FUTBOL ÜZRƏ AVROPA ÇEMPİONATLARI TARİXİNDƏN
İyunun 7-də futbol üzrə 13-cü Avropa çempionatının yekun mərhələsinə start veriləcəkdir. Avstriya və İsveçrənin birgə ev sahibliyi etdikləri çempionatda 16 yığma komanda dörd qrupda qələbə uğrunda mübarizə aparacaqdır. Olimpiya oyunları və futbol üzrə dünya çempionatından sonra dünyanın üçüncü ən böyük idman tədbiri olan futbol üzrə Avropa çempionatını seyr etmək üçün 1,5 milyon futbol azarkeşinin Avstriya və İsveçrəyə gələcəyi gözlənilir. Təşkilatçılar “Coşğulu duyğular yaşa!” devizi altında keçiriləcək çempionatın nəinki böyük bir idman bayramına çevriləcəyinə, həmçinin iqtisadi gəlir gətirəcəyinə və kiçik Alp ölkələrinin turizm imkanları üçün ən səmərəli təbliğat şansı olacağına əmindirlər.
Futbol üzrə Avropa çempionatı keçirildiyi ilk dövrlərdə indiki kimi populyar deyildi. 1962-ci il dünya çempionatına hazırlaşmağa üstünlük verən İtaliya, İngiltərə və Almaniya kimi futbol nəhəngləri çempionatı “vaxt itkisi” kimi dəyərləndirərək iştirakdan imtina etmişdilər. Əvvəllər “Milli komandaların Avropa kuboku” adlandırılan ilk Avropa çempionatı 1960-cı ildə Fransanın ev sahibliyi ilə baş tutdu. Qızğın dövrünü yaşayan “soyuq müharibə” bu turnirdən də yan keçməmişdi: seçmə mərhələdə Franko rejimi İspaniya yığma komandasının Moskvaya yola düşməsinə icazə verməmişdi və baş tutmayan hər iki qarşılaşma SSRİ-nin texniki qələbəsi ilə nəticələnmişdi. Yekun mərhələdə cəmi 4 yığma komandanın (Çexoslovakiya, Fransa, Yuqoslaviya və SSRİ) iştirak etdiyi turniri SSRİ yığma komandası qələbə ilə başa vurmuşdu (SSRİ - Yuqoslaviya 2:1).
1964-cü ildə İspaniyada keçirilən növbəti çempionatda isə seçmə mərhələnin iştirakçılarının sayı 17-dən 29-a çatdırıldı və yekun mərhələdə İspaniya SSRİ yığma komandası üzərində 2:1 hesabı ilə qələbə qazanaraq Avropa çempionu titulunu qazandı.
Avropa çempionatının getdikcə artan nüfuzunu nəzərə alan UEFA (Avropa Futbol Federasiyaları Assosiasiyası) 1980-ci ildə yekun mərhələdə iştirak edən ölkələrin sayını səkkiz yığma komanda ilə müəyyənləşdirdi. “Soyuq müharibə” başa çatdıqdan sonra təşkilatın üzvlərinin sayının artması nəticəsində 1996-cı ildə yekun mərhələdə mübarizə aparan komandaların sayı 16-ya çatdırıldı.
İndiyədək keçirilmiş Avropa çempionatlarında ən böyük uğurlara Almaniya yığma komandası imza atmışdır. Almanlar üç dəfə Avropa çempionu olmuş, iki dəfə ikinci yer və bir dəfə isə üçüncü yerlə kifayətlənmişlər. Çempion titulunu qazanmış digər ölkələrin sıralanması belədir: Fransa (iki dəfə), SSRİ, Çexoslovakiya, İtaliya, İspaniya, Niderland, Danimarka və Yunanıstan (hərəyə bir dəfə).
Avropa çempionatlarının ən məhsuldar bombardirləri siyahısına 9 qolla UEFA-nın hazırkı prezidenti Mişel Platini liderlik edir.
UEFA və təşkilatçı ölkələr ümidvardır ki, iyunun 7-dən 29-dək keçiriləcək futbol üzrə 13-cü Avropa çempionatı ədalətli oyun (fair play) prinsipi və yüksək texnikalı oyunlar ilə yadda qalacaq, bununla da futbol azarkeşləri üçün əsl bayram sevincinə çevriləcəkdir.
Bölmənin digər xəbərləri
