Hörmətli iclas iştirakçıları!

Son onillikdə milli maraqlardan irəli gələn daxili və xarici siyasətin uğurla aparılması, müasir elmi prinsiplərə əsaslanan iqtisadi strategiyanın və sosial-iqtisadi inkişaf konsepsiyasının müəyyən edilməsi, ölkənin sərvətlərindən səmərəli və məqsədyönlü istifadə olunması nəticəsində qazanılmış nailiyyətlər bir daha ümummilli liderimiz Heydər Əliyev siyasətinin düzgünlüyünə parlaq sübutdur.

Cənab Prezident, son iki ildə rəhbərliyiniz altında bu siyasətin davamı kimi makroiqtisadi göstəricilər keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qalxmış, özəl fəaliyyətin inkişafına dinamizm verilmiş, maliyyə intizamının gücləndirilməsi, yoxsulluğun mərhələlərlə aradan qaldırılması, regionların inkişafı, işsizliyin azaldılması, əhalinin real pul gəlirləri ilə istehlak səbəti arasında tarazlığın təmin edilməsi istiqamətində nəzərəçarpacaq irəliləyişlər əldə edilmişdir.

2006-cı ilin proqnozlarını da nəzərə alsaq, son illərin makroiqtisadi göstəriciləri bu vəzifələrin uğurla yerinə yetirilməsindən xəbər verir.

Belə ki, 1996-cı illə müqayisədə ölkənin əsas makroiqtisadi göstəricisi olan ümumi daxili məhsul 5,3 dəfə artmış, onun tərkibində özəl sektorun xüsusi çəkisi 79,5 faizə, adambaşına düşən həcmi 1900 ABŞ dollarına çatmışdır. Yəqin ki, belə göstəricilər dünyanın heç bir ölkəsində yoxdur.

Bütün maliyyə mənbələri hesabına iqtisadiyyata investisiya qoyuluşu 7,4 dəfə, ölkədən ixrac olunan məhsulların həcmi 13,2 dəfə, orta aylıq əmək haqqı 10,4 dəfə, dövlət büdcəsinin gəlirləri 8,5 dəfə, adambaşına düşən büdcə xərcləri 473 ABŞ dollarına yüksəlmişdir.

Dövlət büdcəsinin xətti ilə müdafiə xərcləri 8,3 dəfə, elm 7,1, təhsil 4,7, sosial təminat 7,1, mədəniyyət, incəsənət və bədən tərbiyəsi 5,1, aqrar sektor 3,6, investisiya xərcləri 44,9 dəfə artmışdır.

Son 5 ildə əhalinin əmanətləri 2,3 trilyon manata çatmaqla 1,7 dəfə artmış, Dövlət Neft Fondu və Milli Bankın valyuta ehtiyatlarının həcmi 2,2 milyard ABŞ dollarını ötmüşdür ki, bu da xarici dövlət borcundan 700,0 milyon ABŞ dolları çoxdur.

Uğurlu iqtisadi siyasətin davamı olaraq cari ilin 9 ayında ölkənin makroiqtisadi göstəriciləri yüksək olmuş, on ayda isə daha da artmışdır. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ümumi daxili məhsul 22,0 faiz, dövlət büdcəsinin gəlirləri 36,5 faiz, xərcləri 49,5 faiz artmış, inflyasiyanın səviyyəsi xeyli aşağı düşmüşdür.

Cənab Prezident, artıq Siz burada qeyd etdiniz, 10 aylıq inflyasiya səviyyəsi yəqin ki, bu günlərdə 11,4 faiz olacaqdır. Sizin xüsusi fərmanınızın icrası ilə bağlı görülən tədbirlər və hökumət orqanlarının birgə səyi nəticəsində, hesab edirəm, ilin axırınadək inflyasiya 10 faizdən aşağı olacaqdır.

Əhalinin həyat səviyyəsinin yaxşılaşdırılması üçün ölkəmizin rəhbərliyinin atdığı mühüm addımlardan biri də minimum əmək haqqının oktyabr ayının 1-dən 150 min manata çatdırılması olmuşdur ki, bu da büdcə sferalarında çalışan 630 min nəfərdən çox vətəndaşın sosial problemlərinin daha dolğun həll olunmasına imkan vermişdir.

