Bakı, 9 may, AZƏRTAC

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin fəaliyyəti yalnız siyasi və dövlətçilik sahəsində deyil, iqtisadi inkişaf strategiyasının formalaşdırılması baxımından da mühüm tarixi mərhələ təşkil edir. Azərbaycan iqtisadiyyatının bugünkü dayanıqlı inkişaf modeli, sahibkarlığın güclənməsi, regionların sosial-iqtisadi dirçəlişi, özəl sektorun genişlənməsi və ölkənin beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyası məhz Ulu Öndərin müəyyən etdiyi strateji xəttin nəticəsidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin Azərbaycan iqtisadiyyatının inkişafında oynadığı tarixi rola nəzər saldıqda aydın görünür ki, bu siyasət təkcə bir dövrün iqtisadi proqramı deyil, müasir Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf konsepsiyası idi.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a müsahibəsində Milli Məclisin deputatı Tahir Mirkişili deyib. O vurğulayıb ki, Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilən iqtisadi siyasətin əsasında məhz Heydər Əliyev məktəbi dayanır: “Azərbaycan müstəqilliyinin ilk illərində ölkə dərin iqtisadi böhran, idarəetmə xaosu, hiperinflyasiya və istehsalın kəskin azalması ilə üz-üzə idi. Dövlət institutlarının zəiflədiyi, sənaye müəssisələrinin dayandığı, işsizliyin artdığı bir şəraitdə iqtisadiyyatın dirçəldilməsi ciddi siyasi iradə və strateji baxış tələb edirdi. 1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ulu Öndər Heydər Əliyev qısa müddətdə ölkədə siyasi sabitliyi təmin etməklə yanaşı, iqtisadi islahatların da əsasını qoydu. O, yaxşı anlayırdı ki, güclü dövlət yalnız güclü iqtisadiyyat üzərində qurula bilər. Ulu Öndərin iqtisadi siyasətində prioritetlərdən biri sahibkarlığın inkişafı və özəl sektorun formalaşdırılması idi. Sovet iqtisadi modelindən bazar iqtisadiyyatına keçid dövründə Azərbaycanda yeni iqtisadi münasibətlərin qurulması asan proses deyildi. Lakin Heydər Əliyev öz uzaqgörən siyasəti ilə sahibkarlığın dövlətin əsas dayaqlarından birinə çevrilməsini təmin etdi. Onun rəhbərliyi ilə qəbul edilən qanunlar, iqtisadi islahatlar və normativ-hüquqi baza Azərbaycanda biznes mühitinin formalaşmasına imkan yaratdı. Məhz həmin dövrdə vergi sisteminin yenidən qurulması, sahibkarların fəaliyyətinə mane olan bürokratik əngəllərin aradan qaldırılması, sərbəst bazar münasibətlərinin təşviqi istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Vergi siyasətində şəffaflıq və təşviqedici mexanizmlər ön plana çəkildi. Ulu Öndər yaxşı bilirdi ki, sahibkara yaradılan əlverişli şərait dövlət büdcəsinin, məşğulluğun və ümumi iqtisadi inkişafın əsas mənbəyinə çevriləcəkdir”.

