alim Biləsuvar və Astaranın arxeoloji abidələri ilə tanış olub

Bağlı qalmış daha bir xüsusilə ağır cinayətin üstü açılıb

Milli Məclisin komitə iclasında 2024-cü il üzrə dövlət büdcəsinə dəyişikliklər müzakirə edilir

İran gündəlik neft hasilatını 4 milyon barelə çatdırmağı planlaşdırır

Dördqat dünya çempionu Rafael Ağayevin rekorduna yaxınlaşıb

Konfransda fəal iştirak etmiş tələbə və magistrantlar mükafatlandırılıb

"Gəncə və gəncəlilər" layihəsi Qəmbər Hüseynlinin əziz xatirəsinə həsr olunacaq

Azərbaycan nəsri “Migel de Servantes” kitabxanasında

Emin Əmrullayev: Xaricdə təhsil üzrə Dövlət Proqramına artıq 330 namizəd müraciət edib

Papua-Yeni Qvineya hökuməti: Torpaq sürüşməsi nəticəsində dağıntı altında 2 mindən çox adam qalıb

Argentinada bu il 488 min nəfər denge qızdırmasına yoluxub

Abşeron Milli Parkında tibb işçilərinin iştirakı ilə velomarafon təşkil olunub

FHN: Ötən sutka ərzində 24 halda yanğına çıxış olub, 6 nəfər xilas edilib

Baş DYP İdarəsi qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə və piyadalara müraciət edib

Elm və təhsil naziri: Ətraf mühitlə bağlı savadlılıq davranışlara təsir edir

“Qarabağ”ın futbolçusu: Hər kəs nəyə qadir olduğumuzu gördü

Minəcik karvansarası – İpək Yolunun üzərində memarlıq incisi

Mayın 25-də və 26-da itkin düşmüş kimi axtarışda olan 5 nəfər tapılıb

Gənclər Kitabxanası görkəmli dramaturq İlyas Əfəndiyevlə bağlı silsilə tədbirlər keçirib

Azərbaycan XX əsrin əvvəllərində: müstəqilliyə aparan yollar - konfrans

İrəvanda etiraz aksiyasının 200-ə yaxın iştirakçısı saxlanılıb VİDEO

Baş Prokurorluq Gəncədə konfrans keçirəcək

Appendiksin çıxarılması icbari tibbi sığorta təminatına daxildir

Malayziyada Şuşanın tarixinə həsr olunmuş tədbirlər keçiriləcək

Faktiki hava: Gədəbəyə və Şahdağa dolu düşüb

“Qarabağ”ın legioneri: Bu komandadan ayrılmaq fikrində deyiləm

DİN: 14 kiloqrama yaxın narkotik vasitə aşkarlanıb

Azərbaycan cüdoçuları Avropa Kubokunda 5 medal qazanıblar

Dünya birjalarında neft bahalaşıb

Bu gün Xalq şairi Səməd Vurğunun anım günüdür

“Yaşıl artım gündəliyində təhsil” konfransı işə başlayıb

Aşkarlanan və təhvil götürülən silah-sursatın sayı açıqlanıb

DİN: Son iki gündə 90 cinayətin açılması təmin olunub

Yaponiyanın İmperatoru Əlahəzrət Naruhitodan

Sumqayıtda qanunsuz tikintinin qarşısı alınıb VİDEO

Bakıda tozlu hava şəraiti davam edir

Xankəndi şəhərində ötən həftə 40 avtomat, 8 tapança, 3 pulemyot aşkarlanıb

Seulda Çin, Yaponiya və Cənubi Koreya liderlərinin toplantısı keçirilir

Lüksemburq parlamentinin qərəzli qətnaməsi qarışqanın filə meydan oxumasına bənzəyir - ŞƏRH

Şəkidə “Kalaşnikov” satan şəxs saxlanılıb

Bakının bir sıra yollarında sıxlıq müşahidə olunur

Türkiyədə “demokratiya tarixinin qara ləkəsi” adlandırılan hərbi çevrilişdən 64 il ötür

Parisdə Azərbaycanın Müstəqillik Günü təntənəli şəkildə qeyd olunub VİDEO

Şimali Koreya daha bir hərbi kəşfiyyat peykini buraxmağa hazırlaşır