Cənab Prezident, son 3 ildə minimum əmək haqqı 27 dəfə artmışdır.

Dövlət investisiya xərclərinə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,7 dəfə çox vəsait sərf edilmiş, onun da əsas hissəsi sosial təyinatlı obyektlərin, ayrı-ayrı infrastrukturların, o cümlədən Vayxır hidroqovşağının, Gəncə hava limanının, avtomobil yollarının tikintisinə, regionların qaz və su təchizatının yaxşılaşdırılmasına yönəldilmişdir.

İlbəil artan büdcəyə effektli maliyyə nəzarətini təmin etmək üçün cari ilin ötən dövründə məqsədyönlü iş davam etmiş, yaxın zamanlarda isə qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və sistemləşdirilməsi məqsədi ilə “Dövlət maliyyə nəzarəti haqqında” Qanun layihəsinin üzərində işlər başa çatacaqdır.

Möhtərəm cənab Prezident!

2006-cı il dövlət büdcəsinin tərtibi prosesindəki böyük əməyiniz və bütün problemlərə diqqət və qayğı ilə yanaşmağınız çox ciddi səmərə vermişdir. Artıq parlamentdə dövlət büdcəsi bəyənilmişdir.

Ölkəmizin tarixində ilk dəfə olaraq, büdcə ümumi daxili məhsul real olaraq 30,5 faiz, əhalinin pul gəlirləri 26,4 faiz, orta aylıq əmək haqqı 25 faiz artımla qəbul edilmişdir.

2005-ci illə müqayisədə büdcənin gəlirləri 67,7 faiz artaraq 3,8 milyard ABŞ dollarını, xərcləri 64,1 faiz artaraq 4,0 milyard ABŞ dollarını keçəcək, icmal büdcənin xərcləri, - söhbət Dövlət Neft Fondundan və Sosial Müdafiə Fondunun büdcəsindən gedir, - gələn il 5,1 milyard ABŞ dollarını ötəcəkdir. Belə göstəricilərə yəqin ki, heç bir ölkənin maliyyə qurumlarının internet səhifəsində rast gəlmək mümkün deyildir.

Prioritetlik gözlənilməklə ölkənin müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi, sistemin maddi-texniki bazasının dünya standartlarına yaxınlaşdırılması üçün xərclər dollar ifadəsi ilə təqribən 2 dəfə artırılmışdır.

Cənab Prezident, daim diqqət və qayğı göstərdiyiniz gənc nəslin sosial-mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş “İpoteka haqqında” Qanunun tətbiqi ilə əlaqədar 2006-cı ilin büdcəsində 100,0 milyard manat, minimum əmək haqqının 30 faizdən çox artırılması üçün 157,0 milyard manat, əhalinin səbirsizliklə gözlədiyi əmanətlərin indeksləşdirilməsi üçün 250,0 milyard manat vəsait nəzərdə tutulmuşdur. Sahibkarlığın inkişafı üçün 2005-ci illə müqayisədə 2 dəfə çox, investisiya xərcləri üçün 3,8 dəfə artıq vəsait ayrılmışdır. Büdcəmiz artıq ciddi inkişaf büdcəsinə çevrilmişdir.

Növbəti ildən aztəminatlı əhalinin sosial müdafiəsinin daha da gücləndirilməsi üçün ilk dəfə olaraq ünvanlı dövlət sosial yardımının tətbiqinə önəm veriləcəkdir. Bu məqsədə dövlət büdcəsində 361,0 milyard manat, əmək pensiyalarının orta hesabla 25 faiz artırılması üçün 835,0 milyard manat vəsait nəzərdə tutulmuşdur.

Azərbaycanın beynəlxalq aləmdə imicinin yaxşılaşdırılması, diplomatik xidmətin əhatə dairəsinin genişləndirilməsi, yeni açılacaq səfirliklər və diasporun inkişafı üçün büdcədən 54,5 milyard manat vəsait ayrılmışdır.

