Konqres Kitabxanasında Azərbaycan izləri: üç qadının əməyi - REPORTAJ VİDEO
Vaşinqton, 4 sentyabr, AZƏRTAC
Dünyanın ən böyük kitabxanalarından biri olan ABŞ Konqres Kitabxanasında Azərbaycanın tarixi, mədəniyyəti və ədəbiyyatı ilə bağlı zəngin mənbələr qorunur. Axtarış sistemi oxucunun istədiyi məlumatı saniyələr ərzində qarşısına çıxarır. Amma bu rahatlığın arxasında böyük zəhmət dayanır. Bu gün tanış olacağımız üç mütəxəssis Azərbaycanla bağlı nəşrlərin toplanması, işlənməsi və oxucular üçün əlçatan olması istiqamətində çalışır.
Azərbaycanla bağlı kitabların, dövri nəşrlərin və digər materialların kitabxana fondlarında öz yerini tapmasında bu üç qadının mühüm rolu var.
Onlardan biri Coan Viksdir. O, Konqres Kitabxanasının Afrika və Yaxın Şərq Divizionunda Yaxın Şərq bölməsinin rəhbəri və Türk dünyası üzrə mütəxəssisdir.
“Biz Afrika və Yaxın Şərq Divizionunda çalışırıq. Mən Türkiyə, Qafqaz, Azərbaycan və digər türkdilli ölkələr — Qırğızıstan, Türkmənistan və Özbəkistan üzrə kolleksiyalarla məşğulam.
Azərbaycanla bağlı materialların yerləşdirilməsi onların dilindən asılıdır. Məsələn, Azərbaycan haqqında rus dilində olan materiallar Avropa oxu zalında saxlanılır. Azərbaycan dilində olan materiallar isə hansı əlifbada yazılmasından asılı olmayaraq bizim kolleksiyamıza daxildir.
Azərbaycanla bağlı ən qədim materiallarımız əsasən Rusiya və Sovet İttifaqı dövrünə aiddir. Həmin dövrdə çap olunmuş materialların bir hissəsini orijinal yazıda əldə etmişik”,- deyə Coan bildirir.
Coan Viks Azərbaycanla bağlı kitab və digər materialları göstərir. Bu mənbələrin bir hissəsi artıq rəqəmsallaşdırılıb və dünyanın istənilən yerindən əlçatandır. Axtarışa “Azerbaijan” yazanda Azərbaycanla bağlı müxtəlif materiallar qarşımıza çıxır.
Ölkəsinin hekayəsini danışan Müjgan...
Müjgan Nazarova isə 1998-ci ildən ABŞ-də yaşayır və Konqres Kitabxanasında türk dilləri üzrə kitabxanaçı kimi çalışır.
Onun işi kitabları kataloqlaşdırmaq, mövzuları müəyyənləşdirmək və müəllif adlarını sistemə daxil etməkdir. Nazarova deyir ki, Azərbaycanı yaxından tanımaq bu işdə ona kömək edir.
“Ölkənin tarixini, siyasətini və mədəniyyətini bilmək vacibdir. Araşdırma aparırsan, öz biliklərini əlavə edir və yeni mövzu başlıqları yaradırsan. Bizdə “Muğam” mövzu başlığı var idi. Mən Azərbaycan muğamını ayrıca mövzu başlığı kimi əlavə etdim. Muğamın növləri də ayrıca başlıqlar kimi yaradıldı. Bu işi görəndə sən əslində bir hekayə danışırsan — ölkənin hekayəsini, xalqın hekayəsini, öz millətinin hekayəsini və bu işi görməkdən böyük qürur duyursan”, - deyə Müjgan Nəzərova bildirir.
Konqres Kitabxanasında türk dilləri üzrə texniki mütəxəssis olan Zebo Umarovanın isə işi kitabxanaya yeni kitab daxil olduğu andan başlayır.
Müəlliflər və digər donorlar öz kitablarını Konqres Kitabxanasına hədiyyə edə bilərlər
“Azərbaycanda dörd mübadilə tərəfdaşımız var: Azərbaycan Milli Kitabxanası, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının kitabxanası, Prezident Kitabxanası və Bakı Dövlət Universiteti. Azərbaycandan daha çox tərəfdaşımızın olmasını istərdik. Biz hədiyyə edilən nəşrləri də qəbul etməyə açığıq. Müəlliflər və digər donorlar öz kitablarını Konqres Kitabxanasına hədiyyə edə bilərlər”, - deyə o əlavə edir.
Coan Viks Azərbaycanla bağlı mənbələrin qorunmasına, Müjgan Nazarova onların düzgün kataloqlaşdırılmasına, Zebo Umarova isə yeni nəşrlərin kitabxana sisteminə daxil edilməsinə töhfə verir.
Fərqli vəzifələr, fərqli mərhələlər, amma ortaq məqsəd — Azərbaycanın tarixi və mədəni irsi ilə bağlı məlumatları qorumaq və gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.
Konqres Kitabxanasında “Azərbaycan” sözünü yazıb qarşımıza çıxan hər kitabın, xəritənin və tarixi sənədin arxasında bu üç qadının əməyi dayanır.