İstanbulda “Türkiyədəki Azərbaycan - şəxsiyyətlər, cəmiyyətlər, fəaliyyətlər” mövzusunda tədbir keçirilib
İstanbul, 22 yanvar, AZƏRTAC
Yanvarın 22-də İstanbulda “Türkiyədəki Azərbaycan: şəxsiyyətlər, cəmiyyətlər, fəaliyyətlər” mövzusunda tədbir keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, İstanbul Universitetində keçirilən tədbir Türkiyə-Azərbaycan Dərnəkləri Federasiyası (TADEF) və Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondu (ADDF) tərəfindən təşkil edilib.
Tədbirdə çıxış edən İstanbul Universitetinin ədəbiyyat fakültəsinin tarix bölməsinin dekanı, professor Sevtap Kadıoğlu Türkiyə ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin bütün dünya üçün nümunə olduğunu deyib. Qeyd edilib ki, iki ölkə arasında mədəni, bəşəri əlaqələr dərin tarixi keçmişə əsaslanır. Xüsusilə 1918-ci ildə Osmanlı imperiyası ilə Azərbaycan arasında imzalanan müqavilə bu əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə səbəb olub.
Bu anlaşma ilə, eyni zamanda, iki qardaş ölkənin diplomatik münasibətlərinin təməli qoyulub.
Sonralar daşnak-bolşevik işğalı səbəbindən Azərbaycanın bir çox şəxsiyyətləri Türkiyəyə sığınıb. Onlar qardaş ölkədə bolşevik siyasətinə qarşı apardıqları fəaliyyətlərlə yanaşı, Türkiyənin ictimai, mədəni, siyasi həyatında da xüsusi rol oynayıblar.
ADDF-nin icraçı direktorun müavini Şahin Camalov və TADEF-in İdarə Heyəti sədrinin müavini Pərviz Məmmədzadə çıxışlarında 1918-ci ildə qurulan, Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qısa ömür sürdüyünü xatırladıb, bundan sonra dövrün dahi şəxsiyyətlərinin dünyanın müxtəlif ölkələrinə, xüsusilə Türkiyəyə köçmək məcburiyyətində qaldıqlarını vurğulayıblar.
Qeyd edilib ki, 2024-cü ilin yanvarında görkəmli ictimai-siyasi xadim, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banilərindən biri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anadan olmasının 140 illiyidir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev görkəmli ictimai-siyasi xadim Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin yubileyinin qeyd olunması məqsədilə Sərəncam imzalayıb. Buna uyğun olaraq, yubiley münasibətilə Türkiyədə də tədbirlər keçiriləcək.
Sonra professor İbrahim Yıldırım 1918-ci il mühacirləri ilə bağlı xatirələrini bölüşüb.
Tədbir çərçivəsində Azərbaycan mühacirət tarixinin tədqiqatçısı Dilqəm Əhmədin “Türkiyədəki Azərbaycan cəmiyyətləri” kitabının təqdimatı keçirilib. Kitab Türkiyə Cümhuriyyətinin quruluşunun 100-cü ildönümünə həsr edilib. Nəşrdə 1920-1991-ci illərdə azərbaycanlı mühacirlərin Türkiyədə qurduqları ictimai-mədəni təşkilatların tarixi əks etdirilib, cəmiyyətlərə aid nizamnamələr təqdim olunub.
Mərasimdə “Çırpınırdı qara dəniz” mahnısının tarixi haqqında da danışılıb.
Sözləri Əhməd Cavada, musiqisi Üzeyir Hacıbəyliyə məxsus bu əsəri ilk səsləndirən Məşədi Məhəmməd Fərzəliyevin (Mehmet Ferzalı) ifası əsasında hazırlanan videoçarx nümayiş olunub.
Videoçarxda 1918-ci il, Birinci Qarabağ müharibəsi, Vətən müharibəsində qazanılan şanlı Zəfər, eləcə də Zəfər Paradı ilə bağlı fotoşəkillər əks etdirilib.