Regionlarda avtomobil yollarının vəziyyəti, kommunal sektorun, ələlxüsus abadlıq işlərinin genişləndirilməsi diqqətdən yayınmamış, cari illə müqayisədə abadlıq işlərinə 52,4 faiz, yolların əsaslı təmiri və tikintisinə 65,2 faiz çox vəsait nəzərdə tutulmuşdur.

Büdcədən ölkənin enerji sektoru üzrə güclərin artırılmasına təqribən 450 milyon ABŞ dollarından çox vəsait sərf ediləcəkdir.

Kənd təsərrüfatının inkişafı, idxalı əvəz edən məhsulların istehsalının stimullaşdırılması, bir sıra ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarına olan tələbatın daha dolğun ödənilməsi məqsədi ilə gübrə alınması üçün büdcədən ilk dəfə olaraq 50,0 milyard manat, aqrolizinqin inkişafı üçün 150,0 milyard manat vəsait ayrılmışdır.

Sizin bilavasitə qayğınızla ölkədə istilik təchizatının yaxşılaşdırılması və bərpası üçün “Azəristiliktəchizat” Açıq Səhmdar Cəmiyyətinə ilk dəfə olaraq 52,0 milyard manat vəsait ünvanlanmışdır. Bundan başqa, investisiya proqramı çərçivəsində və büdcə təşkilatlarının aldıqları istiliyə görə xeyli miqdarda büdcə vəsaiti həmin şirkətin ehtiyaclarına yönəldiləcəkdir.

Yerli özünüidarəetmənin fəallaşdırılması məqsədi ilə bələdiyyələrə ayrılan dotasiya 50 faiz artırılacaqdır.

Dövlət büdcəsinə ayrılan transferlə yanaşı, 2006-cı ildə Dövlət Neft Fondunun vəsaitindən 1,8 trilyon manat, o cümlədən qaçqın və məcburi köçkünlərin sosial-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılmasına 516,0 milyard manat, Heydər Əliyev adına Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac boru kəməri layihəsində Azərbaycanın iştirak payına 190,0 milyard manat, yeni yaradılacaq Dövlət İnvestisiya Şirkətinin nizamnamə kapitalının yaradılmasına 450,0 milyard manat, Oğuz-Qəbələ zonasından Bakı şəhərinə su kəmərinin çəkilməsi və Samur-Abşeron suvarma sisteminin yenidən qurulması xərclərinə 635,0 milyard manat vəsait yönəldiləcəkdir.

Büdcənin tərtibi zamanı antiinflyasiya tədbiri kimi xərclərin daxili bazara təsiri, vəsaitlərin ölkədə və onun xaricində xərclənməsi proporsiyası, nağd və nağdiyəsiz əməliyyatlar üzrə tarazlığın təmin edilməsi prinsipləri gözlənilmişdir.

Ümidvaram ki, 2006-cı ildə də uğurlarımız nəzərdə tutulduğundan daha artıq olacaq və onların hamısı əhalinin həyat səviyyəsinin yaxşılaşdırılmasında mühüm rol oynayacaqdır.

Son iki ildə büdcə prosesinin təkmilləşdirilməsi, onun şəffaflığının təmin edilməsində Maliyyə Nazirliyi tərəfindən hazırlanmış “Mühasibat uçotu haqqında” Qanunun, “Büdcənin tərtibi və icrası Qaydaları”nın, “Vahid büdcə Təsnifatı”nın və bu qəbildən olan 100-ə yaxın normativ-hüquqi aktın çox müsbət təsiri olmuş, gələn ilin ortalarınadək xəzinədarlığın avtomatlaşdırılması isə maliyyə əməliyyatları üzrə cari nəzarətin keyfiyyətinin daha da yaxşılaşdırılmasına imkan verəcəkdir.

Cənab Prezident!