Deputat qeyd edib ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin iqtisadi strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri də ölkədən getmiş iş adamlarının Azərbaycana qaytarılması və onların investisiya imkanlarının milli iqtisadiyyata yönəldilməsi idi: “O dövrdə xaricdə yaşayan azərbaycanlı iş adamları dövlət tərəfindən dəstəklənməyə başlandı, onların ölkəyə sərmayə yatırması üçün hüquqi və iqtisadi təminatlar yaradıldı. Bu siyasət milli biznes təbəqəsinin formalaşmasına və iqtisadiyyatın dirçəldilməsinə mühüm töhfə verdi. Ulu Öndər sahibkarlığın yalnız paytaxt Bakıda deyil, regionlarda da inkişaf etməsini prioritet məsələ hesab edirdi. Çünki iqtisadi inkişafın balanslı və dayanıqlı olması üçün regionların potensialının hərəkətə gətirilməsi vacib idi. Məhz bu siyasətin nəticəsində bölgələrdə yeni müəssisələr yaradıldı, kənd təsərrüfatı və emal sənayesi inkişaf etdirildi, yerli biznes subyektlərinin fəaliyyəti genişləndi. Regionlarda yeni sahibkar nəslinin yetişməsi sosial rifahın yüksəlməsinə, daxili miqrasiyanın azalmasına və məşğulluğun artmasına səbəb oldu. Kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı da Ulu Öndərin iqtisadi kursunda xüsusi yer tuturdu. O, iqtisadiyyatın yalnız iri müəssisələr üzərində deyil, çevik və dayanıqlı sahibkarlıq sistemi üzərində qurulmasının vacibliyini vurğulayırdı. Bu məqsədlə sahibkarlara dövlət dəstəyi mexanizmləri formalaşdırıldı, güzəştli kreditlərin verilməsi genişləndirildi, biznes fəaliyyətinə maliyyə çıxış imkanları artırıldı. Özəl bank sektorunun inkişafı da iqtisadiyyatın liberallaşdırılması siyasətinin mühüm hissəsi idi. Azərbaycanda müasir bank-maliyyə sisteminin formalaşması sahibkarlığın inkişafına əlavə stimul verdi”.

Tahir Mirkişili Heydər Əliyevin iqtisadi siyasətindən danışarkən onun müəllifi olduğu neft strategiyasını xüsusi vurğulayıb: “1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın iqtisadi tarixində dönüş nöqtəsinə çevrildi. Bu müqavilə ilə Azərbaycan dünya enerji bazarında etibarlı tərəfdaş kimi tanındı, ölkəyə milyardlarla dollar həcmində xarici investisiya cəlb edildi. Neft strategiyası yalnız enerji sektorunun inkişafı demək deyildi. Bu siyasət ölkənin ümumi iqtisadi dirçəlişinin, infrastruktur quruculuğunun, sosial layihələrin və qeyri-neft sektorunun maliyyə bazasını yaratdı. Ulu Öndər neft gəlirlərinin səmərəli idarə olunmasının vacibliyini də ön plana çəkirdi. Bu məqsədlə Dövlət Neft Fondunun yaradılması Azərbaycanın milli sərvətlərinin gələcək nəsillərin rifahına xidmət etməsinə hesablanmış uzaqgörən addım idi. Sonrakı illərdə məhz bu strateji yanaşma ölkənin maliyyə dayanıqlığını təmin edən əsas faktorlardan birinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə qeyri-neft sektorunun inkişafı, sənayeləşmə siyasəti, regionların sosial-iqtisadi inkişaf proqramları, sahibkarlara göstərilən dövlət dəstəyi və biznes mühitinin daha da yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Azərbaycanda kiçik və orta biznesin inkişafı üçün yeni mexanizmlər tətbiq edilir, innovativ iqtisadiyyatın formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl addımlar atılır. Bu gün Azərbaycan regionun iqtisadi lider dövlətlərindən biridir. Güclü valyuta ehtiyatları, müasir infrastruktur, beynəlxalq nəqliyyat və enerji layihələrində aparıcı rol, ixrac potensialının artması və dayanıqlı sosial inkişaf ölkənin iqtisadi gücünü nümayiş etdirir. Bütün bunların təməlində isə Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi strateji inkişaf modeli dayanır.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev iqtisadiyyatın inkişafını yalnız statistik göstərici kimi deyil, dövlət müstəqilliyinin, milli təhlükəsizliyin və xalq rifahının əsas təminatı kimi qiymətləndirirdi. Onun sahibkarlara diqqət və qayğısı, milli biznesin formalaşdırılması istiqamətində atdığı addımlar, iqtisadi islahatlara verdiyi siyasi dəstək bu gün də aktuallığını qoruyur.

Heydər Əliyevin ideyaları və müəyyən etdiyi iqtisadi inkişaf kursu Azərbaycanın tərəqqi yolunu müəyyənləşdirən əsas strateji xətt olaraq qalır”.