Ölkəmizin iqtisadiyyatındakı müsbət ənənənin davamlılığını təmin etmək üçün Maliyyə

Nazirliyinin və müvafiq icra hakimiyyəti orqanlarının qarşısında çox ciddi, lakin həlli mümkün olan məsələlər durur ki, onların da bəzilərini bu gün bu iclasda qeyd etmək istəyirəm.

- Xaricdən alınan kreditlərin səmərəli istifadəsi üçün görülən tədbirlər daha da genişləndirilməli, investisiya qoyuluşlarında daxili maliyyə ehtiyatlarından istifadəyə üstünlük verilməlidir.

- Dövlət mülkiyyətinin özəlləşdirilməsi prosesi sürətləndirilməli, bu sahədə mövcud qanunvericilik bazası daha da təkmilləşdirilməlidir.

- Enerji sektoruna verilən dolayı subsidiyanın azaldılması və şəffaflığın təmin edilməsi işləri daha da ciddiləşdirilməli, yeni borcların yaranmasının qarşısı alınmalı, ödənişlər müvafiq proqramlarda nəzərdə tutulmuş həddə çatdırılmalıdır.

- Elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, sosial müdafiə və sosial təminatın inkişaf istiqamətlərini stimullaşdırmaqla, bu sahələrdə islahatlar dərinləşdirilməlidir.

- Satınalmalara nəzarəti dəqiq təmin etmək üçün normativ bazanın təkmilləşdirilməsi işi çox ciddi davam etdirilməlidir.

- Nağd pul kütləsi qıtlığını yaratmamaq üçün əsas dövlət alışlarının nağdsız qaydada həyata keçirilməsinə önəm verilməli, qiymətli kağızlar bazarının genişləndirilməsinə şərait yaradılmalıdır.

Möhtərəm cənab Prezident!

Bu gün ölkənin sabit inkişafından, əhalinin güzəranının yaxşılaşmasından, xarici siyasətdəki uğurlardan təşvişə düşən radikal müxalifət bütövlükdə bu nailiyyətləri görmək istəmədiyindən onlara hər vəchlə qara yaxır, qeyri-peşəkar təhlillər apararaq, kütləvi informasiya vasitələrində ölkənin iqtisadi inkişafı və durumu haqqında yanlış məlumatlar yaymaqla əhali arasında iqtidara qarşı süni narazılıqlar yaratmağa çalışırlar. Biz belə halların qarşısını qətiyyətlə almalıyıq.

Son hadisələr bir daha göstərdi ki, radikal müxalifət və onlara qoşulub siyasi möhtəkirliklə məşğul olan yüksək çinli bəzi dövlət məmurları özlərinin çirkin əməlləri ilə dövlət çevrilişinə cəhd etmişlər.

Dövlətçiliyin əleyhinə olan bu cür hərəkətləri və təxribatları kəskin pisləyir və belə halların yolverilməz olduğunu bir daha bəyan edirik. Ölkəmizin başçısı cənab İlham Əliyevin son günlər bu istiqamətdə atdığı qətiyyətli addımları dəstəkləyərək, Prezidentimizin ətrafında sıx birləşərək, hər birimiz vəzifə, vətəndaşlıq və partiya məsuliyyətimizi daha da artıraraq, özümüz nümunə olmaqla rəhbərlik etdiyimiz kollektivi, cəmiyyətimizi dövlətçiliyin müdafiəsi və onun möhkəmləndirilməsi yolunda mübariz olmağa çağırırıq.

Möhtərəm cənab Prezident!

Rəhbərlik etdiyim çoxsaylı kollektivin üzvləri müstəqil respublikamızın inkişafı yolundakı uğurlu addımlarınızı və tutduğunuz dəst-xətti yekdilliklə dəstəkləyir və əmin ola bilərsiniz ki, mövcud iqtisadi və maliyyə potensialından səmərəli istifadə etməklə ölkəmizin daha güclü dövlətə çevrilməsi, onun problemlərinin həlli yolunda var gücümüzlə çalışacağıq.

Diqqətinizə görə təşəkkür edirəm! X X X

Çıxış üçün söz iqtisadi inkişaf naziri Heydər Babayevə verildi.